Cánh Chim Oanh Giữa Trời Lửa Đạn

Về thôn Liên Khê 3, xã Việt Khê hôm nay, đi giữa những con đường bê tông phẳng lì và những ngôi nhà ngói mới đỏ tươi, ít ai hình dung được nơi này từng là "túi bom" trong những năm tháng chiến tranh phá hoại. Trong miền ký ức hào hùng ấy, câu chuyện về bà Nguyễn Thị Oanh vẫn được người làng kể lại như một biểu tượng của sự mưu trí và lòng dũng cảm.

1. Cô giao liên có đôi mắt biết nói

Thời ấy, bà Oanh là một thiếu nữ có dáng người thanh mảnh, nhanh nhẹn và đặc biệt là đôi mắt sáng, tinh anh. Khác với vẻ ngoài có phần liễu yếu đào tơ, bà mang trong mình dòng máu kiên cường của người con đất Cảng.

Nhiệm vụ của bà Oanh khi đó là làm giao liên, kết nối thông tin giữa các cơ sở bí mật trong làng và lực lượng du kích ẩn náu ở các vùng núi đá lân cận. Địa hình Việt Khê phức tạp, địch thường xuyên cài cắm tai mắt, nhưng "cánh chim Oanh" ấy chưa một lần chùn bước. Bà ngụy trang tài tình dưới vỏ bọc của một cô thôn nữ đi làm đồng, đi chợ, giấu tài liệu mật trong gánh rau, giỏ cá, qua mặt biết bao chốt kiểm soát của địch.

2. Tiếng hát át tiếng bom và "mật hiệu" giữ làng

Kỷ niệm sâu sắc nhất mà những người cùng thời còn nhớ về bà Oanh là sự bình tĩnh đến lạ thường. Có lần, địch càn quét vào thôn Liên Khê 3 bất ngờ, hòng vây bắt cán bộ đang họp bàn tác chiến tại một hầm bí mật gần nhà bà.

Trong tình thế ngàn cân treo sợi tóc, nếu báo động bằng cách thông thường sẽ bị lộ, bà Oanh đã nhanh trí mang rổ ra sân ngồi nhặt rau và cất tiếng hát. Tiếng hát dân ca ngọt ngào, cao vút của bà vừa là để đánh lạc hướng sự chú ý của lính địch, vừa là "mật hiệu" quy ước để các cán bộ dưới hầm biết có động mà nằm im, và du kích bên ngoài biết hướng địch di chuyển để tránh đối đầu trực diện khi chưa đủ lực lượng.

Sự bình tĩnh và tiếng hát của cô gái trẻ giữa vòng vây quân thù năm ấy đã bảo vệ an toàn cho cả một cuộc họp quan trọng, giữ gìn lực lượng cho những trận đánh lớn sau này.

3. Tấm lòng hậu phương, vẹn tròn nghĩa nước

Không chỉ mưu trí trong chiến đấu, bà Nguyễn Thị Oanh còn là một "người chị cả" đảm đang của thôn Liên Khê 3. Những ngày bom đạn ác liệt, bà cùng chị em phụ nữ trong thôn không quản ngại đêm hôm, vừa sản xuất, vừa lo từng nắm cơm, manh áo cho bộ đội.

Có những đêm mưa rét, bà Oanh lội bùn gánh gạo tiếp tế ra tận chân núi. Đôi chân trần bật máu vì đá dăm, vai áo sờn bạc vì sương gió, nhưng nụ cười lạc quan tin tưởng vào ngày thống nhất chưa bao giờ tắt trên môi bà. Bà chính là chỗ dựa tinh thần, là ngọn lửa ấm áp động viên lớp lớp thanh niên trong làng lên đường nhập ngũ.