Yên Thế – Vùng đất máu lửa
Giữa những đồi chè và rừng keo xanh ngút ngàn của huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang, có một cái tên mà bất cứ người dân địa phương nào cũng nhắc đến với niềm tự hào: Hoàng Hoa Thám. Ông không chỉ là thủ lĩnh của một cuộc khởi nghĩa kéo dài gần ba thập kỷ, mà còn là biểu tượng của tinh thần quật cường, bất khuất của người nông dân Việt Nam cuối thế kỷ XIX – đầu thế kỷ XX.
Trong hành trình về nguồn tại Khu di tích khởi nghĩa Yên Thế, tôi như được bước ngược dòng thời gian, trở về những năm tháng máu lửa khi mảnh đất này rung chuyển bởi tiếng súng kháng Pháp.
Cuộc khởi nghĩa Yên Thế bắt đầu từ năm 1884 và kéo dài đến năm 1913 – một trong những phong trào chống thực dân Pháp bền bỉ và lâu dài nhất trong lịch sử Việt Nam. Khi nhiều cuộc khởi nghĩa khác lần lượt bị đàn áp, nghĩa quân Yên Thế vẫn tồn tại, bám trụ, chiến đấu giữa rừng núi hiểm trở.
Hoàng Hoa Thám – tên thật là Trương Văn Thám – vốn xuất thân bình dân. Ông không phải là quan lại triều đình, cũng không được đào tạo bài bản về quân sự, nhưng lại có tài thao lược và khả năng tổ chức xuất sắc. Dựa vào địa hình rừng núi Yên Thế, ông xây dựng căn cứ, tổ chức nghĩa quân theo lối đánh du kích linh hoạt. Chính sự am hiểu địa hình và sự ủng hộ của nhân dân đã giúp nghĩa quân nhiều lần khiến quân Pháp lao đao.
Người dân gọi ông là “Hùm thiêng Yên Thế” – không chỉ vì sự gan dạ, mà còn vì sự kiên cường và bản lĩnh. Có thời điểm, thực dân Pháp phải ký hòa ước tạm thời với nghĩa quân, thừa nhận vùng kiểm soát của Hoàng Hoa Thám. Đó là điều hiếm thấy trong bối cảnh các phong trào khởi nghĩa liên tiếp thất bại.
