BÀ NGUYỄN THỊ BÌNH VÀ CÂY BÚT LƯU GIỮ KHÁT VỌNG HÒA BÌNH

Trong cuộc sống học đường, cây bút là vật dụng quen thuộc của mỗi chúng em. Bút theo chúng em đến lớp, ghi lại bài học, viết những dòng tâm sự và nuôi dưỡng bao ước mơ.

Nhưng có những cây bút mang một ý nghĩa đặc biệt bởi đã gắn với thời khắc quan trọng của đất nước. Những cây bút bà Nguyễn Thị Bình dùng để ký Hiệp định Paris là những kỷ vật như thế.

Tìm hiểu bài giới thiệu của Bảo tàng Phụ nữ Nam Bộ, em nhận ra rằng một hiện vật nhỏ cũng có thể mở ra câu chuyện lớn về lịch sử, con người và trách nhiệm với Tổ quốc.

Người phụ nữ mang tiếng nói Việt Nam đến Paris

Bà Nguyễn Thị Bình là cháu ngoại của nhà yêu nước Phan Châu Trinh. Trưởng thành trong một gia đình có truyền thống yêu nước, bà sớm tham gia hoạt động cách mạng, trải qua những năm tháng đấu tranh và tù đày trước khi đảm nhận công tác đối ngoại.

Năm 1968, bà tham gia đoàn đàm phán của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam tại Paris. Sau khi Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam được thành lập năm 1969, bà giữ chức Bộ trưởng Ngoại giao, đồng thời là Trưởng đoàn đàm phán của Chính phủ tại hội nghị.

Trên cương vị ấy, bà cùng các thành viên phái đoàn kiên trì đấu tranh vì quyền độc lập, tự quyết và hòa bình của nhân dân Việt Nam.

Qua tư liệu, chúng em biết đến hình ảnh một người phụ nữ có phong thái lịch thiệp, bình tĩnh và tự tin. Cách gọi “Madam Bình” của báo chí quốc tế gắn với sự chú ý dành cho bà trong những năm tháng đàm phán.

Phía sau nét bút là những năm tháng bền bỉ

Để đi đến lễ ký ngày 27/1/1973, Hội nghị Paris đã trải qua gần năm năm đàm phán cam go.

Những cuộc làm việc đòi hỏi các thành viên phái đoàn phải nghiên cứu kỹ, chuẩn bị lập luận và kiên nhẫn trước những bất đồng. Ngoài các phiên họp, còn có công việc tiếp xúc báo chí, gặp gỡ bạn bè quốc tế, giúp dư luận hiểu rõ hơn cuộc đấu tranh của nhân dân Việt Nam.

Trong hồi ký Gia đình, bạn bè và đất nước, bà Nguyễn Thị Bình xem ngoại giao là một mặt trận đặc biệt, một nhiệm vụ nặng nề và một phần quan trọng trong cuộc đời hoạt động của mình.

Đọc đến đây, em hiểu rằng sự bình tĩnh trước công chúng được xây dựng từ kiến thức, kinh nghiệm và quá trình chuẩn bị nghiêm túc. Đằng sau hình ảnh người trưởng đoàn là công sức của cả tập thể cùng hướng về nhiệm vụ chung.

Ngày ký kết lịch sử

Ngày 27/1/1973, tại Paris, bà Nguyễn Thị Bình đặt bút ký Hiệp định về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam với tư cách Bộ trưởng Ngoại giao Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam.

Đó là dấu mốc quan trọng của cuộc đấu tranh ngoại giao, gắn với những thắng lợi và sự hy sinh của quân dân cả nước.

Hiệp định Paris tạo bước chuyển có ý nghĩa chiến lược, buộc Mỹ rút quân và tạo điều kiện thuận lợi để nhân dân ta tiếp tục đấu tranh, tiến tới giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước năm 1975.

Khi nhìn bức ảnh bà Nguyễn Thị Bình ký hiệp định, em nghĩ đến những người đã chiến đấu, những gia đình chịu cảnh chia xa và những năm tháng đàm phán kéo dài. Một nét bút trong thời khắc ấy mang theo thành quả của biết bao nỗ lực.

Hai cây bút được trao lại cho thế hệ sau

Năm 1985, khi Nhà truyền thống Phụ nữ Nam Bộ được thành lập, bà Nguyễn Thị Bình đã tặng hai cây bút được sử dụng để ký Hiệp định Paris ngày 27/1/1973.

Theo bài giới thiệu của bảo tàng, một cây bút được mô tả là bút dạ, vỏ nhựa màu đen, dáng hình trụ thon, có nắp và bộ phận gài bút bằng kim loại. Khi đóng nắp, bút dài khoảng 13,4 cm.

Những đặc điểm ấy khiến em thấy hiện vật rất gần gũi. Cây bút có hình dáng giản dị, nhưng giá trị lịch sử nằm ở sự kiện mà nó từng gắn bó.

Việc bà trao tặng kỷ vật giúp những người đến sau có thêm một chứng tích để tìm hiểu. Qua đó, câu chuyện về Hội nghị Paris được kể bằng một đồ vật cụ thể, có nguồn gốc và hành trình lưu giữ.

Một hiện vật, nhiều bài học

Từ cây bút lịch sử, chúng em học được cách quan sát và đặt câu hỏi khi tìm hiểu quá khứ: Ai từng sử dụng hiện vật? Hiện vật gắn với sự kiện nào? Vì sao nó được gìn giữ?

Những câu hỏi ấy giúp chúng em hiểu sâu hơn thay vì chỉ ghi nhớ một tên người hay một mốc thời gian.

Chúng em cũng thêm trân trọng công việc của những người làm bảo tàng. Mỗi hiện vật cần được bảo quản, ghi chép thông tin và giới thiệu cẩn thận để công chúng có thể hiểu đúng ý nghĩa của nó.

Trong mỗi gia đình, những bức thư, tấm ảnh hay giấy tờ cũ cũng có thể lưu giữ ký ức quý giá. Biết hỏi chuyện người thân, ghi lại nguồn gốc và giữ gìn những đồ vật ấy là cách gần gũi để chúng em góp phần bảo vệ ký ức gia đình, quê hương.

Từ cây bút lịch sử đến trang vở hôm nay

Là học sinh Trường THCS Thanh Oai, chúng em được cầm bút học tập trong cuộc sống hòa bình. Câu chuyện về bà Nguyễn Thị Bình nhắc chúng em quý trọng điều đó và có trách nhiệm hơn với việc học của mình.

Chúng em cần rèn luyện kiến thức, học ngoại ngữ, biết lắng nghe và trình bày ý kiến có căn cứ. Khi gặp khó khăn, cần kiên trì tìm cách giải quyết; khi làm việc cùng nhau, cần đoàn kết và tôn trọng tập thể.

Hai cây bút được trao tặng cho bảo tàng đã góp phần giữ lại một thời khắc lịch sử. Còn cây bút trên tay chúng em hôm nay sẽ ghi những bài học và việc làm của tuổi học trò. Chúng em mong mình sử dụng nó bằng sự chăm chỉ, trung thực và ý thức sống xứng đáng với những cống hiến của thế hệ đi trước.

Nguồn tư liệu: Võ Cư, “Bà Nguyễn Thị Bình và cây bút lịch sử”, Phòng Truyền thông – Giáo dục – Quan hệ quốc tế, Bảo tàng Phụ nữ Nam Bộ, ngày 12/2/2025; theo nội dung người biên tập cung cấp.

Biên tập phục vụ chuyên mục “Câu chuyện thời hoa lửa” – Chi đội 8A1 Trường THCS Thanh Oai.