Anh hùng La Văn Cầu

Anh hùng La Văn Cầu, sinh năm 1932 tại xã Đình Phong, huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng trong một gia đình nông dân nghèo, mồ côi cha từ nhỏ. Tuổi thơ được chứng kiến cuộc Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, được cán bộ tuyên truyền, giác ngộ, La Văn Cầu càng hiểu rõ hơn căn nguyên khổ cực của người dân mất nước, năm 1948, mới tròn 16 tuổi, anh đã khai tăng hai tuổi để tham gia bộ đội, chiến đấu dũng cảm, quên mình xả thân vì độc lập, tự do của Tổ quốc và lập nhiều chiến công. Trong huấn luyện và trong chiến đấu, La Văn Cầu luôn nêu gương tinh thần dũng cảm, trách nhiệm cao, chấp hành nghiêm mệnh lệnh của cấp trên, vượt qua mọi khó khăn, thử thách ác liệt nhất và hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao. Suốt 3 năm chiến đấu (1948-1951), anh đã tham gia nhiều trận đánh lớn, nhỏ, như: Trận Tả Ngạn (Cao Bằng); trận Lũng Phây, Mai Ten, Bến Dụng, Bông Lau, Bản Nếm, Lũng Vài, Ka-iêng, Bản Đap, Trà Lĩnh, Mã Phục Cao Bằng, sau đến trận Thủy Khẩu biên giới Trung Quốc và tham gia suốt cả một tháng đánh tàn quân Tưởng như trận Lạc Thổ, Hát Thạch; chiến dịch Lam Sơn.
Sau chiến dịch Lam Sơn, chiến sĩ La Văn Cầu được lệnh lên Trùng Khánh chỉnh huấn một tháng sau đó xuống Đông Khê để xem vị trí. Khi được lệnh ra trận vào ngày 4/5/1950, dù chân bị đau nhưng anh vẫn vui vẻ nhận lệnh. Trong trận chiến, nhờ tinh thần chiến đấu dũng cảm, đơn vị anh đã chiếm lĩnh được trận địa và toàn trung đoàn làm chủ chiến trường trong khi tấn công Đông Khê.
Trong chiến dịch Biên giới, anh La Văn Cầu làm nhiệm vụ bộc phá viên của đơn vị Đại đội 671. Trong báo cáo thành tích của mình, anh hùng La Văn Cầu cho biết: Trước khi ra trận, anh họp anh em trong tổ bộc phá để thảo luận về nhiệm vụ và đưa ra ý kiến: “Tất cả anh em trong tổ đều phải quyết tâm làm nhiệm vụ đến phút cuối cùng, dù phải hy sinh. Chúng ta phải cố gắng phá hàng rào và giao thông hào, lô cốt cho thật nhanh và cho đến nơi đến chốn để đỡ xương máu cho anh em xung kích”(1). Trận đấu diễn ra ác liệt, tổ anh có 5 người thì 2 người bị thương nặng, không thể chiến đấu được nhưng vẫn nêu cao tinh thần “Còn một người cũng cứ chiến đấu làm tròn nhiệm vụ đến phút cuối cùng (2)”. Hai đồng đội hy sinh, lòng anh đau như cắt: “Tôi thấy hai anh bị hy sinh tôi thương quá. Nhân lúc hai anh còn nóng, tôi ôm lấy hai anh hôn” (3), hôn vĩnh biệt đồng đội xong, anh và hai đồng đội còn lại vẫn quyết tâm chiến đấu, vượt luôn ba giao thông hào. Chiến sĩ La Văn Cầu bị đạn giặc bắn trúng cánh tay phải và má bên phải làm anh ngất đi: “Tôi tưởng chết, cố hô: Hồ Chủ tịch muôn năm. Việt Nam độc lập muôn năm. Khi tỉnh lại, tôi kiểm điểm lại người tôi, thì thấy một bên mình đã tê đi, sờ đến cánh tay phải thì lủng lẳng, má bên phải thì mất. Lúc đó tôi lại nghĩ đến nhiệm vụ của tôi... tôi không để ý đến cánh tay nữa, tôi cũng không biết đau nữa, cứ chạy lên con đường cũ. Tôi đến chỗ dấu bộc phá, nhặt lấy rồi tiếp tục lên phá lô cốt. Quả bộc phá nặng 12 ki lô nhưng tay trái tôi vẫn đủ sức xách lấy nó. Tôi lại vượt qua mấy giao thông hào, nhưng tôi nhảy hụt ở giao thông hào thứ nhất, lăn xuống giao thông hào. Tôi lóp ngóp bò lên và tiếp tục tiến vào lô cốt. Qua giao thông hào thứ ba tôi lại nhảy hụt lẫn nữa, vì sức tôi đã yếu rồi. Tôi lăn xuống hào rồi lại lóp ngóp bò lên. Tiếng súng liên thanh của địch cứ nổ ran, những lỗ châu mai của nó cứ nhã đạn liên hồi. Ở dưới giao thông hào tôi thấy mệt mỏi quá. Nhưng tôi nghĩ lại lời Ban chỉ huy dặn phải phá cho bằng được lô cốt này, vì vị trí Đông Khê là vị trí rất quan trọng, nó bảo vệ đường số 4. Lô cốt này nó bắn xuống đường Thất Khê và bắn yểm hộ bốt Cam Vây. Nếu không phá được lô cốt ấy thì quân ta khó tiến…”(4). Với lòng dũng cảm trong chiến đấu, ngày 8/5/1951, đồng chí La Văn Cầu cùng hai người khác đại diện cho Thanh niên Việt Nam sang Trung Quốc để dự Đại hội liên hoan Bá Linh và vinh dự được Quốc tế bầu vào Chủ tịch đoàn, có chân dự thính trong Ban chỉ đạo để đại diện cho Quân đội quốc gia Việt Nam. Anh có cơ hội được bày tỏ sự tin tưởng của mình vào sức mạnh của thanh niên và sinh viên thế giới cùng thống nhất ý chí tranh đấu để bảo vệ hòa bình thế giới và cuộc chiến tranh của phe hòa bình dân chủ nhất định sẽ thắng lợi. Tháng 5 năm 1952, đồng chí Cầu được tham dự Đại hội toàn quốc các Chiến sĩ thi đua và Cán bộ gương mẫu lần thứ Nhất tổ chức tại Việt Bắc (khai mạc ngày 1/5/1952 và kết thúc ngày 6/5/1952). Tham dự Đại hội có Chủ tịch Hồ Chí Minh và các đại diện lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Bộ ngành cùng 158 đại biểu chiến sĩ thi đua trong các lĩnh vực công, nông, binh và trí thức. Tại Đại hội, bản báo cáo thành tích với những chiến công; tinh thần chiến đấu dũng cảm, gan dạ của anh đã khiến cho cả hội trường liên tục vỗ tay và bày tỏ sự khâm phục. Tấm gương của Anh hùng La Văn Cầu đã trở thành huyền thoại, mãi là hình ảnh sáng ngời về tinh thần hy sinh quên mình vì độc lập, tự do của Tổ quốc và nhân dân.
Nhân dịp Kỷ niệm 79 năm Ngày thành lập Quân đội Nhân dân Việt Nam (22/12/1944 - 22/12/2023), 34 năm Ngày hội Quốc phòng toàn dân (22/12/1989 - 22/12/2023) và 34 năm Ngày thành lập Hội Cựu chiến binh Việt Nam (6/12/1989 - 6/12/2023), Trung tâm Lưu trữ quốc gia III xin giới thiệu tài liệu lưu trữ về Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân La Văn Cầu đang được bảo quản tại Trung tâm