Anh hùng Bế Văn Đàn - lấy thân mình làm giá súng

Bế Văn Đàn sinh năm 1931, là người dân tộc Tày, quê ở xã Quang Vinh, huyện Phục Hòa, tỉnh Cao Bằng. Đồng chí sinh ra trong một gia đình nghèo có truyền thống cách mạng, cha làm thợ mỏ, mẹ mất sớm, chú hoạt động cách mạng bị giặc Pháp bắt và giết hại, anh phải đi ở cho địa chủ từ nhỏ. Sau 5 năm đi ở, anh trốn về ở với dì và tham gia du kích.

Tháng 1-1949, Bế Văn Đàn xung phong vào bộ đội, tham gia nhiều chiến dịch. Trong từng chiến dịch, Bế Văn Đàn luôn nêu cao tinh thần dũng cảm, vượt mọi khó khăn, gian khổ, ác liệt, kiên quyết chấp hành mệnh lệnh nghiêm túc, chính xác và kịp thời.

Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp của quân dân ta lúc bấy giờ đang ở giai đoạn quyết liệt. Trong Chiến cuộc Đông Xuân 1953-1954, Bế Văn Đàn được phân công làm liên lạc tiểu đoàn. Một đại đội của tiểu đoàn được giao nhiệm vụ bao vây ngăn quân Pháp ở Mường Pồn. Lúc đó, khi thấy lực lượng của Việt Minh ít, quân Pháp tập trung hai đại đội có phi pháo yểm trợ liên tiếp phản kích, nhưng cả hai lần chúng đều bị quân ta đánh bại. Cuộc chiến đấu diễn ra căng thẳng và quyết liệt, quân Pháp liều chết xông lên, quân ta kiên quyết ngăn chặn chốt giữ.

Trong Chiến cuộc Đông Xuân 1953-1954, tại trận địa Mường Pồn đầy cam go, Bế Văn Đàn khi đó đang là liên lạc tiểu đoàn. Dù vừa đi công tác về, anh vẫn tình nguyện vượt qua làn đạn dày đặc để xuống đại đội truyền đạt mệnh lệnh quan trọng: "Bằng mọi giá phải giữ chân địch". Khi chứng kiến cuộc chiến diễn ra ác liệt và đơn vị gặp khó khăn, anh đã xin ở lại trực tiếp chiến đấu cùng đồng đội để ngăn chặn sự phản kích của quân Pháp.

Trong đợt phản kích thứ ba của quân Pháp, lực lượng ta bị thương vong nặng nề, chỉ còn lại 17 người. Trước tình thế ngặt nghèo khi khẩu trung liên không có chỗ đặt súng để bắn trả, Bế Văn Đàn đã không ngần ngại chạy lại, đặt hai chân súng lên vai mình và thúc giục đồng đội nổ súng. Hành động quả cảm "lấy thân mình làm giá súng" của anh đã giúp đồng đội quét sạch quân thù, bẻ gãy đợt tấn công của địch, bảo vệ vững chắc trận địa.

Dù bị thương nặng nhưng Bế Văn Đàn vẫn kiên cường chịu đựng cho đến khi trút hơi thở cuối cùng, tay vẫn ghì chặt chân súng trên vai. Sự hy sinh của anh đã trở thành biểu tượng bất tử, cổ vũ mạnh mẽ tinh thần quyết chiến quyết thắng của quân dân ta, góp phần làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ "lừng lẫy năm châu". Với chiến công đặc biệt xuất sắc, anh đã được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Ngày nay, hài cốt của anh hùng Bế Văn Đàn đã được quy tập về Nghĩa trang Liệt sĩ A1 tại Điện Biên. Tên của anh được đặt cho nhiều đường phố, trường học trên khắp cả nước, và di tích Mường Pồn nơi anh ngã xuống đã trở thành "địa chỉ đỏ" giáo dục truyền thống yêu nước cho các thế hệ mai sau. Hình ảnh anh vẫn sống mãi trong những vần thơ và niềm tự hào của dân tộc về một thế hệ "dẫu chết không từ nan" vì độc lập tự do.