Bộ sách “Y tông tâm lĩnh” – kho tàng y học vô giá của nước ta

Giữa những năm tháng đầy biến động của xã hội Việt Nam thế kỷ XVIII, khi nhân dân phải chịu cảnh loạn lạc, bệnh dịch hoành hành… hình ảnh Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác hiện lên như một vì sao sáng của nền y học dân tộc. Ông là một thầy thuốc tài năng, bình tĩnh, giàu lòng nhân ái và đặc biệt là luôn đặt sức khỏe của người dân lên trên mọi danh lợi.

Một buổi chiều cuối thu, trong căn nhà nhỏ nơi vùng quê Hương Sơn, từng cơn gió heo may lùa qua tán lá. Trên chiếc bàn gỗ cũ kỹ, Lê Hữu Trác ngồi trầm ngâm bên những trang sách y học còn dang dở. Ngọn đèn dầu leo lét soi rõ gương mặt ông – hiền hòa, trắng gầy nhưng ánh mắt thì sắc bén và đầy trăn trở. Trước mắt ông là vô số ghi chép, những phương thuốc được đúc kết từ nhiều năm đi khắp thôn cùng ngõ hẻm, chữa bệnh cứu người.

Bất chợt bên ngoài vang lên tiếng người gọi gấp gáp. Một gia đình nghèo hớt hải chạy đến xin ông cứu đứa trẻ đang nguy kịch vì cơn sốt cao. Không chần chừ, ông khoác chiếc áo nâu sẫm, cầm theo túi thuốc và đi ngay trong đêm. Đường núi mờ tối, gió lạnh buốt nhưng bước chân ông vẫn nhanh và chắc. Đến nơi, ông nhẹ nhàng thăm bệnh, lắng nghe hơi thở yếu ớt của đứa trẻ rồi bắt mạch, kê một thang thuốc phù hợp. Ánh mắt ông lúc ấy tràn đầy quyết tâm – quyết tâm giành lại sự sống cho người dân.

Nhờ y thuật sâu rộng và tấm lòng tận tụy, đứa bé đã qua cơn nguy hiểm. Nhìn giọt nước mắt biết ơn của người mẹ trẻ, ông chỉ nở nụ cười dung dị, như thể cứu người là điều tự nhiên và thiêng liêng nhất đời mình.

Những năm tháng ấy, dù cuộc sống còn khó khăn, dù triều đình nhiều lần mời ông ra kinh chữa bệnh cho vua chúa, Lê Hữu Trác vẫn chọn cuộc sống thanh bạch nơi thôn dã để tiếp tục hành nghề y cho dân nghèo. Sự nghiệp và tấm lòng của ông được kết tinh trong bộ “Y tông tâm lĩnh” – công trình đồ sộ chứa đựng tâm huyết cả đời của một bậc danh y.

Hải Thượng Lãn Ông không chỉ để lại những bài thuốc quý mà còn để lại một triết lý sống:

“Lương y như từ mẫu” – người thầy thuốc phải vừa có tài vừa có đức.