Y NGÔNG – KHI TIẾNG CỒNG CHIÊNG HÒA CÙNG TIẾNG GỌI NON SÔNG

Y NGÔNG – KHI TIẾNG CỒNG CHIÊNG HÒA CÙNG TIẾNG GỌI NON SÔNG

Giữa đại ngàn Tây Nguyên, nơi tiếng cồng chiêng ngân lên trong những mùa lễ hội, nơi mỗi buôn làng đều lưu giữ ký ức của cha ông, có một người con đã dành gần trọn cuộc đời mình để trả nghĩa cho quê hương. Nhà giáo Nhân dân, Bác sĩ Y Ngông Niê Kđăm không chỉ là một trí thức tiêu biểu của dân tộc Ê Đê, mà còn là một người thầy, người thầy thuốc, nhà lãnh đạo và người đại diện cho tiếng nói của đồng bào Tây Nguyên. Cuộc đời ông là câu chuyện đẹp về một người bước ra từ buôn làng bằng con đường tri thức, rồi lại trở về để dùng chính tri thức ấy phụng sự quê hương.

Y Ngông Niê Kđăm sinh ngày 13 tháng 8 năm 1922 tại buôn Ea Sút, huyện Cư M’gar, tỉnh Đắk Lắk; mất ngày 9 tháng 5 năm 2001, bí danh Nguyễn Ái Việt. Từ thuở nhỏ, ông đã chứng kiến những nhọc nhằn, bất công mà đồng bào mình phải chịu đựng. Năm lên 8 tuổi, Y Ngông được đưa vào học tại Trường Tiểu học Pháp – Ê Đê ở Buôn Ma Thuột. Nhưng càng học, ông càng hiểu rằng tri thức chính là con đường để con người tự giải phóng mình. Từ một cậu bé Ê Đê nơi buôn làng, ông miệt mài học tập, trở thành bác sĩ và mang trong mình một ước nguyện giản dị: những gì mình học được rồi sẽ có ngày trở về phục vụ đồng bào.

Cách mạng Tháng Tám năm 1945 đưa cuộc đời Y Ngông sang một trang mới. Ông tham gia Việt Minh, góp sức vào cuộc khởi nghĩa giành chính quyền ở Buôn Ma Thuột và trở thành một trong những cán bộ cách mạng tiêu biểu của Đắk Lắk. Năm 1946, ông được bầu làm đại biểu Quốc hội khóa I, sau đó liên tục là đại biểu Quốc hội qua nhiều khóa. Từ một người con của buôn làng, tiếng nói của ông đã vang lên giữa nghị trường của đất nước, mang theo những mong mỏi, khát vọng của đồng bào các dân tộc Tây Nguyên.

Suốt những năm tháng cống hiến, Y Ngông Niê Kđăm từng đảm nhiệm nhiều trọng trách: Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk, Bí thư Tỉnh ủy Đắk Lắk, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội, Hiệu trưởng Trường Đại học Tây Nguyên… Nhưng phía sau những chức vụ ấy vẫn là một người con luôn đau đáu với quê hương. Ông hiểu rằng muốn Tây Nguyên đổi thay, không chỉ cần những con đường mới hay những công trình mới, mà cần nhất là con người được học tập, được trao cơ hội và được tin vào tương lai. Vì thế, ông dành nhiều tâm huyết cho giáo dục, cho việc đào tạo những thế hệ trẻ có tri thức để trở về dựng xây buôn làng.

Điều khiến người ta kính trọng Y Ngông không chỉ là những cống hiến lớn lao, mà còn là sự thủy chung với cội nguồn. Ông đi rất xa, nhưng chưa bao giờ quên nơi mình bắt đầu. Từ buôn Ea Sút bước ra với hành trang là tiếng nói của dân tộc mình, ông đi qua những giảng đường, những cơ quan cách mạng, nghị trường Quốc hội và những trọng trách lớn của đất nước; nhưng cuối cùng, mọi tâm huyết vẫn trở về với đồng bào Tây Nguyên. Ông không để tri thức trở thành ánh sáng chỉ soi đường cho riêng mình, mà đem ánh sáng ấy thắp lên những con đường cho thế hệ sau.

Ngày Y Ngông trở về với đất mẹ, Tây Nguyên mất đi một người con ưu tú. Nhưng một con người có thể rời khỏi cuộc đời, còn những điều họ gieo xuống cho quê hương thì vẫn tiếp tục sống. Hôm nay, giữa những buôn làng bình yên, khi tiếng cồng chiêng vẫn ngân vang và những người trẻ Tây Nguyên vẫn được đến trường, được bước vào giảng đường, chúng ta càng hiểu hơn giá trị của những thế hệ đã âm thầm đặt nền móng cho tương lai.

Xin thành kính tưởng nhớ Nhà giáo Nhân dân, Bác sĩ Y Ngông Niê Kđăm – người con ưu tú của dân tộc Ê Đê, người đã đem trí tuệ của mình phụng sự nhân dân, đem tình yêu buôn làng hòa vào tình yêu Tổ quốc.

Tiếng cồng chiêng của Tây Nguyên rồi sẽ còn ngân vang qua nhiều thế hệ. Và giữa âm thanh của đại ngàn ấy, câu chuyện về Y Ngông vẫn còn được nhắc lại – như một lời nhắc rằng có những người đã đi rất xa, nhưng cả cuộc đời chỉ mong một ngày được trở về làm cho quê hương mình tốt đẹp hơn.

Một đời người đã khép lại. Một tấm lòng vẫn còn ở lại.

Ở lại với đại ngàn, với buôn làng và với non sông.