Ba năm tuổi trẻ dưới màu áo lính

Ngày nhận giấy gọi, tôi vừa tròn mười chín tuổi. Cái tuổi còn đang quen với ruộng đồng, với bạn bè trong xóm, với những buổi chiều lang thang trên con đường quê đầy bụi đất. Nhưng thanh niên thời ấy ai cũng nghĩ đơn giản lắm: đến tuổi thì lên đường. Đất nước hòa bình rồi, nhưng người lính vẫn phải có mặt để giữ bình yên cho đất nước, giữ kỷ luật, giữ sự sẵn sàng.

Tôi nhớ ngày đầu vào đơn vị, thứ làm tôi khó quen nhất không phải nắng gió hay thao trường, mà là… tiếng kẻng.

Ở quê, sáng ngủ dậy còn tùy hôm. Có hôm trời lạnh còn muốn nằm thêm chút nữa. Nhưng vào quân đội rồi, tiếng kẻng vang lên là tất cả phải bật dậy thật nhanh. Chăn màn gấp vuông vức. Quân phục chỉnh tề. Đội hình tập hợp đúng giờ. Những ngày đầu, tôi luống cuống đủ thứ. Gấp chăn chưa đẹp bị nhắc. Đi hàng ngũ chưa đều bị sửa. Có lúc mệt quá chỉ muốn ngồi xuống thở một hơi dài.

Nhưng quân đội là thế. Không để người ta sống dễ dãi với bản thân mình.

Chỉ vài tháng sau, chính tôi lại thấy mình thay đổi từng ngày. Dậy sớm không còn khó nữa. Đi đứng cũng nhanh nhẹn hơn. Làm việc gì cũng gọn gàng, có nề nếp hơn. Tôi bắt đầu hiểu rằng điều quý nhất quân đội rèn cho con người không phải chỉ là sức khỏe, mà là ý thức trách nhiệm.

Những năm tôi đi bộ đội, đất nước vẫn còn nhiều khó khăn. Cuộc sống nhân dân còn thiếu thốn, nhiều nơi còn vất vả sau chiến tranh. Trong quân đội cũng không phải lúc nào điều kiện sinh hoạt đều đầy đủ. Có những bữa cơm giản dị, có những ngày huấn luyện giữa nắng chang chang, có những đêm trực dài và lạnh. Nhưng lạ một điều, càng sống trong hoàn cảnh ấy, anh em lại càng thương nhau hơn.

Tôi nhớ nhất những buổi tối sau giờ sinh hoạt.

Cả tiểu đội ngồi quây lại với nhau, người kể chuyện quê, người nhắc chuyện gia đình, người nói về dự định sau ngày xuất ngũ. Có người nhớ nhà nhưng không nói ra. Chỉ ngồi im nghe người khác kể chuyện rồi cười nhẹ. Ở quân đội, tình cảm đồng đội nhiều khi đến từ những điều rất nhỏ: chia nhau điếu thuốc, nhường nhau ca nước, giúp nhau vá lại chiếc áo, hay đơn giản là gọi nhau dậy đúng giờ để không ai bị phê bình.

Có những hôm hành quân hay huấn luyện mệt rã người, chỉ cần nghe anh em động viên nhau một câu là lại cố thêm được.

Tôi vẫn nhớ cảm giác đứng gác vào ban đêm.

Đêm ở đơn vị yên tĩnh lắm. Chỉ có tiếng gió, tiếng lá cây, thỉnh thoảng vọng đâu đó tiếng côn trùng. Những lúc ấy tôi thường nghĩ nhiều về quê nhà. Nghĩ đến cha mẹ đang ngủ, nghĩ đến mái nhà của mình, nghĩ không biết sau này cuộc sống sẽ ra sao. Nhưng rồi nhìn lại khẩu súng trên vai, nhìn vị trí mình đang đứng, tôi hiểu rằng mỗi người lính đều đang góp một phần rất nhỏ để giữ cho những mái nhà ngoài kia được yên bình.

Ba năm quân ngũ không dài so với một đời người, nhưng đủ để thay đổi một thanh niên.

Tôi vào quân đội năm 1987 với sự bỡ ngỡ của tuổi mười chín. Tôi rời quân ngũ tháng 5 năm 1990 với sự chững chạc của một người từng được rèn trong tập thể. Quân đội dạy tôi biết sống đúng giờ, biết giữ lời hứa, biết chịu trách nhiệm với việc mình làm. Dạy tôi rằng có những lúc mệt vẫn phải cố, có những lúc khó vẫn không được lùi.

Điều tôi quý nhất là quân đội dạy mình sống vì tập thể.

Ở ngoài đời, đôi khi người ta quen nghĩ cho bản thân trước. Nhưng trong quân đội, nếu chỉ nghĩ cho mình thì không thể thành một tập thể mạnh. Người lính phải biết nhìn đồng đội, biết hỗ trợ nhau, biết đặt nhiệm vụ chung lên trên sự tiện lợi riêng. Chính điều ấy làm tôi thay đổi rất nhiều khi trở về cuộc sống đời thường.

Ngày xuất ngũ, tôi gấp bộ quân phục mà lòng cứ bâng khuâng. Mới ngày nào còn là lính mới bị nhắc chuyện gấp chăn, vậy mà đã đến lúc rời đơn vị. Tôi đi một vòng nhìn lại doanh trại, nhìn sân tập, nhìn dãy nhà nơi anh em từng sống cùng nhau suốt mấy năm trời. Những thứ rất bình thường lúc còn ở trong quân ngũ, đến lúc sắp xa lại thấy quý vô cùng.

Trở về quê hương, tôi bắt đầu cuộc sống mới. Nhưng những năm tháng trong quân đội chưa bao giờ rời khỏi tôi. Đến bây giờ, tôi vẫn giữ thói quen làm việc gọn gàng, sống có trách nhiệm, đã nhận việc gì thì cố làm đến nơi đến chốn. Tôi luôn nghĩ, mình đã từng là người lính thì không được sống qua loa với cuộc đời.

Tôi là Bùi Văn Thiết, sinh năm 1968, nhập ngũ tháng 3 năm 1987, xuất ngũ tháng 5 năm 1990.