ANH HÙNG TRẦN ĐỨC
Trần Đức Hè sinh năm 1947, trong một gia đình bần nông ở xã Phù Hoá, huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình. Hoàn cảnh gia đình anh vô cùng khó khăn, cha mất sớm, mẹ anh thường xuyên đau yếu. Anh vừa đi học, vừa tham gia sản xuất trong Hợp tác xã. Chàng thanh niên Trần Đức Hè không những chăm chỉ, hay lam hay làm mà còn rất tích cực tham gia mọi công tác ở địa phương; anh là một đoàn viên ưu tú, xông xáo, tích cực trong hoạt động Đoàn, Đội.
Năm 1965 hưởng ứng phong trào “5 xung phong” do Trung ương Đoàn phát động, thanh niên cả nước sôi nổi, hăng hái tham gia. Vì Trần Đức Hè là con trai một trong gia đình, mẹ già thường xuyên đau yếu mà chị gái lại lấy chồng xa, hoàn cảnh khó khăn nên địa phương đã không ghi tên anh vào danh sách; nhưng là một thanh niên yêu nước, ý thức được trách nhiệm của mình khi Tổ quốc lâm nguy, tháng 5/1965, Trần Đức Hè quyết tâm gia nhập vào Lực lượng Thanh niên xung phong chống Mỹ cứu nước ngay đợt đầu tiên. Trần Đức Hè được biên chế vào đơn vị C759 của huyện Tuyên Hoá và được điều động lên phục vụ đảm bảo giao thông ở tuyến đường 12A, thuộc Đội TNXP 75 – Công trường 12A Quảng Bình. Đường 12A khi đó là tuyến đường độc đạo của cả nước chi viện cho miền Nam, con đường này nổi tiếng khốc liệt, thường xuyên bị quân Mỹ tập trung đánh phá, ném bom hết sức ác liệt, là “túi bom” của máy bay Mỹ. Đơn vị C759 phụ trách thông đường từ La Trọng đến Bãi Dinh dài 12 km.Những ngày đầu Trần Đức Hè và đồng đội gặp muôn vàn khó khăn, lại phải đối mặt với bệnh tật, sốt rét. Trần Đức Hè hiểu rằng công việc tải hàng của mình vô cùng quan trọng, phải cung cấp đủ và kịp thời vũ khí, đạn dược, lương thực thực phẩm thì bộ đội ta mới chiến đấu được với quân thù. Vì thế, bất chấp gian nguy, Trần Đức Hè luôn nỗ lực hoàn thành nhiệm vụ tải hàng chiến lược. Anh là hạt nhân, nòng cốt lôi cuốn đồng đội dũng cảm làm nhiệm vụ thông đường. Trần Đức Hè là người có tinh thần trách nhiệm cao, dũng cảm trong chiến đấu, mẫu mực trong sinh hoạt, được mọi người nể trọng và thương yêu, đơn vị C759 luôn lấy tấm gương đồng chí để giáo dục trong đơn vị.
Những ngày sau đó, quân địch tập trung đánh phá, liên tiếp ném bom vào cung đường C759 mà Trần Đức Hè phụ trách, chúng thả bom phá đường gây khó khăn cho quân ta trong việc đảm bảo giao thông. Bom địch thả ngày càng dày và không theo quy luật. Trước tình tình cấp bách và để đối phó với âm mưu của quân địch, Trần Đức Hè đã xung phong đảm nhận công tác trinh sát phá bom nổ chậm. Vốn là người ham học hỏi, lại sáng dạ, nhờ sự giúp đỡ của các đồng chí công binh nên rất nhanh, từ bỡ ngỡ đến quen dần, Trần Đức Hè đã có nhiều sáng tạo trong công tác trinh sát, cũng như cách xử lý, phá bom nổ chậm. Sau một thời gian học cách phá bom, Trần Đức Hè đã thành thạo phá bom, anh thao tác nhanh và có kỹ thuật.
