Bức ảnh "Nụ cười chiến thắng" của nữ anh hùng Nguyễn Thị Kim Huế
Bị địch bắt, tra tấn và kết án tù, nữ chiến sĩ Biệt động Sài Gòn Nguyễn Thị Kim Huế vẫn luôn nở nụ cười lạc quan. Chính nụ cười ấy đã được ghi lại trong một bức ảnh nổi tiếng, trở thành biểu tượng về ý chí kiên cường của người phụ nữ Việt Nam trong kháng chiến.
Năm 1968, sau cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân, lực lượng Biệt động Sài Gòn chịu nhiều tổn thất. Hàng trăm cán bộ, chiến sĩ bị bắt.
Trong số đó có Nguyễn Thị Kim Huế, một nữ chiến sĩ còn rất trẻ.
Khi bị đưa về cơ quan thẩm vấn, bà liên tục bị tra khảo để buộc khai ra tổ chức và cơ sở cách mạng.
Những trận đòn roi, những ngày biệt giam và các hình thức tra tấn tinh thần không làm bà khuất phục.
Điều khiến cả bạn tù lẫn lính canh ngạc nhiên là sau mỗi lần thẩm vấn, bà vẫn mỉm cười.
Bà từng nói với các bạn tù:
"Mình còn cười được là mình chưa thua."
Ít lâu sau, trong một lần bị áp giải, một phóng viên nước ngoài đã ghi lại hình ảnh người nữ tù binh với khuôn mặt còn in dấu vết của những trận đòn nhưng vẫn nở nụ cười bình thản.
Không ai ngờ rằng, bức ảnh ấy sau này được nhiều hãng thông tấn quốc tế đăng tải.
Đối với thế giới, đó là hình ảnh về sức mạnh tinh thần của người phụ nữ Việt Nam.
Đối với những người đang bị giam giữ, đó là nguồn động viên để tiếp tục vượt qua những tháng ngày khắc nghiệt.
Trong nhà tù, Nguyễn Thị Kim Huế cùng các nữ tù chính trị bí mật tổ chức học văn hóa, truyền tin và động viên nhau giữ vững niềm tin.
Có lần, sau một đợt đàn áp, nhiều người bị thương rất nặng.
Không có thuốc men.
Không có bác sĩ.
Bà cùng các bạn tù xé áo làm băng gạc, thay nhau chăm sóc người bị thương và hát những bài ca cách mạng để tiếp thêm nghị lực.
Sau Hiệp định Paris năm 1973, bà được trao trả tù binh và tiếp tục hoạt động cho đến ngày đất nước hoàn toàn giải phóng.
Nhiều năm sau, khi nhắc lại bức ảnh nổi tiếng ấy, Nguyễn Thị Kim Huế chia sẻ rằng lúc đó bà không hề nghĩ mình sẽ trở thành biểu tượng.
Bà chỉ nghĩ đơn giản:
"Nếu mình khóc, kẻ thù sẽ vui. Mình cười để đồng đội biết rằng mình vẫn còn mạnh mẽ."
Ngày nay, bức ảnh "Nụ cười chiến thắng" vẫn được trưng bày trong nhiều cuộc triển lãm về lịch sử kháng chiến, nhắc nhở các thế hệ trẻ rằng có những chiến thắng không chỉ được tạo nên bằng súng đạn, mà còn bằng lòng dũng cảm, niềm tin và ý chí không bao giờ khuất phục của con người Việt Nam.
