ANH HÙNG LÊ BÌNH

Lê Bình sinh tháng 9-1924 tại Sơn tây, Hương Sơn, Hà Tĩnh, cha (cụ Lê Lương) là nhà giáo và mẹ (cụ Lê Thị Hai) làm nội trợ. Khi còn là học sinh, Lê Bình đã ảnh hưởng tư tưởng yêu nước từ thầy Tôn Quang Phiệt và người chú ruột Lê Lộc – nguyên bí thư Huyện Ủy Can Lộc, Hà Tĩnh năm 1930-1931. Cũng cần nói thêm, cả hai chị, một anh và ba em trai của Lê Bình đều tham gia cách mạng (có một em trai là liệt sĩ, hy sinh tháng 9-1945). Sau khi thoát ly khỏi gia đình, tháng 1-1945, Lê Bình gia nhập Việt Minh tại Hà Tĩnh rồi được đưa vào Sài Gòn hoạt động bí mật.
Về “duyên cớ” Lê Bình được phân công xuống tận Cần Thơ làm Giám đốc Quốc gia tự vệ cuộc (tiền thân của ngành Công an hiện nay), theo tài liệu tra cứu của chúng tôi, sau Cách mạng tháng Tám, Cần Thơ bị Pháp tái chiếm.Chúng chọn Cái Răng - cửa ngõ phía Nam quan trọng gần các căn cứ địa của Việt Minh để đóng quân. Nhà việc của xã Thường Thạnh (là một trong 11 xã thuộc tổng Định Bảo bấy giờ) được chọn làm nơi ở, làm việc của tên Chỉ huy trưởng quân sự Pháp – quan ba Rouen. Căn nhà tuy nhỏ nhưng khá kiên cố, xung quanh có hàng rào sắt nhọn cao quá đầu người.Quanh căn nhà này, chúng thiết lập hệ thống bót gác dày đặc với những họng súng liên thanh án ngữ, nhất là đoạn ngoài quốc lộ 1A và hai bên cầu Cái Răng.
Ngay khi nhận quyết định của Ủy ban kháng chiến hành chính Nam Bộ về Cần Thơ, qua công tác nghiệp vụ, Lê Bình đã chẳng mấy khó khăn biết được quy luật đi lại, sinh hoạt của địch nhất là tên quan ba Rouen. Ông khẩn trương vạch phương án tác chiến “đánh nhanh, rút gọn giữa ban ngày” và thông qua lãnh đạo Tỉnh uỷ. Để có lực lượng nòng cốt của trận đánh, ông sốt sắng chạy tìm người, lập Đội cảm tử.
Người đầu tiên mà Lê Bình chọn là Bùi Quang Trinh, quê An Giang, từng làm quan phán ở Bố chánh Hà Tiên nhưng bất mãn thái độ cửa quyền, hách dịch, hà khắc, áp bức dân lành của viên bố chánh nên anh bỏ việc và gia nhập Quốc gia tự vệ cuộc. Người thứ hai là Cao Minh Lộc, quê Cần Thơ. Giống như Trinh, đỗ bằng thành trung, Lộc theo học trường Petruýt Ký, Sài Gòn. Cha của Lộc - cụ Cao Minh Phước là giáo viên yêu nước, sau năm 1945, cụ là Tổng thư ký Ủy ban kháng chiến hành chính Nam Bộ, sau đó bị địch bắt giam ở khám Chí Hoà, tra tấn đến chết. Lộc là con trai lớn trong nhà có 7 anh em, tất cả đều theo cách mạng, có 2 em trai là liệt sĩ. VớiLê Nhựt Tảo, quê Trà Vinh, mồ côi cha từ năm lên 3 tuổi nhưng may mắn được sống chung với người dượng - một chiến sĩ cách mạng trong phong trào Đông Du, nên sớm giác ngộ lý tưởng Cộng sản. Năm 1938, ông Tảo tham gia tổ chức Thanh niên dân chut và nhiều cuộc biểu tình chống địa chủ, ác bá.Năm 1940, bị Pháp bắt đi đày ở Bà Rá (Bình Phước). Cuối năm 1943, người đảng viên này mãn hạn tù, trở về tiếp tục hoạt động và ít lâu sau, được Tỉnh uỷ Cần Thơ điều về Quốc gia tự vệ cuộc. Người cuối cùng của đội cảm tử là Trần Chiến, quê Hà Nội là bạn thân của Trinh.
Đội cảm tử có 5 người do Lê Bình làm đội trưởng, đội viên có Trần Hữu Nghị, người cùng với Lê Bình, Dương Tân kéo cờ đỏ sao vàng trên nóc trụ sở cảnh sát quận Tân Bình, Sài Gòn chiều tối 24-8-1945; hai nữ trinh sát quả cảm Nguyễn Thị Nhung, Lê Bích Nguyệt và các du kích kiên cường Trần Ngọc Len, Nguyễn Văn Phấn, Lê Văn Thừa...

