ÁNH THƯ CUỐI TỪ BẾN PHÀ LONG ĐẠI
Trong những năm tuyến lửa Quảng Bình oằn mình dưới mưa bom, một nữ thanh niên xung phong trẻ tuổi đã giữ kín trong ngực áo bức thư chưa kịp gửi, vừa làm nhiệm vụ giữa tọa độ lửa, vừa mang theo lời hẹn bình dị về ngày hòa bình không bao giờ cũ.
Năm 1968, Võ Thị Lành mới 18 tuổi đã xung phong vào lực lượng bảo đảm giao thông tại bến phà Long Đại – một mắt xích quan trọng trên tuyến chi viện vào Nam.
Long Đại những ngày ấy gần như không có khái niệm bình yên. Ban ngày, máy bay gầm rú trút bom xuống bến phà, mặt sông tung trắng nước. Ban đêm, từng đoàn xe lại nối nhau vượt phà trong ánh đèn gầm được che kín.
Lành làm nhiệm vụ cắm tiêu, dẫn xe, tải thương và lấp hố bom. Công việc tưởng đơn giản nhưng luôn cận kề cái chết. Có hôm vừa cắm xong cọc tiêu bên mép đường, bom đã khoét ngay phía sau thành hố sâu.
Trước ngày lên đường, người yêu chị – một chiến sĩ công binh – đưa chị một cuốn sổ nhỏ và hẹn:
“Hòa bình, anh về đọc hết thư em viết.”
Từ đó, mỗi khi rảnh hiếm hoi, Lành lại viết vài dòng, kể chuyện bến phà, chuyện đồng đội, chuyện nhớ nhà… nhưng chưa lần nào gửi được. Những lá thư cứ gấp lại cẩn thận, giấu trong ngực áo.
Một đêm mưa lớn, nước sông dâng cao, bến phà phải hoạt động liên tục để đưa đoàn xe chở đạn vượt qua trước rạng sáng. Giữa lúc chiếc phà chở đầy xe gần cập bờ, bom bất ngờ trút xuống.
Một cọc tiêu bị đánh bật, chiếc xe đầu đoàn loạng choạng có thể lao xuống mép sông kéo theo cả đoàn.
Không kịp nghĩ, Lành cầm đèn tín hiệu lao ra giữa khói lửa, đứng đúng vị trí mép bờ vừa sạt để ra hiệu chỉnh hướng.
Chiếc xe đầu tiên tránh được. Rồi chiếc thứ hai. Cả đoàn an toàn.
Nhưng loạt bom sau đó ập tới.
Khi đồng đội tìm thấy chị, trong tay Lành vẫn nắm chặt chiếc đèn tín hiệu đã vỡ, còn trong ngực áo là xấp thư chưa gửi, thấm nước mưa và máu.
Người yêu chị trở về sau chiến tranh. Anh không còn gặp lại cô gái bên bến phà năm nào, chỉ nhận được cuốn sổ nhỏ với những trang thư dở dang.
Ở trang cuối, chị viết:
“Nếu em không về, anh hãy sống cả phần bình yên cho em nhé.”
Người cựu binh ấy sau này không lập gia đình. Ông giữ cuốn sổ như báu vật, thường mang đến kể cho học sinh quê nhà nghe về một cô gái tuổi mười tám đã hóa thành cột mốc sống giữa tuyến lửa.
Bến phà Long Đại hôm nay đã khác, nhưng câu chuyện về cánh thư cuối vẫn ở lại như lời nhắc rằng giữa chiến tranh khốc liệt nhất, con người vẫn sống bằng tình yêu, lời hẹn và niềm tin vào ngày mai.
