-13 anh hùng liệt sĩ Truông Bồn – Sự hy sinh rạng sáng 31/10/1968

Nếu Ngã ba Đồng Lộc là "rốn bom" của Hà Tĩnh thì Truông Bồn (xã Mỹ Sơn, huyện Đỗ Lương, tỉnh Nghệ An) chính là "tọa độ lửa" tàn khốc bậc nhất trên tuyến đường 15A – con đường độc đạo trung chuyển hàng hóa, vũ khí từ miền Bắc vào dãy Trường Sơn. Tại mảnh đất này, sự hy sinh anh dũng của 13 chiến sĩ Thanh niên xung phong thuộc Tiểu đội 2 "Thép" vào rạng sáng ngày 31/10/1968 đã trở thành một biểu tượng bi hùng, ngời sáng ngay trước thềm bình minh hòa bình.

Truông Bồn là một đoạn đường đèo dốc hiểm trở dài gần 5 km, hai bên là núi cao và đầm lầy. Nhận thức được vị trí chiến lược của Truông Bồn, từ năm 1964 đến 1968, máy bay Mỹ đã tập trung oanh tặc hơn 18.500 quả bom các loại, biến nơi đây thành một "lòng chảo chết". Bất chấp hiểm nguy, lực lượng Thanh niên xung phong Ngành Giao thông Nghệ An, tiêu biểu là Đại đội 317, đã bám trụ kiên cường đêm ngày "tiền trảm hậu tấu", dùng cuốc xẻng bới đất mở đường dưới mưa bom.

Rạng sáng ngày 31/10/1968 – chỉ vài giờ đồng hồ trước khi Tổng thống Mỹ Lyndon B. Johnson tuyên bố ngừng ném bom hoàn toàn trên toàn bộ lãnh thổ miền Bắc Việt Nam (có hiệu lực từ 0 giờ ngày 1/11/1968) – Tiểu đội 2 "Thép" gồm 14 chiến sĩ (12 nữ, 2 nam) do chị Trần Thị Thông làm Tiểu đội trưởng nhận lệnh cấp tập ra mặt đường Truông Bồn để san lấp hàng chục hố bom, thông đường cho đoàn xe quân sự lớn chuẩn bị vượt qua trước khi trời sáng.

Đúng 6 giờ 10 phút sáng, khi công việc san lấp gần hoàn tất, một tốp máy bay B-52 và máy bay cường kích Mỹ bất ngờ lao đến trút hàng trăm quả bom thảm sát xuống đúng vị trí Tiểu đội 2 đang làm việc. Mặt đất Truông Bồn bị cày xới nát vụn, hàng ngàn khối đất đá đổ ập xuống.

Trận bom tàn bạo đã cướp đi sinh mạng của 13 chiến sĩ Thanh niên xung phong (11 cô gái và 2 chàng trai), chỉ duy nhất Tiểu đội trưởng Trần Thị Thông may mắn được đồng đội bới đất cứu sống. Đau xót hơn cả, nhiều chị trong Tiểu đội 2 đã có quyết định ra quân, có chị chỉ còn vài ngày nữa là tổ chức đám cưới, có chị đã cầm trên tay giấy nhập học đại học. Sự hy sinh ngáng trở ngay trước ngưỡng cửa ngừng bắn của 13 anh hùng liệt sĩ Truông Bồn mãi là tấm gương chói lọi về tinh thần tận tụy, xả thân vì sự nghiệp giải phóng dân tộc.