Tiếng súng lúc bình minh
Đêm 11-11-1945, trong căn nhà nhỏ, đơn sơ miệt Phong Điền, Lê Bình và các anh chị em tham gia trận đánh chả ai chợp mắt.
Theo lời kể, trên hai chiếc xuồng nguỵ trang mía, gạo, trái cây...Lê Bình và các thành viên của Đội cảm tử đều cắt tóc ngắn, ăn mặc tựa... mấy tay lái heo chuyên nghiệp vùng sông nước tây Nam Bộ. Hai nữ trinh sát Nhung, Nguyệt đầu quấn khăn rằn, khoác áo bà ba đen, thỉnh thoảng cất tiếng cười trong trẻo, ngây thơ. Trên chiếc xuồng còn lại, các chiến sĩ du kích giả làm người mang thuê vác mướn trà trộn vào nhóm bà con đi chợ. Các mũi hỗ trợ còn lại cũng đã vào vị trí sẵn sàng chờ lệnh.
Đúng giờ G, theo ám hiệu của Lê Bình, hai trinh sát Nhung, Nguyệt nhanh tay chuyển “hàng” lên chợ ngồi bán nhưng mắt vẫn láo lia, quan sát. Trần Hữu Nghị cùng một thanh niên khác mình trần, quần xà lỏn ì ạch khiêng con heo lên bờ, và chẳng mấy khó khăn lọt vào bên trong cổng trụ sở tên chỉ huy trưởng. Tốp “nông dân” Bùi Quang Trinh, Trần Chiến khiêng mấy cần xé quýt, dừa, rau muống... cũng tranh thủ chen đám đông vào cổng sắt.
Lê Bình bước lên bậc tam cấp, cũng là lúc tên quan ba Rouen trên lầu đi xuống. “Đoàng”, khẩu súng Oátsơn 9 ly giấu kĩ trong người, đã được Lê Bình nhanh tay rút ra và nhằm thẳng vào người tên quan ba siết cò. Tên quan ba to con ngã gục, máu tuôn ra nền nhà. Nhanh như chớp, Lê Bình cùng Trinh, Chiến vụt chạy lên lầu giật lá cờ ba sắc quăng xuống, thay vào lá cờ đỏ sao vàng của Việt Minh. Ngoài cổng, tên lính gác đã bị Lộc, Tảo nổ súng hạ gục.
Chưa đầy hai phút sau, những tên địch sống trong và quanh công sở bắt đầu phản công, bắn xối xả và những bức tường nghi có Đội cảm tử ẩn nấp. Trước làn mưa đạn, cả năm thành viên của Đội cảm tử lần lượt bị thương và Trinh là người hi sinh trước nhất. Lê Bình cố gượng dậy cùng Lộc, Tảo, Chiến hướng mũi súng vào kẻ thù chiến đấu tới viên đạn cuối cùng và tất cả đều hi sinh.
Kết thúc trận đột kích theo kiểu “hoá trang kỳ tập” đầu tiên trong cả nước - kể từ ngày thực dân Pháp tái chiếm nước ta, Đội cảm tử của Lê Bình cùng các mũi chiến đấu vòng ngoài tiêu diệt được hơn 20 tên và làm bị thương hàng chục tên khác. tuy nhiên, Lê Bình và nhiều đồng đội đã ngã xuống, nhưng chiến công đã gây được tiếng vang trên khắp ba miền đất nước,làm chùn bước thực dân Pháp ở thuộc địa Đông Dương. Không chỉ vậy, chiến công này còn thúc giục bao thanh niên yêu nước, thoát ly gia đình, theo Việt Minh và lực lượng Quốc gia tự vệ cuộc.

Tên anh sống mãi
Tấm gương anh dũng hi sinh của Lê Bình cùng 4 chiến sĩ trong Đội cảm tử được Tổ quốc ghi công, qua tấm bằng đề ngày 4-5-1959. Và cho đến những năm 90 của thế kỷ XX, Lê Bình và đồng đội được truy tặng danh hiệu Anh hùng LLVTND.
Tưởng nhớ công ơn của những con người quả cảm, quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh, tại Cần Thơ, hàng loạt con đường, chợ, trường học mang tên Lê Bình. Thị trấn Cái Răng nhiều năm mang tên thị trấn Lê Bình. Gần chợ Lê Bình, có cây cầu mang tên Nhựt Tảo. Tại trường Lê Hồng Phong TP.HCM - trước kia là trường Petruýt Ký, nơi Cao Minh Lộc từng học, tầm hình của ông được trân trọng treo ở phòng truyền thống. Bao thế hệ thầy cô, học sinh vẫn tự hào về người học trò xuất sắc, người liệt sĩ đầu tiên của trường. Tại thị xã Hà Tĩnh, tên của anh hùng liệt sĩ Lê Bình được đặt thay con đường Nguyễn Công Trứ và một ngôi trường Tiểu học mạng tên Lê Bình. Còn tại Hà Nội, cái tên Lê Bình được đặt thay con phố Charron, thời thuộc Pháp, nằm trong quận Hai Bà Trưng trước ngày kháng chiến toàn quốc... ”