ANH HÙNG TRẦN CỪ: NGỌN LỬA BẤT TỬ TRONG CHIẾN DỊCH BIÊN GIỚI THU ĐÔNG 1950

Lịch sử đấu tranh giành độc lập của dân tộc Việt Nam được viết nên bằng máu, nước mắt và ý chí sắt đá của hàng triệu người con ưu tú. Trong thế hệ vàng "quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh" những năm đầu kháng chiến chống Pháp, Liệt sĩ – Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Trần Cừ là một biểu tượng sáng ngời cho tinh thần quả cảm, sẵn sàng xả thân vì đại cuộc. Hành động dũng cảm lấy thân mình lấp lỗ châu mai của ông tại trận Đông Khê đã trở thành một khúc tráng ca bất tử, khơi dậy ngọn lửa anh hùng cho đồng đội và thế hệ mai sau.

Anh hùng Trần Cừ sinh năm 1920 tại xã Đức Bắc, huyện Lập Thạch, tỉnh Vĩnh Phú (nay thuộc huyện Sông Lô, tỉnh Phú Thọ). Sinh ra và lớn lên trong cảnh nước mất nhà tan, người thanh niên đất Tổ đã sớm nung nấu lòng căm thù giặc sâu sắc và khát vọng tự do.

Vào ngày lịch sử 19 tháng 8 năm 1945 – ngày Tổng khởi nghĩa Cách mạng Tháng Tám thành công, Trần Cừ chính thức nhập ngũ. Từ một chiến sĩ bộ binh, bằng sự thông minh, can trường và khả năng chỉ huy quyết đoán, ông dần được tin tưởng giao trọng trách Đại đội trưởng Đại đội 336, Tiểu đoàn 174, Trung đoàn 209 (thuộc Đại đoàn 312 sau này). Suốt từ năm 1945 đến năm 1950, ông cùng đơn vị lăn lộn khắp các chiến trường Việt Bắc, lập nhiều chiến công xuất sắc.

Mùa thu năm 1950, Trung ương Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh quyết định mở Chiến dịch Biên giới nhằm khai thông con đường liên lạc quốc tế. Trận Đông Khê được chọn là trận đánh mở màn, có ý nghĩa chiến lược quyết định toàn cục diện chiến dịch. Địch bố phòng hết sức cẩn mật với hệ thống đồn bốt, lô cốt kiên cố cùng hỏa lực dày đặc.

Đêm 16 rạng sáng ngày 17 tháng 9 năm 1950, Đại đội 336 do Trần Cừ chỉ huy nhận lệnh đánh chiếm một ổ đề kháng hiểm yếu của địch trong cứ điểm Đông Khê. Cuộc chiến diễn ra vô cùng ác liệt dưới trời mưa sương mù mịt. Địch rút xuống hầm cố thủ, điên cuồng ném lựu đạn và xả đại liên như mưa ra ngoài.

Trước làn đạn xối xả của kẻ thù, nhiều chiến sĩ ta thương vong, đội hình tiến công bị chững lại. Lúc xông lên dẫn đầu, Trần Cừ đã bị thương nặng ở chân, máu chảy rất nhiều nhưng ông vẫn kiên quyết không rời trận địa, tiếp tục dùng lựu đạn hô hào anh em áp sát. Khi trời gần sáng, thế trận chuyển sang giai đoạn căng thẳng tột độ. Khẩu đại liên từ lỗ châu mai của lô cốt mẹ phía địch vẫn khạc đạn liên hồi, găm chặt bước tiến của bộ đội ta.

Trong khoảnh khắc sinh tử quyết định sự thành bại của trận đánh, Đại đội trưởng Trần Cừ đã đưa ra một quyết định phi thường. Với phần sức lực cuối cùng, ông nén đau đớn, trườn lên áp sát lô cốt giặc và dùng chính thân hình mảnh khảnh nhưng mang chí thép của mình bịt kín lỗ châu mai.

Khẩu súng máy của giặc câm bặt. Hỏa lực địch bị triệt tiêu trong ngỡ ngàng. Sức mạnh từ hành động anh hùng của người chỉ huy đã biến thành làn sóng căm thù cuộn trào, các chiến sĩ Đại đội 336 ào ạt xông lên như vũ bão, dùng bộc phá đánh sập lô cốt cố thủ, cắm cờ chiến thắng lên cứ điểm Đông Khê.

Anh hùng Trần Cừ đã ngã xuống ở tuổi 30 tràn đầy nhựa sống, nhưng sự hy sinh của ông đã đổi lấy chiến thắng mở màn giòn giã cho Chiến dịch Biên giới năm 1950.

Hành động dũng liệt của Anh hùng Trần Cừ mang những giá trị biểu tượng vô cùng sâu sắc. Trong trận mạc, Trần Cừ không đứng sau ra lệnh mà luôn là người xông lên phía trước. Khi gặp bế tắc, ông tự mình gánh vác phần nguy hiểm nhất. Đó là minh chứng cao đẹp nhất cho khẩu hiệu "Đảng viên đi trước, làng nước theo sau".

Sự hy sinh của ông đã tạo nên một làn sóng thi đua giết giặc lập công vang dội trong toàn quân. Hành động lấy thân mình lấp lỗ châu mai của Trần Cừ (năm 1950) chính là người mở đường, tạo tiền đề truyền cảm hứng cho những người anh hùng sau này như Trần Can, Phan Đình Giót trong Chiến dịch Điện Biên Phủ 1954.

Ngày 31 tháng 8 năm 1955, Liệt sĩ Trần Cừ đã được Nhà nước truy tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và Huân chương Quân công hạng Nhì.

Hơn bảy thập kỷ đã trôi qua, khói bom của chiến dịch Biên giới Thu - Đông năm ấy đã tan từ lâu, nhưng tên tuổi và tinh thần của Anh hùng Liệt sĩ Trần Cừ vẫn luôn sống mãi. Những kỷ vật của ông được trang trọng lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam, tên của ông được đặt cho những ngôi trường, những con đường trên khắp đất nước.

Nhìn về quá khứ để tự hào và trân trọng hiện tại, thế hệ trẻ hôm nay – những người đang sống trong hòa bình – cần soi mình vào tấm gương của Anh hùng Trần Cừ để hiểu rằng: Cái giá của tự do được đổi bằng xương máu. Từ đó, mỗi chúng ta phải biết sống trách nhiệm hơn, sẵn sàng đem hết trí tuệ và sức trẻ của mình để bảo vệ và xây dựng quê hương Việt Nam ngày càng giàu mạnh.