Anh hùng Nguyễn Văn Tấn – Người lính thầm lặng giữ “mạch máu” chiến trường

Năm 1965, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn ngày càng ác liệt, chàng thanh niên Nguyễn Văn Tấn, sinh năm 1942, người dân tộc Tày, quê xã Cẩm Giàng, đã tình nguyện lên đường nhập ngũ.

Không trực tiếp cầm súng ở tuyến đầu, ông trở thành người lính làm nhiệm vụ sửa chữa, bảo đảm kỹ thuật cho những chiếc xe đặc chủng phục vụ chiến trường. Trong những năm tháng bom đạn khốc liệt, công việc của ông tưởng như thầm lặng, nhưng mỗi chiếc xe được sửa chữa, mỗi phương tiện được khôi phục để trở lại chiến trường lại góp thêm một phần sức mạnh cho những người lính đang chiến đấu phía trước.

Với những thành tích đặc biệt xuất sắc, năm 1973, ông vinh dự được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Từ người lính trẻ đến người thợ giữa chiến trường

Sau thời gian huấn luyện tại Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Bắc Kạn, Nguyễn Văn Tấn được phân công làm nhiệm vụ bảo vệ cầu An Phú, tỉnh Thái Nguyên.

Nhận thấy khả năng và sự ham học hỏi của người lính trẻ, năm 1967, ông được cử đi học Trung cao cơ điện, chuyên ngành sửa chữa xe tăng, xe kéo pháo.

Tốt nghiệp, ông được phân công về Cục Quản lý xe, Tổng cục Hậu cần, Bộ Quốc phòng. Từ đây, hành trình của người lính kỹ thuật Nguyễn Văn Tấn gắn với nhiều chiến trường, từ Nghệ An đến Buôn Ma Thuột.

Nhiệm vụ của ông và đồng đội là sửa chữa, thu hồi và bảo đảm kỹ thuật cho các loại xe đặc chủng phục vụ chiến đấu.

Nhưng giữa chiến trường, để sửa được một chiếc xe chưa bao giờ là công việc đơn giản.

Thiếu thốn vật tư, linh kiện và dụng cụ, những người lính kỹ thuật phải tận dụng tất cả những gì có thể. Có khi ống tay áo, ống quần được cắt ra làm giẻ lau; những chi tiết không có sẵn phải tự chế; săm cao su được tận dụng để thay phớt chắn dầu.

Những chiếc xe hư hỏng nặng phải tháo từng bộ phận, tìm cách ghép nối, khắc phục để có thể tiếp tục hoạt động.

Trong điều kiện ấy, người lính kỹ thuật không chỉ cần tay nghề mà còn phải có sự sáng tạo và khả năng ứng biến đặc biệt.

Ông Nguyễn Văn Tấn từng chia sẻ một suy nghĩ giản dị nhưng chứa đựng ý nghĩa lớn:

“Sửa được một xe là mừng rơi nước mắt vì cuộc chiến đang cam go, sửa được xe nào đồng nghĩa với đồng đội mình lại có vũ khí, có xe để đi chiến đấu.”

Đằng sau mỗi chiếc xe trở lại chiến trường là những giờ phút thức trắng, những bàn tay lấm dầu mỡ và cả sự đánh đổi bằng hiểm nguy của những người lính kỹ thuật.

Giữa bom đạn, mỗi lần sửa xe là một lần chạy đua với thời gian

Chiến trường không cho phép người lính có một nơi làm việc an toàn.

Để tránh máy bay địch phát hiện, bộ đội phải đào những hố sâu làm nơi ăn ở, phủ bạt rồi ngụy trang bằng lá cây. Những ngày mưa, nước dâng ngập hố, mọi người phải đứng trong điều kiện vô cùng khắc nghiệt.

Nhưng khó khăn về đời sống chưa phải điều đáng sợ nhất.

Đó là những lần phải đi vào khu vực nguy hiểm để thu hồi phương tiện; những đêm phá bom từ trường; những lần sửa xe ngay trong vùng có thể bị máy bay địch đánh phá bất cứ lúc nào.

Năm 1971, trong một lần đơn vị đi thu hồi xe hỏng, ông và đồng đội vô tình dừng nghỉ gần một khu vực có cây nhiệt đới của địch mà không biết. Chỉ ít phút sau, máy bay địch theo định vị kéo đến ném bom. May mắn, bên cạnh có một vực sâu, bom rơi xuống vực rồi phát nổ nên cả đơn vị không ai bị thương.

Năm 1972, khi phục vụ Chiến dịch Đường 9 - Nam Lào, đơn vị hành quân qua khu vực bị rải bom B52. Đang đi trong đêm, khi đoàn xe gần tới giữa bãi bom thì một chiếc xe bất ngờ hỏng.

Phương án cứu kéo được triển khai ngay.

Nhưng xe xích kéo pháo có trọng tải lớn, việc kéo phương tiện ra khỏi khu vực nguy hiểm vô cùng khó khăn. Phải đến chiếc xe thứ bảy đi qua, phương tiện mới được đưa ra ngoài – trong khi thời điểm máy bay địch chuẩn bị ném bom đã cận kề.

