Anh Hùng Lý Tự Trọng

LÝ TỰ TRỌNG: NGƯỜI ĐOÀN VIÊN SỐ 1 VÀ TUỔI 17 BẤT TỬ

​1. Từ "Hạt giống đỏ" trên đất Thái đến Sài Gòn hoa lệ

​Lý Tự Trọng tên thật là Lê Văn Trọng, sinh ngày 20/10/1914 tại bản Mạy, tỉnh Nakhon Phanom, Thái Lan. Anh sinh ra trong một gia đình yêu nước, có cha là Lê Khoan (tức Lê Hữu Đạt) và mẹ là Nguyễn Thị Sờm.

​Được Bác Hồ dìu dắt: Năm 1926, khi mới hơn 10 tuổi, Lê Văn Trọng được Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên lựa chọn đưa sang Quảng Châu (Trung Quốc) đào tạo. Tại đây, anh được lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trực tiếp dìu dắt. Để đảm bảo bí mật và thể hiện tình đoàn kết, anh và các thiếu niên khác đều được đổi sang họ "Lý" (theo họ của Lý Thụy - bí danh của Bác Hồ lúc đó). Lê Văn Trọng trở thành Lý Tự Trọng.

​Trở về nước: Năm 1929, anh trở về Sài Gòn làm nhiệm vụ liên lạc, vận động thanh niên và bảo vệ các đồng chí lãnh đạo. Dù nhỏ tuổi, anh nói thạo tiếng Trung, tiếng Anh và tiếng Thái, hoạt động vô cùng lanh lợi và mưu trí tại bến cảng, tàu biển.

​2. Tiếng súng tại sân bóng Lareignier

​Sự kiện định mệnh đưa tên tuổi Lý Tự Trọng vào lịch sử diễn ra vào ngày 08/02/1931.

​Bối cảnh: Nhân kỷ niệm 1 năm cuộc khởi nghĩa Yên Bái, Tỉnh ủy Sài Gòn - Gia Định tổ chức một cuộc mít tinh chớp nhoáng tại sân bóng Lareignier (nay là sân vận động Thống Nhất, TP.HCM).

​Diễn biến: Khi đồng chí Phan Bôi (tức Hoàng Hữu Nam) đang đứng lên diễn thuyết kêu gọi quần chúng đấu tranh, mật thám Pháp ập tới. Tên thanh tra mật thám khét tiếng Le Grand lao vào định bắt Phan Bôi.

​Hành động: Để giải vây cho đồng chí của mình, Lý Tự Trọng (lúc đó đang làm nhiệm vụ bảo vệ) đã rút súng bắn chết tên Le Grand. Nhờ đó, Phan Bôi chạy thoát, nhưng Lý Tự Trọng đã bị địch vây bắt.

​3. Câu nói chấn động tại Tòa án Đại hình

​Bị giam tại Khám Lớn Sài Gòn, Lý Tự Trọng phải chịu những đòn tra tấn dã man nhất ("đi tàu bay", kẹp điện...) nhưng anh tuyệt nhiên không khai nửa lời về tổ chức.

​Tại phiên tòa xét xử, chính quyền thực dân Pháp đã định lợi dụng việc anh chưa đủ tuổi thành niên (lúc đó anh mới 17 tuổi) để "xoa dịu" dư luận. Một luật sư bào chữa người Pháp xin toà tha tội cho anh với lý do: "Bị can chưa đến tuổi thành niên, hành động thiếu suy nghĩ".

​Ngay lập tức, Lý Tự Trọng đã đứng phắt dậy giữa vành móng ngựa, dõng dạc ngắt lời luật sư:

​"Tôi hành động có suy nghĩ, tôi hiểu việc tôi làm. Tôi làm vì mục đích cách mạng. Tôi chưa đến tuổi thành niên thật, nhưng tôi đủ trí khôn để hiểu rằng con đường của thanh niên chỉ là con đường cách mạng, không thể có con đường nào khác."

​Câu nói ấy đã trở thành "Tuyên ngôn" của thế hệ trẻ Việt Nam thời bấy giờ và mãi về sau. Nó khẳng định sự lựa chọn dấn thân của thanh niên không phải là bồng bột, mà là sự giác ngộ lý tưởng sâu sắc.

​4. Bản án tử hình và Phút cuối bi tráng

​Bất chấp luật pháp quy định không xử tử người chưa thành niên, thực dân Pháp vì quá sợ hãi trước khí phách của người thiếu niên này nên đã mở một phiên tòa đặc biệt, kết án tử hình anh.

​Trong xà lim án chém: Những ngày cuối cùng, Lý Tự Trọng vẫn lạc quan. Anh thường đọc "Truyện Kiều" và tập các bài thể dục. Khi cai ngục hỏi: "Mày sắp chết rồi còn tập làm gì?", anh trả lời: "Còn sống giờ nào thì còn phải sống có ích giờ ấy".

​Ngày 21/11/1931: Lý Tự Trọng bị đưa ra xử chém.

​Anh không hề run sợ, chủ động yêu cầu không bịt mắt để nhìn thấy quê hương lần cuối.

​Trước khi lên máy chém, anh đã hát vang bài "Quốc tế ca".

​Câu hô cuối cùng của anh vang vọng cả một góc trời Sài Gòn: "Việt Nam độc lập muôn năm!".

​Lý Tự Trọng ngã xuống khi mới 17 tuổi.

​5. Di sản vô giá

​Người Đoàn viên đầu tiên: Lý Tự Trọng được công nhận là người đoàn viên đầu tiên của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh. Tấm thẻ đoàn viên danh dự số 1 mang tên anh.

​Tên gọi các trường học/con đường: Hầu như thành phố nào ở Việt Nam cũng có một con đường hoặc ngôi trường mang tên Lý Tự Trọng. Tại Hà Nội, con đường đẹp nhất chạy qua Hồ Tây mang tên anh. Giải thưởng cao quý nhất của Trung ương Đoàn dành cho cán bộ đoàn xuất sắc cấp huyện, tỉnh cũng mang tên "Giải thưởng Lý Tự Trọng".