Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Bế Văn Đàn

Đồng chí Bế Văn Đàn sinh ra trong một gia đình nghèo khó, mẹ mất sớm, cha phải đi làm thuê, lớn lên đồng chí phải đi ở đợ. Sau mấy năm ở đợ, đồng chí trốn về ở với dì và hăng hái tham gia hoạt động du kích. Tháng 1/1949, đồng chí Bế Văn Đàn xung phong đi bộ đội, tham gia nhiều chiến dịch, trong chiến đấu luôn thể hiện tinh thần dũng cảm, tích cực vượt qua mọi khó khăn ác liệt, kiên quyết chấp hành mọi chỉ thị, mệnh lệnh nghiêm túc, chính xác, kịp thời.
Đông xuân 1953 - 1954, đơn vị đồng chí được lệnh hành quân đi chiến dịch, đồng chí được giao nhiệm vụ làm liên lạc của tiểu đoàn. Một đại đội của tiểu đoàn đồng chí được giao nhiệm vụ bao vây giữ địch ở Mường Pồn. Lực lượng của ta ít, địch tập trung hai đại đội có phi pháo yểm trợ liên tiếp tổ chức phản kích, nhưng chúng đều bị quân ta đánh bật trở lại. Cuộc chiến đấu diễn ra căng thẳng và quyết liệt. Địch liều chết xông ra, quân ta kiên quyết ngăn chặn. Cần có lệnh cho đại đội quyết tâm giữ ở Mường Pồn bằng bất cứ giá nào để các đơn vị khác triển khai lực lượng theo phương án tác chiến của chiến dịch. Đồng chí vừa đi công tác về đã xung phong làm nhiệm vụ. Đồng chí Bế Văn Đàn dũng cảm vượt qua lưới đạn dày đặc của địch xuống đơn vị truyền đạt mệnh lệnh cho đại đội kịp thời, chính xác. Trận chiến đấu ngày càng ác liệt, đồng chí được lệnh ở lại đơn vị cùng chiến đấu. Địch tổ chức phản kích lần thứ ba, điên cuồng mở đường phá vây. Đại đội bị thương vong nhiều, chỉ còn 17 người, đồng chí Bế Văn Đàn cũng bị thương nhưng vẫn tiếp tục chiến đấu. Một khẩu trung liên của đơn vị không bắn được vì xạ thủ hy sinh, khẩu trung liên của đồng chí Chu Văn Pù cũng không bắn được vì không có chỗ đặt súng, tình thế hết sức khẩn trương, không ngần ngại, đồng chí Bế Văn Đàn chạy đến cầm lấy hai chân súng trung liên đặt lên vai mình và hô bạn bắn. Thấy đồng chí Chu Văn Pù còn do dự thì đồng chí Bế Văn Đàn nói như hô to: “Kẻ thù trước mặt, đồng chí có thương tôi thì bắn chết hết chúng nó đi”. Đồng chí Pù nghiến răng nổ súng vào đội hình quân địch, liên tiếp tiêu diệt hàng chục tên, số còn lại hoảng hốt bỏ chạy; đợt phản kích của chúng bị bẻ gãy. Trong lúc lấy thân mình làm giá súng, đồng chí Bế Văn Đàn bị thêm hai vết thương và đồng chí anh dũng hy sinh trong tư thế hai tay còn ghì chặt chân súng trên vai mình. Tấm gương dũng cảm của đồng chí đã cổ vũ cán bộ, chiến sỹ trên toàn mặt trận hăng hái thi đua giết giặc lập công, góp phần làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”.Trong Đại hội mừng công của đơn vị, đồng chí Bế Văn Đàn được truy tặng Huân chương Chiến công hạng nhất và được bầu là Chiến sĩ thi đua số một của đại đoàn. Ngày 31/8/1955, đồng chí được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và Huân chương Quân công hạng nhì.
Để ghi nhớ công ơn và cống hiến của đồng chí, từ lâu Đảng bộ và nhân dân thành phố Cao Bằng đã lấy tên của đồng chí đặt cho một trong những đường phố to đẹp ở trung tâm Thành phố - phố Bế Văn Đàn.