BCH Đoàn phường Nguyễn Uý (59)

Ông tôi – Nguyễn Văn Lợi – khi ấy mới mười tám tuổi, là một thanh niên trong đội du kích của xã. Ngôi làng nhỏ Đức Mộ ngày ấy vốn yên bình với mái đình, ngôi chùa cổ, bỗng trở thành một “căn cứ” bí mật của cách mạng.

Ban ngày, làng vẫn như bao làng quê khác: người ra đồng cấy lúa, trẻ con chơi đùa trước sân đình, tiếng chuông chùa vang lên mỗi chiều. Nhưng khi đêm xuống, mọi thứ đổi khác. Dưới ánh đèn dầu leo lét, tại chùa Đức Mộ, các đồng chí cách mạng bí mật họp bàn. Ông tôi cùng các thanh niên khác đứng canh gác, sẵn sàng báo động nếu có địch càn vào.

Ông kể, người mà ông kính phục nhất là cụ Lê Văn Thu – người trông coi chùa. Bề ngoài, cụ chỉ là một ông lão hiền lành, quanh năm quét lá, thắp hương. Nhưng ít ai biết rằng, chính cụ là người âm thầm che chở, nuôi giấu cán bộ, giữ gìn tài liệu quan trọng của cách mạng. Có lần địch bất ngờ khám xét, cụ vẫn bình tĩnh đối đáp, đánh lạc hướng để bảo vệ an toàn cho mọi người.

Một đêm mưa năm 1941, tin báo địch sẽ càn vào làng. Ông tôi cùng ba người nữa được giao nhiệm vụ đưa một cán bộ quan trọng rút về phía vùng núi đá gần Ngũ Động Sơn. Trời tối đen như mực, đường trơn trượt, cả nhóm phải men theo bờ ruộng, lội qua những đoạn nước ngập đến đầu gối.

Có lúc, tiếng giày đinh của lính địch vang lên rất gần. Ông và đồng đội phải nằm ép mình xuống ruộng lúa, nín thở. “Tim đập mạnh đến mức tưởng như địch cũng nghe thấy,” ông kể lại, ánh mắt vẫn còn nguyên vẻ căng thẳng của năm xưa.

Đêm ấy, họ đã đưa được cán bộ ra khỏi vòng vây an toàn. Nhưng không phải ai cũng may mắn như vậy. Trong làng, có người bị bắt, bị tra tấn dã man. Dẫu vậy, không một ai khai báo. Ông nói, chính những con người bình dị ấy mới là những người giữ vững “trận tuyến thầm lặng” của quê hương.

Chiến tranh qua đi, Đức Mộ lại trở về với cuộc sống yên bình. Những con đường đất năm xưa nay đã được bê tông hóa, trẻ con lại ríu rít đến trường. Nhưng mỗi khi đi qua chùa làng hay nhìn về phía cánh đồng, ông tôi vẫn lặng đi một chút, như đang sống lại ký ức của một thời không thể nào quên.

Giờ đây, ông đã già. Mỗi lần kể chuyện, giọng ông chậm rãi hơn, nhưng niềm tự hào thì chưa bao giờ vơi. Ông bảo: “Các con sinh ra trong hòa bình, phải biết quý. Quê mình đã từng đánh đổi rất nhiều mới có được ngày hôm nay.”

Tôi đứng lặng trên con đê quen thuộc, lòng chợt thấy quê hương mình thiêng liêng hơn bao giờ hết. Những cánh đồng xanh, những mái nhà yên bình hôm nay chính là kết tinh của một thời hoa lửa.

Và tôi hiểu rằng, ngọn lửa ấy – ngọn lửa của lòng yêu nước, của sự kiên cường – vẫn đang cháy âm thầm trong mỗi người con Kim Bảng, để chúng tôi tiếp tục viết tiếp câu chuyện của quê hương trong một thời đại mới.