BÁT CƠM BÊN BẾP LỬA

Bà Nguyễn Thị Mến năm nay đã hơn tám mươi tuổi. Mỗi dịp tháng Bảy, bà thường nhắc các con cháu nhớ về những năm tháng chiến tranh và câu chuyện về một bát cơm mà bà đã chia sẻ với một người lính cách đây hơn bảy mươi năm.

Khi ấy bà Mến còn là một cô gái trẻ, sống cùng gia đình tại một vùng quê nghèo. Chiến tranh khiến cuộc sống thiếu thốn đủ bề. Gạo trong nhà phải dành dụm từng bữa, nhưng gia đình vẫn thường tìm cách giúp đỡ bộ đội và dân công đi qua địa phương.

Một buổi tối, khi cả nhà vừa dọn cơm, có một chiến sĩ trẻ ghé vào xin nghỉ nhờ qua đêm. Anh đi cùng đơn vị, nhưng bị lạc đường và đã nhiều giờ chưa có gì ăn.

Mẹ bà Mến nhìn nồi cơm trên bếp rồi lấy thêm một chiếc bát.

Bữa cơm hôm ấy chẳng có gì ngoài cơm trắng, rau luộc và một bát muối giã với lạc. Vậy mà người chiến sĩ ăn rất ngon lành.

Ăn xong, anh cảm ơn gia đình rồi xin phép tiếp tục lên đường.

Trước khi đi, mẹ bà Mến còn gói thêm cho anh một nắm cơm nhỏ.

Anh ngần ngại: “Nhà bác cũng khó khăn, cháu không dám nhận.”

Mẹ bà chỉ nói: “Đường còn dài, cầm lấy mà đi.”

Người chiến sĩ nhận nắm cơm, cúi đầu cảm ơn rồi khuất dần trong bóng tối.

Đó là lần cuối cùng gia đình bà gặp anh.

Sau ngày đất nước hòa bình, bà Mến nhiều lần tự hỏi không biết người chiến sĩ năm ấy có trở về hay không. Bà không biết tên anh, quê ở đâu, đơn vị nào. Ký ức duy nhất còn lại là hình ảnh một người lính trẻ ngồi bên bếp lửa, lặng lẽ ăn bát cơm của gia đình.

Hơn bảy mươi năm đã trôi qua. Bà vẫn kể câu chuyện ấy cho con cháu mỗi khi nhắc đến những năm tháng kháng chiến.

Bà nói rằng ngày ấy, người dân chẳng có nhiều vật chất để đóng góp. Có nhà góp gạo, có người góp công, có người dẫn đường, có người nhường chỗ ngủ cho bộ đội. Có khi chỉ là một bát cơm nóng hay một nắm cơm gói vội trước lúc lên đường.

Nhưng chính từ những điều bình dị ấy, hậu phương đã trở thành điểm tựa vững chắc cho tiền tuyến.

Một bát cơm có thể rất nhỏ. Một nắm cơm cũng chẳng đáng bao nhiêu. Nhưng khi hàng triệu người cùng chung một tấm lòng, những điều nhỏ bé ấy đã tạo thành một sức mạnh lớn lao, góp phần đưa đất nước đi đến ngày hòa bình.