Cánh chim trên chiến trường Tây Nam

THỜI HOA LỬA

Nguyễn Đình Khoa – Cánh chim trên chiến trường Tây Nam

Nguyễn Đình Khoa
Quê quán: Quỳnh Xuân, Quỳnh Lưu, Nghệ An
Cấp bậc: Đại tá, Quân đội nhân dân Việt Nam
Đơn vị: Trung đoàn Không quân 917
Thời kỳ: Kháng chiến chống Mỹ và chiến tranh bảo vệ biên giới Tây Nam
Danh hiệu: Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, tháng 12/1979

Có những người anh hùng được nhắc đến qua những trận đánh trên mặt đất.

Nhưng cũng có những người chiến đấu từ trên bầu trời, nơi mỗi chuyến bay đều đòi hỏi sự chính xác, bình tĩnh và khả năng phối hợp với lực lượng bên dưới.

Nguyễn Đình Khoa là một trong những phi công như thế.

Từ những ngày đầu của Trung đoàn 917

Sau ngày đất nước thống nhất, Không quân nhân dân Việt Nam đứng trước một nhiệm vụ mới: tiếp quản, khai thác và làm chủ những loại máy bay thu được sau chiến tranh.

Ngày 21/5/1975, Trung đoàn Không quân 917 được thành lập. Những phi công đầu tiên được giao nhiệm vụ huấn luyện chuyển loại trên trực thăng UH-1 có Nguyễn Đình Khoa, cùng một số đồng đội khác.

Đây là công việc không hề đơn giản.

Những chiếc UH-1 vốn là loại máy bay do Mỹ sản xuất. Muốn đưa chúng vào sử dụng hiệu quả, các phi công Việt Nam phải nhanh chóng nghiên cứu, làm chủ kỹ thuật và xây dựng phương pháp khai thác phù hợp với điều kiện của mình.

Nguyễn Đình Khoa nằm trong lớp phi công đầu tiên thực hiện nhiệm vụ ấy.

Những chuyến bay đầu tiên sau ngày thống nhất

Không lâu sau khi thành lập, Trung đoàn 917 đã đưa trực thăng UH-1 vào thực hiện nhiệm vụ chiến đấu.

Ngày 5/6/1975, các máy bay trực thăng vũ trang của Trung đoàn bắt đầu tham gia chiến dịch trên vùng biển Tây Nam. Sau đó, đơn vị tiếp tục thực hiện nhiều nhiệm vụ chiến đấu và chi viện ở các địa bàn phía Nam.

Đối với Nguyễn Đình Khoa, đây là giai đoạn ông vừa làm nhiệm vụ phi công, vừa tham gia xây dựng lực lượng không quân trực thăng còn rất mới mẻ của Việt Nam.

Những chuyến bay ấy không chỉ đòi hỏi kỹ năng điều khiển máy bay mà còn yêu cầu phi công phải phối hợp chặt chẽ với lực lượng bộ binh dưới mặt đất, xác định đúng mục tiêu và xử lý nhanh những tình huống phát sinh.

Trên bầu trời Tây Nam

Từ năm 1975 đến tháng 4/1979, Nguyễn Đình Khoa tham gia chiến đấu và phục vụ chiến đấu tại chiến trường Tây Nam.

Theo hồ sơ lịch sử của quê hương Quỳnh Xuân, trong thời gian này ông đã tham gia 22 trận chiến đấu, chỉ huy các tổ bay thực hiện nhiệm vụ chi viện cho lực lượng trên mặt đất.

Một trong những trận đánh được hồ sơ nhắc đến cụ thể là ngày 16/12/1977 tại khu vực Bến Sỏi, Tây Ninh.

Khi lực lượng đối phương tổ chức càn quét, Nguyễn Đình Khoa chỉ huy một biên đội không quân thực hiện nhiệm vụ chi viện. Hỏa lực từ trên không đánh vào đội hình đối phương, tạo điều kiện để lực lượng bộ binh phía dưới tiếp tục chiến đấu.

Hồ sơ địa phương ghi nhận trận đánh này là một trong những thành tích tiêu biểu trong quá trình chiến đấu của ông tại chiến trường Tây Nam.

Không chỉ là người cầm lái

Điểm đáng chú ý trong cuộc đời quân ngũ của Nguyễn Đình Khoa là ông không chỉ trực tiếp thực hiện nhiệm vụ bay.

Ông còn tham gia xây dựng đội ngũ phi công và huấn luyện những người đến sau.

Các tư liệu về Trung đoàn 917 ghi nhận Nguyễn Đình Khoa thuộc lớp giáo viên bay UH-1 đầu tiên của đơn vị. Từ những chiếc trực thăng mới được tiếp quản, các phi công phải tự nghiên cứu, huấn luyện và từng bước xây dựng kinh nghiệm khai thác, chiến đấu.

Vì vậy, đóng góp của ông không chỉ nằm ở những trận đánh mà còn ở quá trình xây dựng một lực lượng trực thăng chiến đấu mới của Không quân Việt Nam sau năm 1975.

Danh hiệu Anh hùng

Những thành tích trên chiến trường Tây Nam được Nhà nước ghi nhận.

Tháng 12/1979, phi công Nguyễn Đình Khoa được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Báo Nhân Dân và Cổng thông tin của Quân chủng Phòng không – Không quân đều ghi nhận ông là một trong những cá nhân tiêu biểu của Trung đoàn 917 được tuyên dương danh hiệu này.

Đó cũng là một dấu mốc đặc biệt của Trung đoàn 917: chỉ vài năm sau khi thành lập, đơn vị đã có những cá nhân được Nhà nước tuyên dương vì thành tích trong chiến đấu.

Cánh chim trên bầu trời phía Nam

Sau những năm chiến đấu, Nguyễn Đình Khoa tiếp tục phục vụ trong Quân đội nhân dân Việt Nam và đảm nhiệm những cương vị chỉ huy, trong đó có thời gian công tác tại Quân chủng Không quân. Các tư liệu về ông vẫn nhắc đến hình ảnh một phi công gắn bó với những chiếc trực thăng UH-1 và với quá trình xây dựng Trung đoàn 917.

Từ những ngày đầu tiếp quản máy bay sau năm 1975 cho đến những trận chiến ở biên giới Tây Nam, con đường quân ngũ của Nguyễn Đình Khoa gắn với một giai đoạn đặc biệt của Không quân Việt Nam.

Lời kết

Chiến tranh có thể kết thúc, nhưng với những người lính, nhiệm vụ bảo vệ đất nước không phải lúc nào cũng dừng lại cùng một ngày lịch sử.

Nguyễn Đình Khoa thuộc thế hệ đã tiếp tục khoác lên mình bộ quân phục sau năm 1975, từ những chuyến bay đầu tiên của trực thăng UH-1 đến những nhiệm vụ trên chiến trường Tây Nam.

Ông không chỉ là một người phi công. Ông còn là một trong những người góp phần đặt nền móng cho lực lượng trực thăng chiến đấu của Trung đoàn 917.

Và giữa bầu trời Tây Nam những năm cuối thập niên 1970, những chuyến bay của ông đã trở thành một phần của một chương khác trong “Thời Hoa Lửa”.