Anh hùng La Văn Cầu

LA VĂN CẦU: NGƯỜI ANH HÙNG CHẶT CÁNH TAY HÓA THÀNH HUYỀN THOẠI

1. Chàng trai người Tày và mối thù giặc Pháp

La Văn Cầu sinh năm 1931 (có tài liệu ghi 1932) tại xã Phong Nặm, huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng. Ông là người dân tộc Tày.

Tuổi thơ: Lớn lên trong cảnh đất nước bị nô dịch, cha của ông bị thực dân Pháp bắt đi phu và bị đánh đập đến chết. Mối thù nhà nợ nước đã hun đúc ý chí chiến đấu của chàng trai trẻ.

Nhập ngũ: Năm 1948 (khi mới 16-17 tuổi), La Văn Cầu khai tăng tuổi để được nhập ngũ. Ông thuộc biên chế Trung đoàn 174 (Đoàn Cao Bắc Lạng), là một trong những đơn vị chủ lực mạnh nhất thời bấy giờ.

2. Trận Đông Khê (1950) và Quyết định chấn động

Sự kiện đưa tên tuổi La Văn Cầu vào lịch sử diễn ra trong Chiến dịch Biên giới Thu Đông năm 1950. Đây là chiến dịch lớn đầu tiên quân đội ta chủ động tấn công quy mô lớn vào quân đội viễn chinh Pháp.

Nhiệm vụ: Trận đánh cứ điểm Đông Khê (Cao Bằng) diễn ra vô cùng ác liệt vào rạng sáng ngày 16/9/1950. La Văn Cầu là Tổ trưởng tổ bộc phá, có nhiệm vụ ôm thuốc nổ phá hàng rào và lô cốt để mở đường cho quân ta tấn công.

Thương tích: Trong khi đang ôm quả bộc phá nặng 12kg lao lên, La Văn Cầu bị trúng đạn địch. Viên đạn bắn gãy nát cổ tay phải của ông, khiến bàn tay lủng lẳng, chỉ còn dính lại một chút da thịt.

Tình thế sinh tử: Cánh tay gãy vướng víu va đập vào người đau buốt, lại gây cản trở việc di chuyển và ôm bộc phá. Trong khi đó, hỏa lực từ lô cốt địch vẫn bắn rát, đồng đội phía sau chưa thể tiến lên.

3. Hành động "Vô tiền khoáng hậu": Chặt đứt cánh tay

Trong giây phút ngàn cân treo sợi tóc đó, La Văn Cầu đã đưa ra một quyết định khiến cả thế giới kinh ngạc về sức chịu đựng của con người Việt Nam.

Lời đề nghị: Ông quay lại gọi tiểu đội phó Nông Văn Pheo và hét lớn: "Pheo ơi! Chặt hộ tớ cái tay đi! Chặt nhanh lên để tớ còn làm nhiệm vụ!".

Sự ngần ngại và Quyết tâm: Người đồng đội thương bạn, ngần ngại không dám xuống tay. La Văn Cầu khẩn thiết: "Cậu thương tớ thì chặt ngay đi, để vướng thế này tớ không đánh được, đồng đội sẽ hy sinh nhiều hơn!".

Hành động: Nông Văn Pheo gạt nước mắt, dùng mã tấu chặt đứt cánh tay bị thương của La Văn Cầu.

Chiến thắng: Không còn vướng víu, La Văn Cầu nén nỗi đau thấu xương, dùng tay trái ôm quả bộc phá áp vào lô cốt địch, giật nụ xòe rồi lăn xuống. Tiếng nổ vang trời, lô cốt địch bị san phẳng, mở toang đường cho quân ta tiến lên chiếm lĩnh trận địa. Trận Đông Khê toàn thắng.

4. Vinh dự gặp Bác Hồ và danh hiệu Anh hùng đầu tiên

Sau trận đánh, La Văn Cầu được đưa về tuyến sau điều trị. Câu chuyện về người chiến sĩ chặt tay phá đồn đã lan truyền khắp mặt trận, trở thành nguồn động viên to lớn.

Đại hội Anh hùng năm 1952: Tại Đại hội Chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ nhất (tổ chức tại Việt Bắc năm 1952), La Văn Cầu vinh dự là một trong 7 người đầu tiên được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân (cùng với Cù Chính Lan, Nguyễn Quốc Trị, Nguyễn Thị Chiên...).

Gặp Bác Hồ: Trong Đại hội này, ông được gặp Bác Hồ. Bác đã ân cần hỏi thăm vết thương và khen ngợi. Câu chuyện về La Văn Cầu trở thành bài học trong sách giáo khoa của nhiều thế hệ học sinh.

5. Người anh hùng giữa đời thường: "Tàn nhưng không phế"

Điều đáng trân trọng ở La Văn Cầu là cuộc sống sau chiến tranh. Ông không ỷ lại vào công trạng mà luôn nỗ lực cống hiến.

Vượt khó: Mất một cánh tay phải, ông phải tập làm mọi thứ bằng tay trái: từ viết chữ, sinh hoạt, đến lao động.

Công tác: Sau hòa bình lập lại (1954), ông tiếp tục phục vụ trong quân đội, tham gia xây dựng chủ nghĩa xã hội miền Bắc và kháng chiến chống Mỹ ở hậu phương. Ông từng giữ chức vụ Giám đốc Bảo tàng Quân khu 1.

Hiện tại: Hiện nay, Đại tá La Văn Cầu đang sống giản dị cùng gia đình tại Hà Nội. Ông là một "nhân chứng sống", thường xuyên tham gia các buổi nói chuyện truyền thống với thế hệ trẻ. Dù tuổi đã cao (ngoài 90), ông vẫn giữ tác phong nhanh nhẹn của người lính Cụ Hồ.

6. Ý nghĩa biểu tượng

Câu chuyện của La Văn Cầu mang thông điệp mạnh mẽ về Sự hy sinh một phần thân thể vì sự toàn vẹn của non sông.

Trong khi phương Tây thường ca ngợi sức mạnh vũ khí, thì hình ảnh La Văn Cầu chặt tay là minh chứng cho thấy: Vũ khí mạnh nhất của Việt Nam chính là ý chí con người.

Ông là hiện thân của khẩu hiệu thời bấy giờ: "Thà hy sinh tất cả chứ nhất định không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ".