ANH HÙNG ĐỖ VĂN TRÌ

Tháng 7-1965, đơn vị của Đỗ Văn Trì nhận nhiệm vụ phòng ngự vùng đồi H3Q6 (thuộc khu vực Tháp Xưa và Hứa Mường, Lào). Đại tá Đỗ Văn Trì kể: "Trước khi vào vị trí chiến đấu, đơn vị tôi được đón Hoàng thân Xu-pha-nu-vông đến thăm và động viên. Hoàng thân cảm ơn sự giúp đỡ của bộ đội Việt Nam và mong rằng quân đội Việt - Lào sẽ hoàn thành nhiệm vụ, giữ H3Q6, khống chế toàn bộ đường vào sân bay Hứa Mường. Tôi ngồi ở xa nên không được bắt tay ngài, nhưng vẫn nghe rất rõ từng lời. Tất cả chúng tôi đều hạ quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ”.

Chiến đấu dai dẳng với địch suốt từ ngày 5-7, các lực lượng của đơn vị luân phiên nhau vào vị trí chiến đấu. Đến sáng 21-7, tổ trung liên của Đỗ Văn Trì được điều ra thay cho một tổ của đơn vị bạn làm hỏa lực chủ yếu của mũi chính diện, chốt giữ một đầu trận địa phòng ngự H3, tiêu diệt địch từ phía Q6 và đồi Gỗ đánh vào. Sau khi cho máy bay và pháo binh bắn phá dữ dội, địch cho 3 tiểu đoàn tiến vào vùng yên ngựa giữa H3 và Q6. Khi địch tiến vào gần trận địa, bất ngờ một khẩu trung liên không bắn được. Đỗ Văn Trì liền nhảy sang giúp đỡ. Ông bình tĩnh lấy thước ngắm, bắn từng loạt ngắn, chính xác vào giữa đội hình địch. Bị thương vong nhiều, nhưng ỷ vào số đông và hỏa lực mạnh, địch vẫn tràn lên. Một quả đạn cối nổ gần hất Đỗ Văn Trì ngã xuống. Tuy bị thương vào đầu, vào tay, xương tay lộ cả ra ngoài, ông vẫn bình tĩnh giao trung liên cho đồng đội, nhờ đồng chí bên cạnh băng bó vết thương rồi dùng lựu đạn tiếp tục chiến đấu. Đại tá Đỗ Văn Trì kể: "Trưa hôm đó, địch đổ thêm một tiểu đoàn nữa, cố đánh chiếm đồi H3. Tôi đang chiến đấu bỗng thấy nhói đau ở phía bụng dưới, nhìn xuống thấy ruột lòi ra mới biết mình bị thương lần hai. Lại nhờ đồng đội úp bát lên rồi cuốn vải màn xung quanh để chiến đấu tiếp. Nhưng máu vẫn chảy nhiều, không chiến đấu được, tôi phải vào trong hầm. Dù vậy tôi vẫn động viên những anh em thương binh nhẹ tiếp tục ra chiến đấu. Thế rồi lại gặp phải tình thế gay go. Đạn đã gần hết, chính trị viên động viên anh em thương binh đi gom đạn, tiếp tế cho các xạ thủ chiến đấu. Lúc đó tinh thần chiến đấu của bộ đội rất cao. Bản thân tôi, với cánh tay còn lại và hai chân cũng lắp được ba băng đạn, chuyển lên cho anh em chiến đấu”.

Sau trận đánh hôm đó, trận địa được giữ vững. Đơn vị cử lực lượng phía sau lên thay và chuyển thương binh ra ngoài. Vì số người khiêng thiếu, Đỗ Văn Trì đã nhường cáng cho đồng đội, còn mình cố đi bộ chờ cáng trở lại đón sau. Câu chuyện này năm 2002, sau 35 năm gặp lại, bác sĩ Lê Nguyên Sơn, người cấp cứu cho ông ở Bệnh viện Sầm Nưa hồi ấy vẫn không giấu nổi sự khâm phục về sức chịu đựng phi thường của ông. Đại tá Đỗ Văn Trì thì nhớ lúc phân loại thương binh, có nghe bác sĩ bảo: “Ca này sắp chết rồi”. Còn bác sĩ Sơn thì đưa mảnh đạn năm xưa lấy được trong người ông ra và nói: “Lúc đó tình huống khẩn cấp phải tiến hành mổ gấp. Lấy được mảnh đạn chúng tôi buộc phải cắt bỏ hai thùy gan của thương binh. Ca mổ kéo dài 12 giờ, chỉ gây tê mà anh Trì không hề kêu la. Sau này, chúng tôi còn được biết anh Trì đã đi bộ suốt hai ngày trời trong tình trạng bị thương nặng như vậy để đến được bệnh viện”.