Anh hùng LLVTNN Trần Văn Ơn

Trần Văn Ơn sinh ngày 14/4/1931 tại xã Phước Thạnh, huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre. Ba là Trần Văn Nghĩa, mẹ là Huỳnh Thị Tữu, là những người dân có tinh thần yêu nước. Hầu hết các anh chị của anh đều tham gia cách mạng.

Thuở nhỏ, cậu bé Ơn học tiểu học ở thị xã Mỹ Tho, do giặc tàn phá xóm làng nên gia đình cậu phải lưu lạc đến Sài Gòn. Tuổi thơ, Trần Văn Ơn từng trải qua tháng ngày cơ cực. Cậu vừa học, vừa bán báo lấy tiền trang trải và quyên góp vào việc in ấn truyền đơn chống Pháp.

Tháng 8/1945, anh thi đậu vào lớp năm thứ nhất, bậc cao đẳng tiểu học tại Trường Pétrus Ký, là học sinh ưu tú của trường. Trong những năm học tại trường Pétrus Ký anh bộc lộ được tư chất thông minh được đặc cách lên lớp Ban tú tài của trường (tương đương lớp 10 hiện nay). Theo lời kể của các thầy cô và học sinh cùng thời, Trần Văn Ơn là một học sinh chăm ngoan, hiếu nghĩa lễ độ với cha mẹ, thầy cô. Anh còn là một thủ lĩnh thanh niên của trường.

Trần Văn Ơn là một học sinh yêu văn thơ đặc biệt là các vầng thơ yêu nước thể hiện chí khí của một người thanh niên. Trong nhật ký tuổi học trò anh có chép lại những vầng thơ như sau:

“Anh trước là trai của học đường

Là người chung thủy với văn chương

Bao năm chinh chiến giờ anh hẳn

Là bạn thân yêu của chiến trường”

Sáng ngày 09/01/1950, một cuộc biểu tình lớn của Đoàn Thanh niên cứu quốc và Đoàn Học Sinh Sài Gòn – Chợ Lớn với hơn 6000 học sinh – sinh viên và giáo viên các trường do Trần Văn Ơn dẫn đầu, yêu cầu thả ngay những học sinh, sinh viên bị bắt, biểu tình đòi đảm bảo an ninh cho học sinh – sinh viên học tập, trả tự do cho những học sinh bị bắt và mở cửa lại trường học.

Ngay lập tức, chính quyền Sài Gòn huy động một lực lượng lớn cảnh sát kết hợp với lính lê dương bao vây khu vực đang biểu tình. Một cuộc đàn áp đẫm máu diễn ra. Trần Văn Ơn dũng cảm đương đầu hứng chịu “trận mưa” dùi cui giội xuống tới tấp để che chở cho học sinh nhỏ tuổi và các nữ sinh thoát ra ngoài. Trước nguy cơ bị bắt, anh cùng các bạn đạp đổ hàng rào sắt tìm đường thoái lui. Bọn lính nổ súng, trong lúc anh đang cùng một người bạn khiêng nữ sinh Tạ Thị Thâu của Trường Gia Long bị bọn cảnh sát ngụy đánh ngất, anh bị trọng thương ở đầu. Trước cơn thập tử nhất sinh, chàng thanh niên Trần Văn Ơn còn nói: “Anh em kết chặt hàng ngũ, cố gắng lên,...”. Ngay sau đó, anh được đưa vào bệnh viện Chợ Rẫy và trút hơi thở cuối cùng lúc 16h cùng ngày. Xác Trần Văn Ơn được lực lượng học sinh cùng các y bác sĩ, công nhân tại bệnh viện túc trực bảo vệ không cho bọn địch phi tang. Anh Trần Văn Ơn hy sinh ngày 09/01/1950, khi đó anh chưa đầy 19 tuổi. Tin Trần Văn Ơn mất ngay lập tức gây náo động trong giới học sinh – sinh viên Sài Gòn, trở thành tâm điểm và đồng loạt các tờ báo lớn của Sài Gòn đều đưa tin.

Trần Văn Ơn hy sinh đáp đền ân nghĩa núi sông trong sự tiếc thương vô hạn của hàng vạn đồng bào cả nước. Tang lễ anh hùng Trần Văn Ơn tổ chức trọng thể tại trường Pétrus Ký. Trước bàn thờ nghi ngút khói hương, từng dòng người nối nhau đến tưởng niệm vị anh hùng tuổi thiếu niên. Hơn nửa triệu người đủ mọi tầng lớp kết chặt hàng ngũ tiễn đưa “trò” Ơn về ký túc xá trường Pétrus Ký (đất Chợ Lớn) để trọn đời yên giấc ngàn thu. Đám tang của anh Ơn có bà lão khoảng 60, 70 tuổi đến bái lạy trước quan tài. Các học sinh trong trường nói “Trò Ơn tuổi đáng con, đáng cháu, cụ đừng làm thế trò Ơn thêm tội”. Bà lão ấy tức tưởi đáp: “Tôi không lạy trò Ơn mà tôi lạy tiễn đưa người anh hùng dân tộc”.

Đại hội Liên đoàn Thanh niên Việt Nam tháng 02/1950 tại căn cứ địa Việt Bắc đã lấy ngày 09/01 làm ngày truyền thống hàng năm của học sinh, sinh viên Việt Nam. Truyền thống vẻ vang đó đã được các thế hệ học sinh, sinh viên kế thừa oanh liệt trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước và trở thành bất diệt.

Tháng 3/2000, anh Trần Văn Ơn được Nhà nước truy tặng danh hiệu “Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân”. Hình tượng Trần Văn Ơn mãi là niềm tự hào của tuổi trẻ Việt Nam nói riêng và nhân dân Việt Nam nói chung, vốn dòng con Lạc cháu Hồng.