Bộ phù hiệu của một phi công Mỹ

Bộ phù hiệu này của một phi công Mỹ chết ở miền Bắc Việt Nam - một chiến lợi phẩm tôi giữ cách nay đã 45 năm. Tại sao tôi có bộ quân hàm chiến lợi phẩm ấy?

Năm 1965, khi Mỹ mở rộng chiến tranh bằng không quân đánh phá miền Bắc, tôi được Ban biên tập Báo Tiền phong cử vào làm phóng viên thường trú tại tỉnh Hà Tĩnh.

Sáng 7-7-1965, chiếc máy bay phản lực F105D từ ngoài biển khơi lao vào đánh phá các làng mạc, cầu đường, thị xã thuộc tỉnh Hà Tĩnh. Nhưng khi nó chưa kịp ‘‘tác oai, tác quái’’ thì đã bị ‘‘xơi’’ đạn đồng của các chiến sĩ ở trận địa Đại đội Bình Hà (ghép tên 2 tỉnh Bình Định ở miền Nam và Hà Tĩnh ở miền Bắc kết nghĩa thời chống Mỹ) bốc cháy lao về phía biên giới Việt – Lào, trông cứ như một bó đuốc khổng lồ bay trên bầu trời huyện Thạch Hà. Tên phi công Mỹ biết không thể lao lên núi rừng được nữa, nên bật dù cho rơi xuống giữa cánh đồng các xã Thạch Tiến, Thạch Ngọc.

Tôi từ trận địa dùng xe đạp lao nhanh tới vùng dù tiếp đất, cùng anh em dân quân, tự vệ đuổi bắt tên giặc lái. Nhưng tên phi công dùng điện đài gọi 4 máy bay phản lực Mỹ tới quần thảo sát sạt, bắn chặn và toan tiêu diệt chúng tôi, còn hắn vừa chạy về phía núi Thạch Ngọc vừa lợi dụng gò đất, bờ đìa bắn lại. Hắn hy vọng tới được đỉnh núi, máy bay trực thăng đang lượn vòng chờ sẵn trên không sẽ hạ thấp độ cao, thả thang dây kéo lên, nên rất ngoan cố chống trả. Khi hắn đã tới gần chân núi, anh em dân quân biết là không thể bắt sống được nữa, đành phải bắn tiêu diệt. Các anh tới thu điện đài, súng đạn, tài liệu, còn tôi tới lột "lon" rồi tức tốc về xã Thạch Lưu là nơi sơ tán của các cơ quan tỉnh, báo cáo với đồng chí Linh là Bí thư Tỉnh ủy và đồng chí Chương là Chủ tịch UBND tỉnh về tình hình diễn biến cuộc đuổi bắt tên phi công Mỹ. Tôi đưa bộ phù hiệu cho mọi người xem để "nói có sách, mách có chứng".

Rồi cũng từ ngày đó, bộ phù hiệu - chiến lợi phẩm này được tôi gói, ép kẹp trong thẻ nhà báo, để ở túi áo đưa đi "triển lãm lưu động", thực ra là để “khoe” về sự dũng cảm của mình với mọi người, kể cả khi đi viết ở các bản làng miền núi cao xa xôi, đến vùng biển khi ngồi tàu hải quân T302 lênh đênh giữa bến cảng, phục bắn máy bay Mỹ bảo vệ thành phố Hải Phòng.

Khi nổ ra cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968, bảy anh em nhà báo chúng tôi gồm: Sơn Tùng, Phạm Hậu, Quang Huyền, Tâm Tâm đang công tác ở tòa soạn Báo Tiền phong, và Khải Hoàn, Mạnh Chuẩn, Ái Nhi đang công tác ở Báo Thiếu niên tiền phong được trên điều động hành quân cấp tốc vượt Trường Sơn vào chi viện cho chiến trường B2. Tôi cũng mang theo thẻ nhà báo và bộ phù hiệu - chiến lợi phẩm trong túi áo, rồi đi đến nơi nào, tôi cũng đưa cho mọi người xem và kể chuyện cho mọi người nghe.

Năm nay tôi đã 77 tuổi đời bỗng nhớ lại cái ngày tôi cùng các chiến sĩ dân quân, tự vệ Hà Tĩnh đuổi và cố gọi hàng để bắt sống tên phi công Mỹ, nhưng không thành. Hẳn do rối trí hy vọng mơ hồ được cứu, lại do không hiểu biết về lòng nhân đạo của người Việt Nam, nên y đã không như nhiều phi công Mỹ khác chịu hàng để rồi được trao trả sau này. Như ngày 26-10-1967, Giôn Mắc-kên lái máy bay phản lực Mỹ vào bắn phá thủ đô Hà Nội bị ta bắn rơi, nhảy dù xuống hồ Trúc Bạch và được nhân dân Thủ đô cứu sống. Sau này, Giôn Mắc-kên trở thành thượng nghị sĩ Mỹ, luôn tỏ cảm tình và biết ơn lòng nhân đạo của Nhà nước và nhân dân Việt Nam.

Vậy nên qua bài báo này, tôi mong các cơ quan hữu trách của Việt Nam và Mỹ cung cấp cho tôi địa chỉ những người thân nhất của Đại úy phi công D.Williamson (theo bảng hiệu, quân hàm) chết tại tỉnh Hà Tĩnh ngày 7-7-1965. Nếu có được địa chỉ, tôi sẽ tìm mọi cách gửi bộ phù hiệu này tới gia đình".