Ánh lửa thời đại

Thông tin nhân chứng

- Họ và tên: Đặng Cao Khải

- Quê quán: Thôn Hòa Bình, xã Bắc Đông Quan, tỉnh Hưng Yên

- Nhập ngũ: Tháng 9/1978

- Ra quân năm 1982

- Đơn vị: Quân đoàn 3, sau đó làm bộ đội biên phòng ( công an vũ trang ) chốt tại vùng giáp Poipet

- Chiến dịch tham gia: Giải phóng Campuchia (1978-1979)

- Sau chiến tranh, quân đoàn 3 trở về phía Bắc, còn đơn vị của bác trực thuộc Quân khu 7, tiếp tục làm nhiệm vụ bảo vệ biên giới và giữ gìn an ninh tại các vùng trọng điểm

- Dù trở về đời thường, bác không ngừng học tập: hơn 50 tuổi mới học xong THPT, tiếp tục học trung cấp chính trị, rồi quản lý nhà nước và luật. Bác nghỉ hưu năm 2020

Phần 3: Nội dug câu chuyện

1. Những trận chiến mà bác từng trải qua:

- Bác Khải từng tham gia nhiều trận đánh ác liệt, tiêu biểu như:

+Trận đánh tại núi Dângrêk (núi Đòn Gánh)

+Trận đánh tại Poipet – một trong những khu vực căng thẳng nhất thời kỳ đó.

+Một trận đánh đặc biệt khốc liệt vào đầu mùa mưa năm 1979 tại một ga So-phi

2. Kỷ niệm đặc biệt trong trận đánh tại ga Sô-phi năm 1979

Bác kể rằng vào đầu mùa mưa 1979, trong một đêm trực chiến tại ga tiền tiêu, trinh sát địch bất ngờ nổ súng tập kích. Tiếng súng vang lên khiến nhiều người tưởng là đơn vị bạn đang yểm trợ, nhưng thực chất địch đánh vòng sau. Đơn vị của bác nhanh chóng rút vào rừng nhưng vô tình lọt vào hướng bắn của một đơn vị khác.Do trời mưa, quần áo lấm lem bùn đất, mũ rơi mất, ai cũng ướt sũng nên rất khó để phân biệt địch – ta. Chỉ một sơ suất nhỏ có thể dẫn đến tai nạn đáng tiếc. May mắn thay, bác đã kịp hô khẩu hiệu nhận diện và được anh Lưu – Đội phó, người Nghệ An – phát hiện từ xa và quát lớn để đơn vị bạn ngừng bắn.

=> Đó là khoảnh khắc sinh tử chỉ trong gang tấc.

3. Mất mát lớn nhất: Hai đồng đội thân thiết

Trong một nhiệm vụ khác, bác đi cùng hai đồng đội là Tùng và Túc. Cả hai đã hy sinh trong khi làm nhiệm vụ—một người trúng đạn, một người bị tấn công bất ngờ. Bác vẫn nhớ như in khoảnh khắc ấy: đau đớn, nghẹn lại nhưng phải giữ bình tĩnh để đưa đồng đội về.Do tình hình chiến tranh phức tạp, quân địch nhiều khi gài mìn hoặc lựu đạn vào thi thể liệt sĩ, khiến nhiệm vụ đưa đồng đội về càng nguy hiểm. Vì vậy, bác đã dùng một sợi dây võng dài khoảng 15m buộc vào chân liệt sĩ, kéo đi 1 đoạn để kiểm tra an toàn rồi mới dám chạy vào bế đồng đội.Trong lúc chạy qua rừng rậm, bác bị vướng dây leo, ngã lên người đồng chí Túc – người đã bị đập một ký ức đến nay vẫn khiến bác trầm xuống khi nhắc lại.

4. Bị thương trong chiến đấu

Ngày 14/7/1979, trong trận đánh tại cửa khẩu Poipet, đơn vị bác có 9 người thì 6 người hy sinh ngay tại chỗ. Bác và hai đồng đội khác may mắn sống sót, nhưng bác bị thương. Đây là một trong những trận chiến dữ dội nhất mà bác từng trải qua.

5. Hình ảnh kinh hoàng nhất: Campuchia năm 1979

Bác Khải kể rằng thời điểm đó ở Campuchia tan hoang sau chế độ diệt chủng. Người dân bị chính đồng bào sát hại, xác nằm dọc đường, trong rừng, ven xe, ven sông…Thành phố Phnom Penh lúc bác tới cũng gần như hoang vắng, chỉ còn lại tàn tích và một biển ruồi. Người ta từng gọi nơi ấy là “thành phố ruồi” vì số lượng ruồi nhiều đến mức chỉ cần đứng yên là chúng bâu kín cả người.

Các chiến sĩ Việt Nam phải đào những hố chôn tập thể lớn để chôn cất người dân. Nhiều hố rộng

6. Cuộc sống chiến trường: thiếu thốn và gian khổ

- Thời gian đầu, lương thực vô cùng khó khăn. Bác kể:

+Chủ yếu ăn bo bo – một loại hạt cứng, khó nấu mềm; ăn nhiều rất dễ đau bụng

+Có khi phải ăn chuối nấu với bột cá hoặc rau rừng qua ngày

+ Sau này đơn vị mới được cấp gạo đầy đủ hơn

+ Tất cả đều là những ngày tháng vừa chiến đấu, vừa chống đói, chống bệnh tật, giữa khí hậu khắc nghiệt và địa hình đầy hiểm nguy

Phần 4: Bài học và cảm nhận

Qua câu chuyện của bác Đặng Cao Khải, chúng tôi hiểu hơn giá trị của hòa bình và những hy sinh thầm lặng của thế hệ đi trước. Những kỷ niệm của bác không chỉ là câu chuyện đời lính mà còn là minh chứng cho tinh thần kiên cường, quả cảm và trách nhiệm của người Việt Nam trong giai đoạn lịch sử đầy đau thương.

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng những ký ức, mất mát và bản lĩnh ấy cần được trân trọng và nhắc lại