Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Tô Vĩnh Diện
Tô Vĩnh Diện: Sinh năm 1924 tại xã Nông Trường, huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa, xung phong đi bộ đội năm 1949, vào Đại đội 827 thuộc Trung đoàn phòng không 367. Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, Tô Vĩnh Diện là Khẩu đội trưởng pháo cao xạ. Khi đơn vị kéo pháo ra để thay đổi cách đánh mới, Tô Vĩnh Diện cùng một đồng chí nữa đi trước cầm càng pháo. Đến đoạn xuống dốc, dây tời bị đứt, anh vẫn ghì chặt càng pháo điều khiển hướng lao của pháo vào vách núi. Trong khoảnh khắc, Tô Vĩnh Diện bị bánh xe đè
ANH HÙNG TÔ VĨNH DIỆN – TẤM GƯƠNG "LẤY THÂN CHÈN PHÁO" BẤT TỬ
Trong cuộc kháng chiến chống Pháp, nếu Phan Đình Giót lấy thân mình lấp lỗ châu mai, thì Tô Vĩnh Diện chính là người đã lấy thân mình chèn pháo, bảo vệ tài sản quý giá của quân đội và góp phần làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ "lừng lẫy năm châu".
1. Thông tin tiểu sử và bối cảnh lịch sử
Họ và tên: Tô Vĩnh Diện (1924 – 1954).
Quê quán: Xã Nông Trường, huyện Nông Cống (nay thuộc huyện Triệu Sơn), tỉnh Thanh Hóa.
Đơn vị: Đại đội 827, Tiểu đoàn 394, Trung đoàn 367 (Trung đoàn Pháo cao xạ đầu tiên của quân đội ta).
Bối cảnh: Đầu năm 1954, quân ta triển khai kéo pháo vào trận địa Điện Biên Phủ. Đây là nhiệm vụ vô cùng gian khổ vì phải di chuyển những khẩu pháo nặng hàng tấn qua các cung đường đèo dốc hiểm trở, vực sâu thăm thẳm trong điều kiện đêm tối, bí mật.
2. Hành động anh hùng "Lấy thân chèn pháo"
Vào đêm ngày 1 tháng 2 năm 1954, trên đường kéo pháo ra để thay đổi phương châm tác chiến (từ "đánh nhanh thắng nhanh" sang "đánh chắc tiến chắc"):
Khi khẩu pháo cao xạ đang xuống dốc tại dốc Chuối (một con dốc rất cao và nguy hiểm), dây tời pháo bất ngờ bị đứt.
Khẩu pháo nặng hơn 2 tấn bắt đầu lao nhanh xuống vực sâu. Trong tình thế nguy cấp, đồng chí Tô Vĩnh Diện đã không ngần ngại, anh hô lớn cho đồng đội và dũng cảm lao mình vào bánh pháo, dùng thân hình làm vật cản để chặn đà lăn của pháo.
Hành động hy sinh của anh đã giúp đồng đội kịp thời chặn đứng khẩu pháo, giữ cho "con cưng" của mặt trận không bị rơi xuống vực.
3. Sự ghi nhận và vinh danh
Sự hy sinh: Anh hy sinh khi mới 30 tuổi. Trước khi nhắm mắt, câu hỏi đầu tiên của anh vẫn là: "Pháo có việc gì không?".
Danh hiệu: Năm 1956, anh được Chủ tịch nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Anh là người chiến sĩ pháo cao xạ đầu tiên nhận danh hiệu cao quý này.
Kỷ vật: Khẩu pháo cao xạ 37mm số hiệu 510681 mà Anh hùng Tô Vĩnh Diện cứu sống hiện được công nhận là Bảo vật Quốc gia, trưng bày tại Bảo tàng Phòng không - Không quân.
