Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phan Văn Hân

Ông sinh tháng 04 năm 1925 tại ấp Mỹ An, xã Nhơn Mỹ, huyện Chợ Mới, tỉnh An Giang. Cha ông là Phan Văn Bạch, là một trong những Đảng viên cộng sản đầu tiên của xã Nhơn Mỹ, đã bị giặc Pháp bắt năm 1939 và kết án lưu đày biệt xứ, hi sinh trong nhà lao Côn Đảo ngày 12 tháng 8 năm 1945.

Khi đó, ông Phan Văn Hân đang học lớp nhất trường tỉnh ở Long Xuyên thì bị đuổi học vì cha là cộng sản. Ông liền lên đường tham gia cách mạng, gia nhập Đoàn thanh niên phản đế năm 1940 và được tin tưởng giao nhiệm vụ làm giao liên cho Liên Tỉnh ủy Long Xuyên - lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ. Cuối năm 1941, đồng chí được kết nạp vào Đảng và được cử đi móc nối, tổ chức lại các cơ sở Đảng ở Chợ Mới.

Để thuận lợi trong công tác, từ năm 1942, đồng chí Phan Văn Hân từ nghề mộc chuyển sang học dệt và lấy danh nghĩa là người hướng dẫn, dạy nghề dệt để đi khắp Chợ Mới, móc nối cơ sở, tuyên truyền và phát triển tổ chức cách mạng. Năm 1945, với vai trò là Huyện ủy viên Chợ Mới, đồng chí tham gia giành chính quyền trong Cách Mạng Tháng Tám và Long Xuyên. Năm 1946, đồng chí Phan Văn Hân là Tỉnh ủy viên Tỉnh ủy Long Xuyên, Bí thư Huyện ủy Chợ Mới. Năm 1947, cùng với tập thể Tỉnh ủy, đồng chí lo di tản dân sang các xã thuộc tả ngạn Sông Tiền, ổn định nơi ăn chốn ở cho tổ chức, xây dựng cơ sở, nối hệ thống toàn huyện trước khi toàn bộ các cơ quan tỉnh, huyện, xã dời vào vùng căn cứ Đồng Tháp Mười tiếp tục cuộc kháng chiến trường kỳ. Tháng 11 năm 1952, đồng chí Phan Văn Hân nhận nhiệm vụ Bí thư Tỉnh ủy, kiêm Tỉnh đội trưởng và Trưởng Ty Công an tỉnh Long Châu Sa, lãnh đạo tăng gia sản xuất, đẩy mạnh công tác binh vận, tôn giáo vận và gầy dựng cơ sở ở vùng địch hậu, chống bắt lính, vận động nhân dân không đi lính cho Pháp; đồng thời tích cực chuẩn bị cơ sở bí mật cho cuộc kháng chiến. Trong thời gian này, đồng chí luôn là tấm gương cho mọi người noi theo về phong cách và lối sống gần dân. Năm 1955, đồng chí được điều về làm Khu ủy viên Khu 8. Năm 1960, đồng chí được Xứ ủy Nam Bộ điều động về Khu ủy Sài Gòn - Gia Định; từ năm 1960 đến 1965, đồng chí là Khu ủy viên; từ năm 1965 đến năm 1967, đồng chí là Ủy viên Thường vụ Khu ủy Sài Gòn- Gia Định.

Tháng 10 năm 1967, giải thể Khu Sài Gòn - Gia Định, lập ra Khu trọng điểm gồm 6 phân khu, đồng chí Phan Văn Hân làm Bí thư Phân khu 2. Đồng chí Phan Văn Hân được Khu ủy phân công nhiệm vụ hết sức đặc biệt: Cải trang công khai vào nội thành xây dựng nhiều cơ sở nội đô; hỗ trợ các cơ sở mật phục vụ cho cuộc cách mạng lâu dài. Năm 1968, đồng chí Phan Văn Hân là một trong những người thuộc Bộ Tư lệnh Tiền Phương 2 (còn gọi là Bộ Chỉ huy Tiền Phương Nam), trực tiếp chỉ huy cánh quân của Phân khu 2, lực lượng Phân khu 2 gồm có Tiểu đoàn 6 Bình Tân, Tiểu đoàn 247, Tiểu đoàn 264 của Quân khu 8, cùng Tiểu đoàn 12 đặc công từ hướng tây tiến vào các Quận 6, 11, khám Chí Hòa, biệt khu Thủ Đô.

Tháng 5 năm 1968, trong đợt Tổng tiến công và nổi dậy Mậu Thân, trên đường đi công tác, do bị chỉ điểm, đồng chí bị địch bắt. Chúng phát hiện đồng chí là nhân vật chủ chốt của Khu ủy Sài Gòn - Gia Định nên tra tấn hết sức dã man. Năm 1972, địch đã thủ tiêu đồng chí Phan Văn Hân ở hầm P42, thay vào người khác để trao trả tù binh theo Hiệp định Paris.

Người Bí thư cộng sản đã hi sinh anh dũng. Nhưng lời anh dặn dò các đồng chí mình trong tù, qua các trại giam: “Hãy giữ vững khí tiết người cách mạng!” vẫn còn vang vọng mãi…

Với những công lao và thành tích đóng góp của ông. Ông đã được Đảng và Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam truy tặng các huân chương và danh hiệu như:

1. Huân hương Kháng chiến chống Pháp hạng Nhất (14/7/2005).

2. Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng Nhất (03/7/1984).

3. Huân chương Độc lập hạng Nhất (16/12/1998).

4. Huân chương Hồ Chí Minh (19/12/2005).

5. Danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (07/01/2022).

Ghi nhớ công lao to lớn của ông UBND Quận 3, Thành phố Hồ Chí Minh ra Quyết định Thành lập Trường Tiểu Học Phan Văn Hân theo quyết định số 75/QĐ-UB ngày 15/11/1995.

Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, đồng chí Phan Văn Hân luôn là một đảng viên gương mẫu, tận tụy, phục vụ nhân dân, một chiến sĩ cộng sản kiên cường, khí phách trước kẻ thù. Đồng chí là người lãnh đạo mẫu mực, là trung tâm đoàn kết nội bộ, có tấm lòng thương yêu nhân dân, tận tình giúp đỡ đồng chí, đồng đội ở tất cả những nơi đồng chí công tác./.