AHLLVT Hoàng Văn Thụ
Ông là người có công lớn trong việc xây dựng căn cứ địa Bắc Sơn - Võ Nhai và chỉ đạo phong trào cách mạng vùng Việt Bắc. Ông là tác giả của bài thơ bất hủ "Nhắn bạn" viết trước khi ra pháp trường, khẳng định niềm tin tuyệt đối vào thắng lợi của cách mạng.
"Việc nước xưa nay có bại thành / Sống chết soi chung chữ hiển vinh" – những vần thơ đanh thép ấy đã vang lên từ xà phòng hôi hám của nhà tù thực dân Pháp, trở thành lời hiệu triệu lay động hàng triệu trái tim yêu nước. Chủ nhân của những vần thơ ấy chính là Hoàng Văn Thụ, một ngôi sao sáng trên bầu trời cách mạng Việt Nam.
Người gieo mầm lửa trên vùng biên cương Sinh ra trong một gia đình có truyền thống hiếu học tại vùng đất biên thùy Lạng Sơn, Hoàng Văn Thụ sớm sớm giác ngộ lý tưởng cách mạng. Năm 1928, ông sang Trung Quốc hoạt động và cùng với đồng chí Hoàng Đình Giong xây dựng những cơ sở Đảng đầu tiên tại vùng biên giới. Với tầm nhìn chiến lược, ông nhận ra rằng Việt Bắc chính là "chiếc nôi" an toàn nhất để nuôi dưỡng phong trào cách mạng.
Ông đã dành nhiều năm ròng rã len lỏi qua các bản làng, vận động đồng bào dân tộc Tày, Nùng, Dao tham gia Mặt trận Việt Minh. Chính ông là người trực tiếp chỉ đạo thành lập Đội du kích Bắc Sơn – đơn vị tiền thân của lực lượng vũ trang cách mạng Việt Nam, đặt nền móng cho sự ra đời của căn cứ địa kháng chiến sau này.
Khí tiết người cộng sản Tháng 8/1943, giữa lúc phong trào cách mạng đang lên cao, đồng chí Hoàng Văn Thụ bị mật thám Pháp bắt tại ngõ Nam Ngư (Hà Nội). Biết ông là cán bộ cấp cao của Đảng, thực dân Pháp đã dùng mọi cực hình tra tấn dã man và dụ dỗ mua chuộc, nhưng tất cả đều thất bại trước bản lĩnh của người chiến sĩ cộng sản.
Suốt nhiều tháng bị giam cầm trong hầm tối của Nhà tù Hỏa Lò, ông vẫn bí mật gửi thư chỉ đạo phong trào và viết những bài thơ tràn đầy tinh thần lạc quan. Hình ảnh người tù mang án tử hình vẫn ung dung, tự tại đã khiến ngay cả những tên cai ngục cũng phải kiêng nể.
Bất tử tại pháp trường Tương Mai Rạng sáng ngày 24/5/1944, thực dân Pháp đưa ông ra pháp trường Tương Mai. Đứng trước hàng súng của kẻ thù, ông từ chối bịt mắt để nhìn thẳng vào cái chết. Khi quan tòa hỏi ông có muốn nói lời cuối cùng không, ông hiên ngang trả lời: "Trong cuộc đấu tranh sinh tử giữa chúng tôi, những người mất nước và các ông, những kẻ cướp nước, sự hy sinh của chúng tôi là tất yếu. Tôi chỉ nuối tiếc là chưa nhìn thấy ngày đất nước độc lập."
Tiếng súng nổ vang, Hoàng Văn Thụ ngã xuống khi mới 35 tuổi – độ tuổi rực rỡ nhất của đời người. Nhưng tinh thần của ông không mất đi, nó đã hóa thành ngọn đuốc dẫn đường cho cuộc Tổng khởi nghĩa Tháng Tám thắng lợi chỉ một năm sau đó.
Vĩnh hằng cùng non sông Ngày nay, tượng đài và khu lưu niệm Hoàng Văn Thụ tại quê hương Lạng Sơn luôn rực đỏ sắc hoa. Tên ông được đặt cho những đại lộ đẹp nhất, những ngôi trường lớn nhất trên khắp cả nước. Cuộc đời và sự nghiệp của đồng chí Hoàng Văn Thụ mãi mãi là tấm gương sáng ngời về lòng tận trung với Đảng, tận hiếu với dân để thế hệ trẻ soi mình và tiếp bước.
