Anh hùng Đinh Núp – Người con Ba Na làm nên huyền thoại Tây Nguyên.

Đinh Núp sinh năm 1914 tại làng Stơr, nay thuộc xã Tơ Tung, huyện Kbang, tỉnh Pleiku. Ông là người dân tộc Ba Na. Thuở nhỏ, ông lớn lên giữa núi rừng Tây Nguyên trong hoàn cảnh đồng bào các dân tộc thiểu số phải chịu nhiều áp bức của thực dân và tay sai.

Ngay từ khi còn trẻ, Đinh Núp đã nổi tiếng thông minh, gan dạ và có uy tín trong cộng đồng. Những năm trước Cách mạng Tháng Tám, ông đã tham gia vận động đồng bào đoàn kết, chống lại sự bóc lột của thực dân Pháp.

Những năm đầu thập niên 1940, khi phong trào cách mạng bắt đầu lan tới vùng núi Tây Nguyên, Đinh Núp tích cực tham gia vận động đồng bào đoàn kết chống áp bức. Ông không chỉ là người có uy tín trong cộng đồng mà còn là cầu nối đưa ánh sáng cách mạng đến với buôn làng.

Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, khi thực dân Pháp quay trở lại xâm lược nước ta, Tây Nguyên trở thành một trong những địa bàn chiến lược quan trọng. Trước tình thế đó, Đinh Núp đã đứng lên vận động người dân làng Stơr tham gia kháng chiến.

Trong điều kiện vô cùng thiếu thốn, ông tổ chức cho dân làng đào hầm bí mật, làm chông, đặt bẫy và xây dựng hệ thống phòng thủ ngay giữa núi rừng.

Điều đặc biệt là Đinh Núp đã sáng tạo ra nhiều hình thức chiến đấu phù hợp với địa hình Tây Nguyên. Ông vận động người dân vừa sản xuất vừa chiến đấu, biến cả làng thành một căn cứ kháng chiến.

Làng Stơr dưới sự lãnh đạo của Đinh Núp trở thành ngôi làng kháng chiến nổi tiếng. Thực dân Pháp nhiều lần tổ chức càn quét, đốt phá nhưng không thể khuất phục được ý chí của người dân nơi đây.

Khi bị địch bao vây, dân làng chuyển xuống sống trong hệ thống hầm ngầm được xây dựng công phu dưới lòng đất. Những hầm bí mật này vừa là nơi trú ẩn, vừa là kho lương thực, nơi hội họp và tổ chức chiến đấu.

Không chỉ chiến đấu bảo vệ làng, Đinh Núp còn tổ chức lực lượng dân quân phối hợp với bộ đội chủ lực tấn công các đồn bốt của địch, phá nhiều kế hoạch bình định của thực dân Pháp tại khu vực Tây Nguyên.

Tinh thần chiến đấu của ông đã tạo ảnh hưởng sâu rộng trong đồng bào các dân tộc Ba Na, Jrai và nhiều vùng lân cận.

Năm 1955, Đinh Núp được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân. Ông là một trong những anh hùng đầu tiên của đồng bào các dân tộc Tây Nguyên được nhận danh hiệu cao quý này.

Sau khi hòa bình lập lại ở miền Bắc, Đinh Núp tiếp tục tham gia công tác xã hội, vận động đồng bào đoàn kết, xây dựng đời sống mới và góp phần củng cố khối đại đoàn kết dân tộc.

Ông từng giữ nhiều chức vụ quan trọng như Đại biểu Quốc hội khóa II, III, IV, V và VI. Đồng thời ông cũng là Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.

Dù đảm nhiệm những vị trí quan trọng, Đinh Núp vẫn giữ lối sống giản dị của một người con Tây Nguyên. Ông luôn dành sự quan tâm đặc biệt đến đời sống của đồng bào các dân tộc thiểu số và sự phát triển của vùng đất đại ngàn.

Tên tuổi Đinh Núp được đông đảo người dân cả nước biết đến hơn sau khi nhà văn Nguyên Ngọc xây dựng hình tượng anh hùng Núp trong tiểu thuyết "Đất nước đứng lên". Tác phẩm đã khắc họa sinh động tinh thần chiến đấu kiên cường của đồng bào Tây Nguyên trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp.

Mặc dù nhân vật trong tác phẩm là hình tượng văn học, nhưng nguyên mẫu chính được lấy cảm hứng từ cuộc đời và sự nghiệp của Đinh Núp.

Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, Đinh Núp luôn được đồng bào Tây Nguyên kính trọng như một già làng tiêu biểu, một người lãnh đạo gần gũi và tận tụy với nhân dân.

Ông qua đời ngày 17/1/1999, hưởng thọ 85 tuổi.

Ngày nay, tên tuổi Đinh Núp được đặt cho nhiều trường học, đường phố và công trình văn hóa tại Gia Lai cũng như nhiều địa phương khác trên cả nước.

Hơn một thế kỷ đã trôi qua kể từ ngày ông cất tiếng khóc chào đời ở làng Stơr, nhưng câu chuyện về người anh hùng Ba Na biến ngôi làng nhỏ giữa đại ngàn thành pháo đài chống giặc vẫn luôn được nhắc lại như một biểu tượng của lòng yêu nước, ý chí tự lực tự cường và tinh thần bất khuất của các dân tộc Tây Nguyên trong lịch sử Việt Nam.