Bà mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Cháu đau đáu tìm các con trở về

Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ, nhưng trong lòng Bà mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Cháu (94 tuổi, ở xã Lam Thành, tỉnh Nghệ An), nỗi đau mất con vẫn chưa nguôi. Hai người con trai của mẹ đã anh dũng hy sinh, đến nay gia đình vẫn chưa thể tìm được và đưa hài cốt các anh trở về quê hương.

Những lá thư ấy trở thành niềm hy vọng mong manh để Mẹ bấu víu giữa những năm tháng bom đạn.

Còn với anh Tính, từ khi mới 17 tuổi, anh đã sục sôi tinh thần muốn lên đường nhập ngũ. Ngày ấy, thấy người chú có chiếc mũ tai bèo Quân Giải phóng, anh phải mượn bằng được để đội, rồi phấn khởi tươi cười. Dù chưa đủ tuổi nhưng anh vẫn tự nguyện lên đường đi chiến đấu. Gia đình khuyên còn nhỏ, đợi thêm vài năm nữa, nhưng anh nhất quyết không chịu. Anh nói: “Nhất xanh cỏ, nhì đỏ ngực”, rồi cầm đơn tự nguyện năn nỉ mãi, cuối cùng bố mẹ đành ký cho.

Anh Tính sau đó vào đơn vị đặc công thuộc Tỉnh đội Nghệ An. Tháng 3-1972, trước khi đơn vị lên đường làm nhiệm vụ, anh tranh thủ về thăm nhà được một đêm.

Trong ký ức của mẹ, ngày anh về, cả nhà cùng nhau ăn cơm, một bữa cơm độn ngô và vài cọng rau luộc. Anh Tính vừa ăn vừa kể chuyện đơn vị, rồi dẫn đám thanh niên trong làng đi tập võ. Sáng tờ mờ ngày hôm sau, anh khoác ba lô rời nhà để lên đường.

Mong mỏi đưa các con “trở về”

Đến cuối năm 1972, tin dữ liên tiếp ập đến. Đơn vị của anh Tính gặp bãi mìn trên chiến trường Quảng Trị. Anh cùng các đồng đội hy sinh, xương thịt hòa vào đất mẹ. Chưa kịp nguôi ngoai nỗi đau ấy, khoảng 6 tháng sau, gia đình tiếp tục nhận giấy báo tử của anh Xoan.

Hai người con trai lần lượt ra đi. Nỗi đau nối tiếp nỗi đau, mẹ Cháu chỉ biết nén nỗi đau, tiếp tục trở thành hậu phương vững chắc, nuôi những người con còn lại khôn lớn trưởng thành, tiếp tục công tác chi viện cho miền Nam.

Ông Hoàng Văn Lộc - một trong những người con trai của Mẹ Cháu nghẹn giọng kể: “Mẹ khóc quá nhiều rồi ngã bệnh, nằm liệt giường nhiều tháng trời. Cũng từ đó, tim mẹ không còn khỏe nữa. Mẹ nhớ các anh đến mức cứ thấy ai mặc quân phục đi ngang qua đường trước nhà là lại xúc động”. Suốt nhiều năm sau đó, mẹ vẫn thường ngồi tựa cửa nhìn ra con đường làng, thấp thỏm nghĩ rằng một ngày nào đó các con sẽ trở về.

Rồi thời gian đi qua, hy vọng dần chuyển thành nỗi khắc khoải âm thầm. Đến nay, điều khiến mẹ day dứt nhất không chỉ là nỗi nhớ, mà còn bởi gia đình vẫn chưa tìm được nơi yên nghỉ của hai anh em.

Thương mẹ, các con trong gia đình đã nhiều lần tìm kiếm thông tin về đồng đội, đơn vị chiến đấu của hai anh, nhưng những manh mối đều quá ít ỏi. Ông Lộc chia sẻ: “Bạn chiến đấu của anh Tính kể, tổ trinh sát của anh tôi trúng bãi mìn nên thi thể không còn nguyên vẹn. Còn với anh Xoan, có người từng biết nơi an táng nhưng sau đó người ấy cũng hy sinh, mọi thông tin từ đó cũng bị đứt đoạn”.

Điều khiến Mẹ Cháu đau đáu hơn cả là với anh Xoan, đến nay gia đình không có nổi một tấm ảnh để lập bàn thờ. Riêng anh Tính còn giữ được tấm ảnh trước ngày lên đường nhờ đồng đội lưu lại.