Một lần khác tại chiến trường Quảng Trị, trong quá trình tiếp cận phương tiện của địch để thu hồi, ông Nguyễn Văn Tấn phát hiện mùi nước hoa bất thường.

Một dấu hiệu tưởng như rất nhỏ nhưng đã khiến ông cảnh giác.

Quan sát kỹ, ông phát hiện địch đang phục kích. Nhờ đó, ông cùng đồng đội kịp thời rút lui, bảo toàn lực lượng.

Người lính kỹ thuật và những câu chuyện tình quân dân

Trong ký ức của người lính già, bên cạnh những trận bom và những lần đối mặt với hiểm nguy, điều ông nhớ nhất lại là tình đồng đội và nghĩa quân dân.

Năm 1972, khi đơn vị đang sửa chữa xe, máy bay địch ném bom khiến một đồng đội hy sinh.

Không có điều kiện chuẩn bị một cỗ quan tài đúng nghĩa, cả đơn vị phải nhặt những hòm đạn để ghép lại làm áo quan cho người đồng đội.

Đúng lúc ấy, một cụ già người Vân Kiều đi ngang qua. Biết bộ đội có người hy sinh, cụ đã tặng một chiếc áo quan bằng gỗ tốt để lo hậu sự.

Món quà giữa chiến trường ấy khiến những người lính không khỏi xúc động.

Sau này, dù người đã mất, ông Tấn và đồng đội vẫn giữ liên lạc với gia đình cụ. Mỗi dịp gặp mặt, đơn vị vẫn mời con cháu của cụ tham dự.

Ở Thành cổ Quảng Trị cũng vậy.

Một đồng đội của ông trong lúc thực hiện nhiệm vụ thu hồi phương tiện của địch đã hy sinh vì bom. Người dân địa phương đã tổ chức tang lễ và cho chôn cất người lính ngay trong vườn nhà.

Sau ngày đất nước hòa bình, gia đình mới đến đưa liệt sĩ trở về quê hương.

Những câu chuyện ấy cho thấy giữa chiến tranh khốc liệt, tình quân dân vẫn là một nguồn sức mạnh đặc biệt. Với những người lính năm xưa, người dân nơi đơn vị đóng quân không chỉ là đồng bào mà còn như người thân trong gia đình.

Một người lính không ở tuyến đầu nhưng vẫn góp phần làm nên chiến thắng

Từ năm 1967 đến năm 1973, với tinh thần trách nhiệm và sự tận tụy, Nguyễn Văn Tấn nhiều năm liền đạt danh hiệu Chiến sĩ Quyết thắng.

Tháng 12/1973, khi đang công tác tại Quảng Bình, ông được tuyên dương và phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Chiến công của ông không gắn với một trận đánh cụ thể hay một chiến tích nơi tuyến đầu.

Đó là những ngày tháng lặng lẽ sửa chữa những chiếc xe hư hỏng, thu hồi phương tiện giữa bom đạn, khắc phục từng thiếu thốn về vật tư, bảo đảm cho những phương tiện tiếp tục lăn bánh.

Một chiếc xe được sửa xong là thêm một phương tiện cho chiến trường. Một phương tiện trở lại hoạt động là thêm một phần sức mạnh cho người lính phía trước.

Bởi vậy, những người lính kỹ thuật như Nguyễn Văn Tấn chính là những người góp phần giữ cho “mạch máu” vận chuyển, cơ động và bảo đảm kỹ thuật của chiến trường không bị đứt gãy.

Lời nhắn gửi từ một người đi qua chiến tranh

Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ. Người lính năm xưa nay đã ở tuổi cao, nhưng những ký ức về đồng đội, về chiến trường và những năm tháng gian khổ vẫn còn nguyên trong tâm trí.

Điều ông nhắc đến không phải những gian khổ mà bản thân đã trải qua, mà là niềm tự hào khi được góp sức bảo vệ Tổ quốc và tình cảm mà đồng đội, Nhân dân đã dành cho những người lính.

Từ những trải nghiệm của mình, Anh hùng Nguyễn Văn Tấn mong thế hệ trẻ hôm nay hiểu rằng cuộc sống hòa bình không tự nhiên mà có. Đó là thành quả được đánh đổi bằng biết bao mồ hôi, xương máu và sự hy sinh của các thế hệ cha anh.

Đất nước hôm nay đang phát triển mạnh mẽ, đứng trước nhiều cơ hội nhưng cũng không ít thử thách. Theo ông, thế hệ trẻ cần tiếp tục giữ gìn lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết, niềm tin và trách nhiệm với quê hương, đất nước.

Bởi có những người đã cầm súng nơi tuyến đầu để bảo vệ Tổ quốc; cũng có những người lặng lẽ đứng phía sau sửa từng chiếc xe, giữ từng phương tiện để đồng đội tiếp tục tiến về phía trước.

Và chính từ những đóng góp âm thầm ấy, những trang sử hào hùng của dân tộc đã được viết nên.