ANH HÙNG LĐ TRẦN MẠNH BÁO

Trần Mạnh Báo^{[3][4][5][6][7][8][9]}(sinh 17 tháng 4 năm 1950) tại Thái Bình. Ông sinh ra trong một gia đình thuần nông tại huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình. Năm 1968, khi chiến tranh vào giai đoạn ác liệt nhất, khắp các địa phương sục sôi khí thế tuyển quân, bổ sung lực lượng chuẩn bị cho cuộc Tổng tiến công Tết Mậu Thân. Thời điểm ấy, ông đang là học sinh trường cấp 3 Thái Ninh (huyện Thái Thụy) đã tình nguyện xung phong ra mặt trận. Ông tham gia Sư đoàn 320, chiến đấu trên mặt trận máu lửa Quảng Trị; đến năm 1970 chuyển sang Sư đoàn 1, cùng đồng đội chiến đấu giải phóng 6 tỉnh phía Nam Campuchia, 3 tỉnh miền Tây Nam Bộ.

Tháng 5/1972, trong trận chiến tại địa bàn thị xã Hà Tiên (Kiên Giang), ông bị trúng một mảnh đạn cối và hỏng mắt trái. Năm 1975, khi miền Nam được hoàn toàn giải phóng, đất nước thống nhất, ông trở về quê hương với thương tật 2/4, tiếp tục theo đuổi ước mơ trở thành kỹ sư nông nghiệp.

Sau đó ông được nhận vào làm công nhân chăn nuôi lợn ở Trạm Truyền giống lợn Hưng Hà, sau đó chuyển sang làm tạp vụ tại Công ty giống lúa Thái Bình để vừa làm vừa học. Khi đó, dù đã 26 tuổi nhưng ông vẫn xin đi học với lứa học trò cấp 3. Thời gian vừa đi học vừa đi làm vất vả lại thêm thương tích từ chiến tranh song ông vẫn miệt mài, kiên trì theo đuổi sự nghiệp học hành.Năm 1981, ông thi đỗ Trường Đại học Nông nghiệp I Hà Nội (nay là Học viện Nông nghiệp Việt Nam).

Năm 1987, ông được đề bạt làm Trại phó Trại Giống lúa cấp 1 Đông Cơ Tiền Hải (thuộc Công ty giống lúa Thái Bình) trong tình trạng sản xuất không hiệu quả. Khi đó trại có 56 héc-ta đất dành cho sản xuất giống, nhưng mỗi năm chỉ được giao kế hoạch sản xuất 60 tấn giống, nghĩa là một năm, mỗi héc-ta đất chỉ làm ra được chưa đầy 1,1 tấn, trong khi 20 năm trước, Thái Bình đã là quê hương 5 tấn (vì đạt năng suất lúa bình quân 5 tấn/ha trên toàn tỉnh). Từ kiến thức được trang bị và kinh nghiệm thực tế, ông luôn trăn trở về vấn đề cần thiết phải cởi trói cho sản xuất nông nghiệp phát triển. Ông chủ động xây dựng đề tài “Khoán sản phẩm cuối cùng đến người lao động trong sản xuất nông nghiệp quốc doanh” trước khi có Nghị quyết 10 về khoán sản phẩm trong nông nghiệp của Bộ Chính trị, trong đó xác định giống và quyền tự chủ trong sản xuất là cốt lõi của phát triển nông nghiệp. Thời điểm đó, đề tài vấp phải nhiều sự phản đối bởi cho đây là phương án “đi ngược lại đường lối chính sách quản lý nông nghiệp của đảng và nhà nước” và có người cho rằng là tôi “lý luận suông”. Với một niềm tin mãnh liệt và tâm huyết của mình, ông vẫn kiên trì bám đuổi ý tưởng mình đặt ra. Tại Hội nghị cán bộ chủ chốt của công ty lúc đó, ông đã nêu ra quan điểm của Mác: “Nếu lý luận tổng kết từ thực tiễn, thì khi quay lại áp dụng vào thực tiễn, nó sẽ trở thành lực lượng vật chất”, đồng thời cũng đưa ra dẫn chứng về hiệu quả của đề án khi cho khoán thử tại trại Đông Cơ và cho thấy rằng lợi ích của đề án mang lại hiệu quả rất cao. Ông đã thẳng thắn phát biểu: “Nếu chúng ta không làm sẽ có tội với lịch sử”. Trước quyết tâm đó, Hội nghị nhất trí cho Đông Cơ “khoán thử” vụ Xuân 1988. Thành quả là trong hai năm 1988-1989, tôi cùng đồng nghiệp đưa Trạm giống lúa Đông Cơ (thuộc Công ty giống lúa Thái Bình) có sự tăng trưởng vượt bậc, kết quả vượt xa mong đợi khi người lao động từ chỗ hưởng 16 kg gạo/tháng đã tăng lên 40 kg/tháng. Trên diện tích 56 ha của trại đã sản xuất được trên 600 tấn thóc, tăng gấp 10 lần so với năm 1987, trong 2 năm 1988 - 1989, Công ty xóa bỏ chế độ tem phiếu. Thành công này đưa trại giống Đông Cơ trở thành mô hình điểm trong thực hiện Nghị quyết 10. Đây cũng chính là cơ sở để Công ty Giống cây trồng Thái Bình chuyển mạnh từ bao cấp sang hạch toán kinh doanh và được nhiều công ty, nông trường quốc doanh trong nước học theo.