Là chiến sỹ TNXP gan dạ, kiên cường, khi tiếng máy bay địch vừa ngớt, bom vẫn còn nổ ùng oàng, Trần Đức Hè với mảnh vải dù xanh, cầm cờ đỏ và que tre đã đứng giữa mặt đường khói bom mù mịt để cắm tiêu tìm vị trí bom nổ chậm và nghiên cứu, tìm hiểu xem đó là loại bom gì. Anh lập được chiến công đầu tiên vào ngày 15/9/1965. Hôm đó máy bay địch thả 50 quả bom nổ chậm, trong đó có nhiều quả nằm trên mặt đường, không do dự, Trần Đức Hè một mình lăn 2 quả bom tạ xuống suối cho tự nổ, để không ảnh hưởng đến tuyến đường. Sau đó, anh tiếp tục làm cho 5 quả khác trở thành “bom câm”. Anh được Đảng uỷ Công trường 12A, Đội TNXP 759 tổ chức mừng công và được cử đi trao đổi kinh nghiệm trinh sát và đánh bom nổ chậm trên toàn tuyến. Tuyến đường 12A đầy bom đạn, nhưng nơi nào có bom cũng đều thấy bóng dáng anh. Với tinh thần không khuất phục trước khó khăn, Trần Đức Hè luôn kiên trì tìm cách phá bằng được bom, mọi người trong đơn vị gọi anh là “khắc tinh” của bom nổ chậm.
Ngày 22/02/1966, máy bay địch đánh vào đoàn xe tại ngầm I Leng – Hà Nông, xe hàng cháy, nằm la liệt trên mặt đường, quân ta tổn thất rất lớn về người và xe hàng. Chúng thả hàng trăm quả bom nổ chậm xuống nhằm ngăn chặn lực lượng của ta cứu xe, thông đường. Sau khi Trần Đức Hè đi kiểm tra cắm tiêu các vị trí có bom nổ chậm, phát hiện có những quả nằm cồng kềnh bên taluy đường, anh đã dũng cảm cùng với đội cảm tử lăn 10 quả bom xuống suối, rồi vô hiệu hóa những quả còn lại, để không ảnh hưởng đến đường và khu vực xe cháy, đảm bảo an toàn cho đơn vị ra cứu xe, cứu hàng, cấp cứu thương binh, chôn cất mai táng bộ đội, lái xe hy sinh. Trần Đức Hè đã không quản mệt nhọc vừa phá bom vừa xông vào cứu hàng, cõng thương binh ra nơi an toàn để cấp cứu, cả người anh bê bết máu của đồng đội.
Hơn 1 tháng trời, từ ngày 18/5 đến ngày 03/7/1966, máy bay địch liên tục đánh phá cây số 21 (nay gọi là Đồi 37). Quân Mỹ quyết hạ quả đồi xuống suối để làm dâng nước cao lên, làm đường lầy lội, gây khó khăn cho quân ta trong việc di chuyển và tải hàng. Đến ngày 3/7, những loạt bom dội liên tiếp đã làm cho một vạt đồi đổ ập xuống đúng nơi TNXP và bộ đội công binh đang sửa đường. Trong trận này, đơn vị 759 thương vong gần 80% quân số. Nhiều người bị vùi lấp, bị thương và cũng có nhiều chiến sỹ hy sinh. Số bị thương được đưa đi cấp cứu, điều trị. Bản thân Trần Đức Hè cũng bị thương, nhưng anh một mực xin ở lại tự băng bó lấy vết thương, anh nói với đồng đội: “Vết thương của tôi không thấm gì, trong lúc đồng đội người thì chết, người thì đất lấp dày hàng mét, nỡ lòng nào tôi đi điều trị lo cho bản thân mình”. Chưa nói dứt lời, mặc cho vết thương đang sưng tấy, Trần Đức Hè lao vào trận cùng đồng đội hì hục đào bới suốt cả ngày đêm để cứu những chiến sỹ bị bom vùi. Với tinh thần sẵn sàng xả thân vì đồng đội, đức tính kiên cường, không ngại gian khó, Trần Đức Hè đã cứu sống được đồng chí Sâm và đồng chí Hoà từ trong đất đá. Sau nhiều giờ đào đất đá quá sức, máu ở vết thương ra nhiều nên anh đã bị ngất, đồng đội lập tức đưa anh đi cấp cứu.
Sau trận bom ấy, cùng quá trình phấn đấu và có nhiều hành động dũng cảm, Trần Đức Hè đã được kết nạp vào Đảng tại mặt trận Đường 12A, khi anh vừa tròn 19 tuổi. Trần Đức Hè là tấm gương tiêu biểu xuất sắc, là một nhân tố sáng ngời của Chủ nghĩa Anh hùng Cách mạng, được mọi người kính phục, toàn tuyến 12A luôn lấy anh làm tấm gương cho lực lượng TNXP học tập.


