Bế Văn Đàn: Người Anh Hùng Lấy Thân Làm Giá Súng

I. Giới thiệu

Trong những trang sử hào hùng của Chiến dịch Điện Biên Phủ, không có hình ảnh nào khác như hình ảnh của Bế Văn Đàn, người cầm khẩu trung liên đặt hai chân đế lên vai, trút lửa về phía quân địch, ngay khi vết đạn thấm sâu vào ngực. Ông là một trong những tấm gương tiêu biểu nhất của tinh thần "quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh" của Quân đội nhân dân Việt Nam, được nhân dân cả nước trân trọng và ghi mãi vào lịch sử dân tộc.

II. Cuộc đời và sự nghiệp

Bế Văn Đàn sinh năm 1931, thuộc dân tộc Tày, tại xã Quang Vinh (nay là xã Bế Văn Đàn, huyện Quảng Hòa, tỉnh Cao Bằng). Ông xuất thân trong một gia đình nghèo có truyền thống cách mạng: bố là công nhân thợ mỏ, mẹ mất sớm khi anh còn rất nhỏ, chứng kiến nỗi nhục của người dân mất nước. Lớn lên, anh đã tham gia hoạt động du kích địa phương với khát khao giải phóng quê hương.

Tháng 1 năm 1949, lúc mới 18 tuổi, Bế Văn Đàn đã xung phong gia nhập quân ngũ, được biên chế vào Đại đội 674, Tiểu đoàn 251, Trung đoàn 174, Đại đoàn 316 - quân chủ lực của Bộ Quốc phòng. Trong suốt 4 năm làm chiến sĩ, anh đã tham gia nhiều trận đánh ác liệt, luôn thể hiện tinh thần dũng cảm, vượt qua mọi khó khăn, không ngại hy sinh và hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao.

III. Khoảnh khắc làm nên huyền thoại tại Mường Pồn

Năm 1953, quân và dân ta ra tay tiến công chiến lược Đông-Xuân, quyết tâm tiêu diệt cụm cứ điểm Điện Biên Phủ do thực dân Pháp xây dựng thành hệ thống bảo vệ mạnh nhất Đông Dương. Bế Văn Đàn được phân công làm liên lạc viên tiểu đoàn, cùng đơn vị hành quân sâu vào chiến trường Điện Biên.

Một đại đội của tiểu đoàn được giao nhiệm vụ bao vây, giữ chặt quân địch tại Mường Pồn, ngăn chặn kẻ thù thoát ra. Trận đánh diễn ra càng ngày càng ác liệt: địch tập trung hai đại đội có yểm trợ phi pháo liên tiếp phản kích, bắn phá dữ dội để phá bung vòng vây của ta. Đơn vị ta chịu nhiều thương vong, chỉ còn lại 17 tay súng, tình thế cực kỳ cấp bách.

Thời điểm đó, cấp trên ra lệnh phải giữ chặt địch tại Mường Pồn bằng mọi giá, để tạo điều kiện cho các đơn vị chủ lực triển khai lực lượng hoàn thành kế hoạch chiến dịch. Mệnh lệnh này phải được truyền đạt kịp thời đến đại đội chiến đấu, quán triệt thấu đáo đến từng cán bộ, chiến sĩ. Bế Văn Đàn, mặc dù vừa hoàn thành công tác liên lạc về, đã xung phong nhận nhiệm vụ truyền đạt mệnh lệnh, vượt qua lưới đạn dày đặc của địch đến đơn vị chiến đấu kịp thời, chính xác.

Sau khi truyền đạt lệnh, anh được lệnh ở lại cùng đồng đội trực tiếp chiến đấu, siết chặt vòng vây địch. Ngày 12 tháng 12 năm 1953, quân Pháp tổ chức phản kích lần thứ ba, liều mở đường ra. Đơn vị ta bị thương vong nhiều, chỉ còn lại 17 tay súng, bản thân Bế Văn Đàn cũng bị thương, nhưng anh vẫn kiên cường giữ vững vị trí chiến đấu.

Trong lúc chiến đấu, một khẩu trung liên của đơn vị không bắn được vì xạ thủ đã hy sinh, còn khẩu trung liên của đồng chí Chu Văn Pù cũng không bắn được do địa hình che khuất tầm ngắm. Khi nghe thấy tiếng súng ta giảm dần, quân địch lại ào ào xông lên phản kích, tình thế gay cấn đến mức bứt dây.

Nhìn thấy đồng đội hy sinh, bị thương, lửa căm thù bùng cháy trong tim Bế Văn Đàn. Anh lao nhanh đến chỗ đồng chí Pù, ngồi xuống tư thế quỳ, cầm khẩu trung liên đặt hai chân đế lên hai vai mình giữ chặt, rồi hô lớn: "Kẻ thù đang trước mặt, đồng chí có thương tôi thì bắn chết chúng nó đi!".

Đồng chí Chu Văn Pù bất ngờ, xúc động, chần chừ lúc đầu, nhưng sau đó nghiến răng bóp cò, trút lửa về phía địch, hàng chục tên ngã xuống, đợt phản kích của quân Pháp bị bẻ gẫy hoàn toàn. Nhưng trong lúc lấy thân mình làm giá đỡ súng, Bế Văn Đàn đã bị thương nặng vào ngực, anh dũng hy sinh khi quân thù bị đánh tan đội hình.

IV. Di sản và tri ân

Hình ảnh Bế Văn Đàn ghì chặt chân súng trên vai mình, hướng nòng súng về phía quân thù đã trở thành biểu tượng cao đẹp của ý chí chiến đấu ngoan cường, tinh thần hy sinh thầm lặng vì Tổ quốc.

Với chiến công hiển hách, tại Đại hội mừng công của đơn vị, Bế Văn Đàn được truy tặng Huân chương Chiến công hạng Nhất và bình bầu là Chiến sĩ thi đua số một của Đại đoàn 316. Ngày 31 tháng 8 năm 1955, Quốc hội truy tặng ông danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và Huân chương Quân công hạng Nhì.

Tháng 5 năm 1959, hài cốt của ông được di chuyển về Nghĩa trang Liệt sĩ A1 tại thành phố Điện Biên Phủ, nơi được trân trọng bảo vệ đến nay. Hiện nay, khu lưu niệm Anh hùng Bế Văn Đàn tại huyện Quảng Hòa, tỉnh Cao Bằng được công nhận là di tích lịch sử cấp tỉnh, là địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cách mạng cho đông đảo tầng lớp nhân dân tham quan, học tập.

Tên của Bế Văn Đàn cũng được đặt cho nhiều đường phố, trường học trên toàn quốc, như phố Bế Văn Đàn tại Hà Nội, TP.Hồ Chí Minh, Quảng Bình, Quảng Ninh..., để tưởng nhớ công lao của người anh hùng đã hy sinh để mang lại độc lập, tự do cho đất nước.

V. Kết luận

Cuộc đời vỏn vẹn 22 tuổi của Bế Văn Đàn là minh chứng sống động cho tinh thần "quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh" của Quân đội nhân dân Việt Nam. Hành động lấy thân làm giá súng không chỉ là một hành động dũng cảm phi thường, mà còn là lời khẳng định về ý chí, lòng yêu nước và tinh thần đoàn kết của những người chiến sĩ đã chiến đấu, hy sinh để làm nên chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ "lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu".

Hình ảnh Bế Văn Đàn sẽ luôn sống mãi trong lòng nhân dân Việt Nam, là nguồn cảm hứng để thế hệ sau noi gương, học tập tinh thần quả cảm, sẵn sàng hy sinh vì lợi ích lớn lao của Tổ quốc.