Bão lửa Đồng Lộc

Đơn vị thanh niên xung phong của Mai nhận nhiệm vụ san lấp hố bom, dẫn đường cho xe qua trọng điểm. Mai mới mười tám tuổi, quê ở Hà Tĩnh. Cô nhỏ người, nước da rám nắng, đôi mắt lúc nào cũng ánh lên vẻ cứng cỏi.

Ngày lên đường, mẹ Mai chỉ kịp dúi vào tay con gái chiếc lược gỗ.

– Khi nhớ nhà thì chải tóc, coi như mẹ đang ngồi bên.

Mai cười:

– Hết giặc con về, mẹ mua cho con chiếc lược mới đẹp hơn.

Không ai biết lời hẹn ấy sẽ gửi lại với thời gian.

Ở Ngã ba Đồng Lộc, ngày và đêm gần như không còn ranh giới. Ban ngày máy bay gầm rú, bom nổ rung trời. Đêm xuống, pháo sáng quét trắng núi đồi. Hễ bom vừa dứt, các tổ thanh niên xung phong lại lao ra mặt đường, cuốc xẻng trên vai, chạy đua với thời gian để mở đường cho đoàn xe tiếp viện.

Mai ở tổ trinh sát mặt đường cùng chín cô gái khác. Họ sống trong căn hầm nhỏ bên sườn đồi, ăn vội bát cơm nắm, ngủ chập chờn giữa tiếng bom xa gần. Nhưng trong hầm vẫn có tiếng cười.

Chị tổ trưởng Lan hay đùa:

– Bom rơi thì né, tóc rối thì kệ. Khi nào thắng giặc rồi tính chuyện làm đẹp.

Cả tổ cười vang.

Một buổi chiều, vừa dứt loạt ném bom, mặt đường bị xé toạc bởi nhiều hố sâu. Tin báo đoàn xe sắp tới. Chị Lan hô lớn:

– Ra đường!

Mười cô gái ôm cuốc xẻng lao lên. Bụi đất còn chưa tan, hơi bom vẫn nóng rát. Mai cùng đồng đội xúc đất, lấp đá, cắm tiêu dẫn hướng. Tay phồng rộp, áo quần lấm lem nhưng không ai dừng lại.

Từ xa, tiếng động cơ máy bay lại rền lên.

– Xuống hầm!

Mọi người vừa chạy được vài bước thì bom lại trút xuống. Đất trời rung chuyển. Cả quả đồi như bị nhấc bổng rồi ném xuống.

Khi tiếng nổ ngớt dần, đơn vị cứu hộ lao tới. Khói bụi phủ kín cửa hầm của tổ Mai.

Ai cũng cuống cuồng đào bới bằng tay không.

– Nhanh lên! Nhanh nữa!

Từng xẻng đất tung ra, từng tảng đá được gạt sang bên. Nhưng căn hầm nhỏ đã bị vùi lấp hoàn toàn.

Chiều ấy, Ngã ba Đồng Lộc lặng đi giữa tiếng gió Lào khô khốc. Mười cô gái tuổi mười tám đôi mươi đã nằm lại nơi họ vừa mở đường cho đoàn xe đi tiếp.

Đêm xuống, con đường vẫn phải thông xe.

Những người còn sống lau nước mắt, cầm cuốc xẻng ra đường. Không ai nói nhiều. Mỗi nhát cuốc như thay lời tiễn biệt.

Đoàn xe nối nhau vượt qua trọng điểm. Đèn gầm xe hắt xuống mặt đường loang lổ đất mới. Những bánh xe lăn qua nơi các chị vừa ngã xuống để tiếp tục vào Nam.

Nhiều năm sau hòa bình, Mai và đồng đội trở thành biểu tượng của tuổi trẻ Việt Nam. Khu di tích Ngã ba Đồng Lộc hôm nay xanh cây và rợp bóng thông. Khó ai hình dung nơi ấy từng là bão lửa.

Mỗi mùa hè, người dân và du khách về thắp hương. Những bó hoa trắng đặt bên mộ như lời tri ân lặng lẽ.

Gió thổi qua đồi sim, nghe như tiếng cười của những cô gái năm xưa.

Bão lửa đã qua, nhưng ngọn lửa tuổi trẻ, lòng dũng cảm và sự hy sinh ở Ngã ba Đồng Lộc sẽ còn cháy mãi trong lòng dân tộc.