Bốt Thúy Nẻo

Bốt Thúy Nẻo là địa điểm đóng quân của quân Pháp và lính Bảo Chính Đoàn trong những năm 1949 - 1951, thuộc khuôn viên Nhà thờ Giáo xứ Súy Nẻo, thôn Thúy Nẻo, nay là thôn Trung Nghĩa, xã Chấn Hưng.

Theo lời kể của Nhân dân địa phương, trước kia, xung quanh bốt Thúy Nẻo là cánh đồng rộng mênh mông, bao quanh là hào sâu, có người canh gác cẩn mật. Sở dĩ, quân Pháp chọn đóng đồn, bốt ở Thúy Nẻo bởi đây là cửa ngõ có vị trí quan trọng, kết nối với các thôn trên địa bàn xã Chấn Hưng, Hùng Thắng, thuận lợi để di chuyển sang các xã thuộc huyện Kiến Thụy (cũ).

Sau khi quay lại đánh chiếm huyện Tiên Lãng, địch cho xây bốt ở nhiều nơi thuộc Quận lỵ, Quý Cao, Phú Kê, Đông Xuyên Ngoại, Đông Côn, Phương Đôi, Thúy Nẻo. Đầu năm 1950, thực dân Pháp ra lệnh cho lực lượng Bảo Chính Đoàn xây dựng bốt Thúy Nẻo. Cuối tháng 02/1950, quân Pháp rút khỏi bốt Thúy Nẻo, giao quyền quản lý cho Bảo Chính Đoàn do Lê Phi Hổ làm đồn trưởng. Bọn lính ở bốt Thúy Nẻo, Văn Úc kết hợp với bọn lính ở Đông Côn, Hoa Đôi, Duyên Lão thường xuyên càn quét trên địa bàn xã. Chúng dụ dỗ, cưỡng ép Nhân dân ta lập tề đến đó, tăng cường bắt phu, bắt lính, bắt Nhân dân đóng tre, gỗ, gạch để xây dựng đồn bốt[1].

Để đối phó với thủ đoạn “lập tề”, xây dựng đồn bốt, phá hủy cơ sở cách mạng của ta, công tác địch vận được cấp trên chỉ đạo đẩy mạnh với nhiều hình thức hoạt động phong phú. Tối 01/5/1950, cán bộ, du kích xã tổ chức rải truyền đơn, kêu gọi binh lính ở các vị trí bốt Thúy Nẻo, bốt Tổng dũng ở Trung Nghĩa chống lại lệnh, không đi càn, không bắt người vô tội, không cướp phá, hãm hiếp phụ nữ, cầm súng trở về với Nhân dân.

Sáng ngày 03/5/1950, dưới sự chỉ huy của các bà Nguyễn Thị Vĩnh, Phạm Thị Thọn, Phạm Thị Muỗn (Xuân Úc), Phạm Thị Dãng, Vũ Thị Hoa (Bạch Sa)… hàng chục hội viên Hội Phụ nữ đã kéo xuống bốt Thúy Nẻo đấu tranh chống bọn lính đi càn đốt phá, hãm hiếp phụ nữ, giết hại Nhân dân ta[2].

Ngày 06/5/1950, các bà, các chị ở các thôn Xuân Úc, Kỳ Úc, Bạch Xa Làng, Xuân Trại kéo đến bốt Thúy Nẻo đấu tranh chống nộp tiền nuôi hương dũng, tổng dũng, đòi quyền tự do cho Nhân dân được cày cấy ở những thửa ruộng xung quanh đồn bốt[3].

Ngày 09/5/1950, du kích Chấn Hưng dùng mìn tiêu diệt được 2 tên lính địch ngay sát bốt. Cuối tháng 5/1950, lực lượng du kích Chấn Hưng đã tổ chức phục kích địch ở Bốt Thúy Nẻo, tiêu diệt 3 tên, bắn 2 tên bị thương, lực lượng của ta thu giữ được 2 khẩu súng và 4 quả lựu đạn.

Từ cuối năm 1950 đến đầu năm 1951, thực dân Pháp liên tục thay đổi đồn trưởng tại Thúy Nẻo, từ Lê Phi Hổ, Phạm Hữu Đa đến tên Khuynh ác ôn nhằm thực hiện đàn áp Nhân dân. Ngày 24/01/1951, bộ đội Hùng Thắng và du kích 3 xã khu IV Tiên Lãng tổ chức mai phục tiêu diệt thành công tên Khuynh cùng lực lượng tay sai, thu giữ 10 khẩu súng. Ngày 03/02/1951, du kích Chấn Hưng tiếp tục phục kích, tiêu diệt 5 tên, làm bị thương 4 tên và thu giữ 3 khẩu súng. Trước hoạt động này càng mạnh mẽ của ta, bọn lính ở các đồn bốt ngày càng hoang mang, dao động. Tối 23/02/1951, bọn lính ở bốt Thúy Nẻo rút về bốt Mỹ Lộc.

Tháng 5/1951, thực dân Pháp tiếp tục đưa lực lượng về tái chiếm Bốt Thúy Nẻo, chúng dựng tên Bùi Văn Thịnh làm đồn trưởng. Quân Pháp và ngụy quân ra sức tập hợp bọn lưu manh, côn đồ lập thành đội “hờn căm vô dân” chuyên sục sạo, lật hầm bí mật, bắt cán bộ, bộ đội, du kích và dồn thanh niên vào các trại tập trung.

Để đối phó với các thủ đoạn của kẻ địch, ta tăng cường công tác giáo dục tư tưởng chính trị, kết hợp đấu tranh chính trị với đấu tranh vũ trang, củng cố cơ sở, phá tề trừ gian. Ta tổ chức đánh địch theo quy mô từ nhỏ đến lớn, tiêu diệt phản động, do thám, đặc vụ, đánh toán quân đi lẻ tẻ ban ngày, phản kích địch ban đêm khiến quân địch khiếp sợ.

Do hoạt động mạnh của ta, bọn lính trong đồn bốt hoang mang, lo sợ. Từ tháng 11 - 12/1951, địch rút khỏi bốt Thúy Nẻo. Âm mưu và chủ trương lập tề, xây dựng đồn bốt, đàn áp cách mạng của giặc hoàn toàn phá sản. Với thắng lợi tại bốt Thúy Nẻo, các xã Chấn Hưng, Hùng Thắng, Vinh Quang được hoàn toàn giải phóng, vùng tự do và khu du kích Tiên Lãng được mở rộng, góp phần vào những thắng lợi quan trọng của Nhân dân Tiên Lãng trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược.