Anh hùng Nguyễn Trung Trực
Thủ lĩnh nghĩa quân lừng lẫy phương Nam, mưu trí đốt cháy tàu chiến Pháp trên sông Nhật Tảo, hiên ngang giữ khí tiết lẫm liệt cho đến hơi thở cuối cùng.
Anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực, người con ưu tú của mảnh đất Bình Định nhưng cuộc đời và sự nghiệp lại gắn liền với dòng máu và nước mắt của đồng bào Nam Bộ, là một trong những thủ lĩnh nghĩa quân kiên cường, lẫm liệt nhất trong giai đoạn đầu chống thực dân Pháp xâm lược. Từ một người nông dân chài lưới bình dị, mang trong mình lòng căm thù giặc sâu sắc và tinh thần tự tôn dân tộc mãnh liệt, ông đã đứng lên tập hợp nhân dân, vạch ra những chiến lược tác chiến táo bạo khiến quân thù phải kinh hồn bạt vía. Chiến công vang dội nhất, ghi dấu ấn đậm nét của ông vào pho sử vàng của dân tộc chính là trận đánh đốt cháy tàu chiến mang tên "Hy Vọng" (L'Espérance) của quân Pháp trên sông Nhật Tảo vào ngày 11 tháng 12 năm 1861. Bằng mưu trí xuất chúng, Nguyễn Trung Trực đã cải trang nghĩa quân thành những chiếc thuyền buôn lúa, tiếp cận con tàu hiện đại của địch rồi bất ngờ phát lệnh tấn công, tiêu diệt gọn toán lính áp tải và phóng hỏa thiêu rụi niềm tự hào của hải quân Pháp lúc bấy giờ. Chiến thắng Nhật Tảo không chỉ bẻ gãy một mũi nhọn giao thông và càn quét của địch, mà còn là một cú hích tinh thần vô cùng lớn, chứng minh rằng vũ khí thô sơ và ý chí sắt đá của người Việt hoàn toàn có thể đánh bại phương tiện chiến tranh tối tân của thực dân. Không dừng lại ở đó, ông tiếp tục lãnh đạo nghĩa quân di chuyển về vùng Rạch Giá, Kiên Giang, tổ chức trận đánh tập kích chiếm đồn giặc một cách anh dũng, gây cho quân Pháp những tổn thất nặng nề. Thực dân Pháp điên cuồng bao vây, dùng mọi thủ đoạn đê hèn từ khủng bố nhân dân đến bắt giữ mẹ của ông nhằm mục đích ép ông phải ra hàng. Để cứu đồng bào và người mẹ kính yêu khỏi cảnh thảm sát, Nguyễn Trung Trực đã hiên ngang bước vào trận địa của địch với một tâm thế của người làm chủ. Kẻ thù đã dùng mọi vinh hoa phú quý, chức tước cao sang để dụ dỗ, mua chuộc ông, nhưng tất cả đều bất lực trước ý chí sắt đá và lòng trung thành tuyệt đối của người anh hùng áo vải. Ngày 27 tháng 10 năm 1868, tại pháp trường Rạch Giá, trước khi bị hành quyết, Nguyễn Trung Trực đã hiên ngang nhìn thẳng vào mặt kẻ thù và để lại câu nói bất hủ, vang vọng suốt chiều dài lịch sử: "Bao giờ người Tây nhổ hết cỏ nước Nam, thì mới hết người Nam đánh Tây". Câu nói ấy không chỉ là một lời khẳng định đanh thép về sức sống mãnh liệt, trường tồn của tinh thần yêu nước Việt Nam, mà còn là lời tuyên án tử hình đối với chủ nghĩa thực dân xâm lược. Sự hy sinh của ông đã hóa thân vào sông núi phương Nam, trở thành ngọn đuốc rực sáng thôi thúc các thế hệ sau tiếp nối con đường đấu tranh gian khổ nhưng đầy vinh quang để giành lại độc lập hoàn toàn cho Tổ quốc.



