Y Blốk Êban
Y Blốk Êban (1921–2018) là Thiếu tướng Quân đội Nhân dân Việt Nam, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và là một trong những nhân vật quân sự tiêu biểu của khu vực Tây Nguyên. Ông được biết đến là vị tướng đầu tiên xuất thân từ các dân tộc Tây Nguyên, đồng thời có nhiều đóng góp trong các cuộc kháng chiến và giai đoạn xây dựng chính quyền sau năm 1975.
Sự nghiệp và những dấu mốc chính
Ông sinh tại buôn Chư Dluê, nay thuộc Buôn Ma Thuột. Khi còn trẻ, ông từng bị chính quyền thực dân tuyển vào lực lượng lính khố xanh và làm nhiệm vụ tại Nhà đày Buôn Ma Thuột. Tại đây, ông tiếp xúc với các tù chính trị, được giác ngộ cách mạng và tham gia lực lượng Việt Minh. Ngày 22/8/1945, ông chỉ huy một đơn vị lính khố xanh tham gia giành chính quyền tại Buôn Ma Thuột trong Cách mạng Tháng Tám.
Sau khi học tại Trường Lục quân Quảng Ngãi, ông lần lượt đảm nhiệm nhiều cương vị chỉ huy từ cấp tiểu đoàn đến trung đoàn. Sau năm 1954, ông tập kết ra Bắc, rồi trở lại chiến trường Tây Nguyên, giữ chức Phó Tư lệnh và Quyền Tư lệnh Quân khu VI. Trong giai đoạn cuối của chiến tranh, ông tham gia chỉ huy lực lượng tại chiến trường Đắk Lắk và giữ vai trò quan trọng trong việc tiếp quản địa phương sau thắng lợi tại Buôn Ma Thuột năm 1975.
Hoạt động sau năm 1975
Sau khi chiến tranh kết thúc, ông giữ các chức vụ như Chủ tịch Ủy ban Quân quản tỉnh Đắk Lắk, sau đó là Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk và Phó Bí thư Tỉnh ủy. Ông cũng là đại biểu Quốc hội Việt Nam. Ông được phong quân hàm Thiếu tướng và trở thành vị tướng đầu tiên của các dân tộc Tây Nguyên.
Danh hiệu và di sản
Năm 2010, Y Blốk Êban được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân để ghi nhận những đóng góp trong sự nghiệp cách mạng. Ông qua đời ngày 13/1/2018 tại Buôn Ma Thuột, hưởng thọ 97 tuổi. Tên tuổi của ông gắn với lịch sử đấu tranh của Tây Nguyên và được nhiều địa phương, cơ quan tưởng niệm; một tuyến đường tại Đắk Lắk cũng đã được đặt theo tên ông.
