Ba lô của anh hùng LLVTND Phạm Hữu Thoan

Tại Bảo tàng Binh chủng Thông tin đang trưng bày chiếc Ba lô mang số hiệu: BTTT-1358/B-164 của đồng chí Phạm Hữu Thoan, chiến sĩ Thông tin Quân bưu, Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân. Chiếc Ba lô được trưng bày trang trọng cùng với những hiện vật gắn liền với cuộc sống, chiến đấu, học tập, công tác của Bộ đội Thông tin liên lạc trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Đồng chí Phạm Hữu Thoan sinh năm 1941, quê ở xã Nam Tân, huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định. Đồng chí sinh ra trong một gia đình nghèo. Nạn đói năm 1945 làm bố mẹ và hai em đều chết vì đói. Lúc đó, Phạm Hữu Thoan mới 4 tuổi, phải ở với dì. Lớn lên, đồng chí hăng hái tham gia hoạt động dân quân và phong trào thanh niên ở địa phương; đến năm 1961, xung phong nhập ngũ vào Quân đội. Sau 6 tháng huấn luyện tân binh, đồng chí được điều về Đoàn 959 làm chiến sĩ quân bưu, hoạt động trên địa bàn rừng núi Trường Sơn hùng vĩ. Con đường Trường Sơn chiến lược mà các đoàn xe của bộ đội ta ngày đêm nối đuôi nhau vào chiến trường bị địch đánh phá hết sức ác liệt, chúng huy động cả máy bay B52 ném bom hòng hủy diệt. Những ngày đầu mới về nhận nhiệm vụ, đồng chí không khỏi bỡ ngỡ, lo lắng liệu mình có hoàn thành nhiệm vụ được không, ở nơi chiến sự ác liệt, giữa sự sống và cái chết rất mong manh…Song cứ nhớ tới bố mẹ và các em, đồng chí lại có thêm sức mạnh để hoàn thành tốt nhiệm vụ cấp trên giao.

Từ năm đầu năm 1963 đến năm 1964, đồng chí Phạm Hữu Thoan đã liên tục vượt cánh rừng Trường Sơn trùng điệp, những dốc cao vực thẳm, những trận bom ác liệt cùng với chiếc ba lô đựng công văn, tài liệu chuyển tới đích an toàn. Cuối tháng 8 năm 1963, trời mưa nhiều, nước lũ chảy xiết, công văn, tài liệu và người không qua suối được. Không để ảnh hưởng đến kế hoạch công tác của chiến trường, đồng chí đã dùng áo mưa gói ba lô công văn, tài liệu dũng cảm vượt qua dòng nước lũ gào thét, người va đập vào đá bị xây sát nhưng đồng chí vẫn quyết không rời ba lô công văn, tài liệu. Cứ thế hết chuyến này chuyến khác, đồng chí đã chuyển hết số công văn, tài liệu được giao tới đích an toàn. Có lần chuyển tới một đơn vị thì đơn vị đã chuyển đi nơi khác, không để lại địa chỉ, đồng chỉ đã phải lần mò suốt 3 ngày mới tìm được để giao công văn. Rồi nhiều lần trên đường đi bị máy bay địch ném bom, đồng chí đã anh dũng cùng đồng đội khuân vác, cất giấu tài liệu an toàn.

Năm 1964, đồng chí được chỉ định làm Tiểu đội trưởng đến tháng 1 năm 1966 được cấp trên tin tưởng giao làm Trung đội trưởng. Đồng chí luôn gương mẫu xác định: “Coi tài liệu như máu, đi công tác là đi chiến đấu”. Có tháng, đồng chí đi 24 ngày không nghỉ, vượt qua những chặng đường nguy hiểm, vận chuyển hơn 300kg tài liệu tới đích an toàn.

Để thích nghi với điều kiện hoàn cảnh hoạt động độc lập, phân tán ở chiến trường, chỉ có 2 người và 1 con dao găm, thỉnh thoảng mượn được con dao quắm của đơn vị bạn, nhưng hai đồng chí đã quyết tâm và kiên trì chặt cây làm lán, phá rẫy trồng được 4.000 gốc sắn, 2 sào lúa, tự túc lương thực.

Từ năm 1964 đến năm 1968, với tinh thần quyết tâm giữ vững liên lạc, với đôi chân đã in dấu trên mọi nẻo đường Trường Sơn, cùng với chiếc ba lô đựng tài liệu, đồng chí đã đi bộ được hơn 3 vạn km (tương đương 17 lần chặng đường từ Hà Nội đến Sài Gòn), vận chuyển được hàng tạ công văn, tài liệu, trong đó có công văn thượng khẩn, công văn hẹn giờ tới đích an toàn. Đồng chí xứng đáng với danh hiệu “Kiện tướng đi bộ” mà anh em trong đơn vị đặt cho; đồng chí còn được mệnh danh là “Người có đôi chân vạn dặm”, một phong trào sôi nổi của Bộ đội Thông tin Quân bưu thời kỳ chống Mỹ.

Đồng chí Phạm Hữu Thoan luôn nêu cao ý thức tổ chức kỷ luật, tự giác chấp hành nghiêm mọi mệnh lệnh, chỉ thị của cấp trên, luôn chú ý xây dựng đơn vị tiến bộ toàn diện, đoàn kết với đơn vị bạn và nhân dân, khiêm tốn, giản dị, được đồng đội và nhân dân tin yêu.

Với những thành tích đó, đồng chí được tặng thưởng một Huân chương Chiến công hạng 3, bốn Bằng khen và Giấy khen, Chiến sĩ thi đua năm 1965.

Ngày 01 tháng 01 năm 1967, khi vừa tròn 26 tuổi, đồng chí Phạm Hữu Thoan được Chủ tịch nước Việt Nam dân chủ cộng hòa tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.