YƠN NIÊ (A MA HCHIN) – NGƯỜI CON M’NÔNG KIÊN CƯỜNG BẢO VỆ BUÔN LÀNG

Yơn Niê (tức A Ma HChin), sinh năm 1932, dân tộc M’Nông, quê ở buôn Đắc Tuar, xã Cư Pui, huyện Krông Bông, tỉnh Đắk Lắk; tham gia cách mạng tháng 3 năm 1961. Khi hy sinh, đồng chí là Tiểu đội trưởng du kích buôn Đắc Tuar, quận Lạc Thiện, tỉnh Đắk Lắk.

Sinh ra và lớn lên trên mảnh đất Tây Nguyên giàu truyền thống cách mạng, Yơn Niê sớm được giác ngộ lý tưởng và nhanh chóng trở thành hạt nhân tích cực trong phong trào đấu tranh tại địa phương. Đầu năm 1961, đồng chí tích cực tuyên truyền, vận động được 10 thanh niên người M’Nông tham gia cách mạng, thành lập đội du kích buôn Đắc Tuar. Không chỉ tổ chức lực lượng, Yơn Niê còn trực tiếp huấn luyện anh em sử dụng vũ khí, xây dựng thế trận làng chiến đấu, hướng dẫn nhân dân làm chông, thò, cạm bẫy, bố phòng chống các cuộc càn quét của địch. Đồng chí còn chủ động lập kế hoạch bảo vệ buôn làng, dự kiến vị trí sơ tán dân khi có tình huống chiến đấu xảy ra, thể hiện tư duy tổ chức và tinh thần trách nhiệm cao đối với cộng đồng.

Cuối năm 1961, địch liên tiếp mở các cuộc càn quét nhằm triệt phá vùng căn cứ. Trước tình hình đó, Yơn Niê đã chỉ huy đội du kích chiến đấu mưu trí, sáng tạo, tiêu diệt nhiều tên địch, giữ vững buôn làng và bảo vệ an toàn cho nhân dân. Trong một trận đánh, phát hiện một tiểu đội biệt kích từ đồn Mỹ Ga tiến vào khu vực phía Nam buôn Đắc Tuar, đồng chí đã chỉ huy đơn vị bí mật bám sát, bất ngờ dùng cung nỏ diệt hai tên địch rồi rút lui an toàn, thể hiện nghệ thuật đánh du kích linh hoạt, phù hợp với điều kiện địa hình rừng núi.

Năm 1962, địch từ hai đồn Mỹ Ga và Cư Pèn phối hợp mở trận càn lớn vào buôn nhằm tiêu diệt lực lượng du kích. Khi phát hiện địch đã áp sát buôn làng, trong tình thế hết sức nguy cấp, Yơn Niê quyết định cho hai đồng chí trở về báo dân sơ tán, còn mình ở lại chặn địch. Lợi dụng địa hình hiểm trở, đồng chí chiến đấu quả cảm, kiên cường, tiêu diệt và làm bị thương nhiều tên, kìm chân bước tiến của chúng, tạo điều kiện cho toàn bộ dân làng rút vào căn cứ an toàn.

Do lực lượng địch quá đông, đạn dược cạn kiệt, bản thân bị thương nặng ở chân, Yơn Niê rơi vào tay giặc. Biết đồng chí là chỉ huy du kích, địch dùng mọi thủ đoạn từ dụ dỗ, mua chuộc đến tra tấn dã man nhằm buộc đồng chí dẫn đường vào căn cứ. Song trước mọi cực hình tàn bạo, Yơn Niê vẫn giữ vững khí tiết người chiến sĩ cách mạng, tuyệt đối trung thành, kiên quyết không khuất phục, không tiết lộ bí mật. Cuối cùng, kẻ địch đã dã man sát hại đồng chí. Sự hy sinh anh dũng của Yơn Niê đã gây xúc động sâu sắc, trở thành biểu tượng về tinh thần bất khuất, cổ vũ mạnh mẽ nhân dân các dân tộc Tây Nguyên đoàn kết đứng lên chiến đấu đến thắng lợi cuối cùng.

Với những cống hiến và tấm gương chiến đấu kiên trung, ngày 29 tháng 1 năm 1996, Yơn Niê được Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.