Bất Khuất Chiến Sĩ

“Sau này nghe cụ kể lại thì thời điểm ấy, dòng máu của gia đình cách mạng thôi thúc cụ hoạt động không sợ hiểm nguy. Cụ là đội viên du kích, cùng đồng đội tham gia đào hầm dẫn, che giấu cán bộ. Bố của cụ cũng che giấu cán bộ, bác ruột của cụ là cán bộ tiền khởi nghĩa. 18 tuổi cụ nhà tôi bắt đầu hoạt động cách mạng dù người rất nhỏ bé”, ông Vũ Đình Quyết, con trai cụ kể.

Trong một trận càn, cụ Phái cùng nhiều đội viên du kích khác bị địch phát hiện, giải về bốt Kẻ Sặt rồi dẫn ra Nhà tù Hải Dương. 5 tháng bị giam cầm (từ tháng 2 - 7/1954), dù người nhỏ bé, chân tay gầy yếu nhưng cụ không thoát được những trận đòn treo ngược chân, tay đánh cho đến bất tỉnh rồi lại bị dội nước lạnh để tra khảo. Nhưng ý chí của người chiến sĩ cách mạng đã giúp cụ vượt qua những ngày tháng đen tối ấy. Dù vậy, những đòn tra tấn ấy đã khiến sức khoẻ của cụ suy kiệt.

Ở vào tuổi 95 nhưng cụ Phạm Thị Gấm (phường Thạch Khôi, TP Hải Dương) vẫn còn rất minh mẫn. Mỗi khi nhắc đến những ngày tháng bị giam cầm tại Nhà tù Hải Dương (từ tháng 3 - 6/1954) cụ lại không kìm được xúc động. Ngày ấy, cụ tham gia du kích, được phân công gác ở đường 5 khu vực xã Cẩm Khê (Cẩm Giàng) chặn đường đi xe tăng của Pháp. Một hôm, cụ và các chiến sĩ du kích bị địch càn, chạy vào ruộng lúa ẩn nấp. Sau đó bị địch bắt và đưa về Nhà tù Hải Dương.

- Nó cứ lấy dùi cui đánh tôi. Nó hỏi: Có biết Việt Minh ở đâu không? - Tôi bảo: Tôi còn bé, tôi không biết gì hết.
- Nó bảo: Bé này, này thì bé này. Rồi nó lại đánh. Đánh xong lại hỏi. Tôi đau lắm nhưng phải cắn răng chịu, chứ nhất định không thể khai được.

Nỗi đau càng chồng chất nỗi đau, vì thời điểm đó, cụ Gấm còn nghe tin vì gia đình nuôi giấu cán bộ Việt Minh nên anh trai cụ cũng bị địch bắt giam cầm ở Phả Lại.