Y BIH ALÊÔ – NGỌN LỬA ĐẠI NGÀN VÌ ĐỒNG BÀO TÂY NGUYÊN
Sinh năm 1901 tại Buôn Niêng, Đắk Lắk, Y Bih Alêô là một trí thức người Ê Đê đã dành phần lớn cuộc đời cho sự nghiệp đấu tranh và đoàn kết các dân tộc Tây Nguyên. Từ một người từng làm việc cho chính quyền thuộc địa, ông dần nhận ra con đường đấu tranh vì đồng bào, tham gia Việt Minh, chiến đấu và vận động nhân dân, rồi trở thành một nhân sĩ có uy tín lớn trong phong trào cách mạng.

Có những ngọn lửa không bùng lên từ tiếng súng.
Nó bắt đầu từ một sự thức tỉnh.
Giữa Tây Nguyên đầu thế kỷ XX, khi cuộc sống của đồng bào các dân tộc chịu nhiều áp bức, một người con Ê Đê sinh ra tại Buôn Niêng, Đắk Lắk đã từng bước tìm thấy con đường của mình.
Tên ông là Y Bih Alêô.
Sinh năm 1901, Y Bih Alêô được người Pháp đào tạo tại Trường Tiểu học Pháp – Ê Đê ở Buôn Ma Thuột. Ông biết tiếng Pháp và từng làm thông ngôn, phục vụ trong lực lượng bảo an của chính quyền thuộc địa. Nhưng càng chứng kiến cuộc sống của đồng bào, ông càng nhận ra sự bất công của chế độ mà mình đang phục vụ.
Có những lúc, con đường trước mắt tưởng như đã được định sẵn.
Nhưng Y Bih Alêô đã chọn một con đường khác.
Ông chống lại việc đàn áp những người dân đấu tranh chống sưu cao, thuế nặng và vì thế bị chính người Pháp bắt giam. Trong những năm tháng tù đày, ông được những người cộng sản giác ngộ. Khi được trả tự do, ông tìm đến Việt Minh và bắt đầu một chặng đường mới của cuộc đời.
Từ đây, người trí thức Ê Đê trở thành người chiến sĩ của cách mạng.
Mùa thu năm 1945, khi cả nước đứng lên giành chính quyền, Y Bih Alêô trở về quê hương và tham gia phong trào Việt Minh tại địa phương. Ông cùng các nhân sĩ vận động đồng bào miền Thượng đứng lên giành chính quyền và bảo vệ thành quả cách mạng.
Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, ông không chỉ làm công tác vận động quần chúng.
Ông còn trực tiếp chiến đấu.
Với vai trò người lính và người chỉ huy, Y Bih Alêô tham gia nhiều chiến dịch, nhiều trận đánh trên chiến trường Tây Nguyên. Nhưng sức mạnh lớn nhất của ông không chỉ nằm ở khả năng chiến đấu.
Đó là khả năng tập hợp lòng người.
Ông hiểu rằng Tây Nguyên có nhiều dân tộc, nhiều buôn làng, nhưng tất cả đều có chung một quê hương.



