Y BIH ALÊÔ – NGƯỜI TRÍ THỨC Ê ĐÊ ĐI TỪ BUÔN LÀNG ĐẾN DÒNG CHẢY LỊCH SỬ

Một người con ưu tú của Tây Nguyên

Đầu thế kỷ XX, tại Buôn Niêng, vùng đất Buôn Ma Thuột, có một cậu bé người Ê Đê tên Y Bih Alêô ra đời.

Ông sinh năm 1901.

Là một người có học, từng được đào tạo tại Trường Tiểu học Pháp – Đê, Y Bih Alêô có điều kiện tiếp xúc với xã hội bên ngoài buôn làng. Sau này, ông từng làm thông ngôn cho chính quyền thực dân.

Nhưng càng hiểu biết, ông càng nhận ra một sự thật đau lòng:

Đồng bào mình đang sống trong cảnh mất nước.

Y Bih Alêô từng tham gia phong trào đấu tranh của Y Jút và Y Út chống chính sách áp bức của thực dân Pháp. Vì không chấp nhận việc đàn áp nhân dân, ông bị bắt giam. Chính trong những năm tháng tù đày ấy, ông được những người cộng sản giác ngộ và sau khi ra tù, ông chuyển sang hoạt động cho Việt Minh.

Từ một trí thức Ê Đê được đào tạo dưới chế độ thuộc địa, Y Bih Alêô đã lựa chọn một con đường khác.

Con đường đứng về phía nhân dân.

Tháng 3/1945, khi tình hình chính trị thay đổi, ông trở về quê hương và tham gia Mặt trận Việt Minh tại địa phương.

Từ đó, cuộc đời ông gắn chặt với phong trào cách mạng và sự nghiệp đoàn kết các dân tộc Tây Nguyên.

Năm 1968, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã gửi điện cho đồng bào, chiến sĩ và cán bộ Tây Nguyên qua Y Bih Alêô, khi ấy ông giữ cương vị Phó Chủ tịch Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam và Chủ tịch Phong trào dân tộc tự trị Tây Nguyên.

Chi tiết ấy cho thấy vị trí và vai trò của một người con Tây Nguyên trong dòng chảy lịch sử dân tộc.

Sau ngày đất nước thống nhất, Y Bih Alêô tiếp tục tham gia công tác Mặt trận.

Năm 1977, ông được bầu làm Ủy viên Đoàn Chủ tịch và giữ cương vị Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Đắk Lắk.

Ông mất năm 1987 tại quê hương.

Nhưng những gì ông để lại không chỉ là những chức vụ hay phần thưởng.

Đó là câu chuyện về một trí thức người Ê Đê đã lựa chọn đứng về phía đồng bào mình, dùng sự hiểu biết và uy tín của mình để góp phần kết nối các dân tộc Tây Nguyên với cuộc đấu tranh chung của đất nước.

Ngày nay, một con đường ở Buôn Ma Thuột mang tên Y Bih Alêô.

Mỗi ngày, dòng người vẫn đi qua con đường ấy.

Có thể nhiều người không biết câu chuyện phía sau cái tên.

Nhưng lịch sử đôi khi nằm chính ở những điều bình dị như vậy.

Một cái tên trên con đường.

Một người con của buôn làng.

Một cuộc đời đã đi qua những biến động lớn của dân tộc.

Y Bih Alêô – người con ưu tú của Tây Nguyên, người đã góp một phần cuộc đời mình để viết nên câu chuyện đoàn kết của các dân tộc Việt Nam.