CÁNH ÉN BẠC GIỮA BẦU TRỜI LỬA
Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ, bầu trời miền Bắc từng ngày đêm rung chuyển bởi tiếng động cơ phản lực, tiếng tên lửa và những trận không chiến dữ dội. Giữa vùng trời rực lửa ấy, phi công Mai Văn Cương đã cùng đồng đội tạo nên những chiến công đặc biệt, góp phần bảo vệ Thủ đô Hà Nội và hậu phương lớn miền Bắc.
Mai Văn Cương sinh ra tại xã Hoằng Đạo, huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa. Tháng 3 năm 1959, khi vừa tròn mười tám tuổi, chàng thanh niên quê lúa lên đường nhập ngũ, trở thành chiến sĩ Sư đoàn 304. Năm 1961, sau nhiều vòng kiểm tra nghiêm ngặt, ông được lựa chọn đi đào tạo phi công tại Liên Xô. Từ một thanh niên quen với ruộng đồng, Mai Văn Cương phải học cách làm chủ những chiếc máy bay phản lực hiện đại, ghi nhớ hàng loạt thông số kỹ thuật và rèn luyện bản lĩnh trong mọi tình huống nguy hiểm.
Năm 1966, ông trở về nước, chiến đấu trong đội hình Sư đoàn Không quân 371. Khi ấy, không quân Mỹ liên tục sử dụng nhiều loại máy bay hiện đại đánh phá miền Bắc. Các phi công Việt Nam có ít giờ bay hơn, phương tiện còn hạn chế, nhưng lại có lòng dũng cảm, tinh thần đoàn kết và quyết tâm bảo vệ từng khoảng trời quê hương.
Ngày 8 tháng 10 năm 1966, biên đội của Mai Văn Cương nhận lệnh xuất kích đánh chặn máy bay địch đang tiến vào vùng trời Hà Nội. Khi đội hình bị xáo trộn giữa trận chiến, ông vẫn bình tĩnh quan sát và phát hiện một tốp bốn chiếc F-105. Không bỏ lỡ thời cơ, người phi công trẻ nhanh chóng tiếp cận mục tiêu.
Phía trước là máy bay địch với tốc độ cao và vũ khí hiện đại. Phía sau là quê hương, là những mái nhà, nhà máy và cánh đồng cần được bảo vệ. Mai Văn Cương khéo léo điều khiển chiếc máy bay chiến đấu áp sát đối phương. Khi khoảng cách thuận lợi xuất hiện, ông quyết đoán nổ súng. Một chiếc F-105 trúng đạn, bốc cháy và rơi xuống vùng trời Tam Đảo.
Chiến công đầu tiên không làm người phi công trẻ chủ quan. Ông hiểu rằng mỗi lần cất cánh đều có thể là lần cuối cùng được nhìn thấy đồng đội và mặt đất thân yêu. Vì thế, sau từng trận đánh, ông luôn nghiêm túc rút kinh nghiệm, nghiên cứu cách cơ động và tìm điểm yếu của máy bay đối phương.
Ngày 28 tháng 4 năm 1967, biên đội của Mai Văn Cương tiếp tục xuất kích chặn địch tại vùng trời Nghĩa Lộ. Phát hiện máy bay F-105 lao xuống khe núi để tháo chạy, ông dũng cảm bổ nhào đuổi theo. Địa hình núi cao, tốc độ lớn và khoảng cách ngày càng thu hẹp khiến chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể dẫn đến tai nạn. Tuy nhiên, ông vẫn bình tĩnh giữ mục tiêu trong tầm ngắm, phóng tên lửa và bắn rơi máy bay địch.
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, Mai Văn Cương đã cất cánh gần một trăm lần, gặp địch hai mươi mốt lần và trực tiếp bắn rơi tám máy bay, gồm F-4C, F-105 và máy bay không người lái. Ông còn cùng biên đội tiêu diệt thêm hai chiếc khác. Với mỗi chiến công, ông được Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng một huy hiệu. Bộ sưu tập tám Huy hiệu Bác Hồ sau này trở thành những hiện vật lịch sử quý giá.
Mai Văn Cương hai lần được gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh. Những lời căn dặn ân cần của Người đã giúp ông hiểu rằng chiến thắng không chỉ cần lòng dũng cảm mà còn đòi hỏi sự khiêm tốn, đoàn kết và không ngừng tìm ra cách đánh hiệu quả hơn. Năm 1969, ông được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Sau này, ông tiếp tục trưởng thành và đảm nhiệm chức vụ Phó tư lệnh Quân chủng Phòng không – Không quân.
Câu chuyện về Mai Văn Cương là câu chuyện của một người con từ ruộng đồng đã vươn lên làm chủ bầu trời. Cánh én bạc năm xưa đã bay qua bom đạn, mang theo lòng yêu nước và lời thề bảo vệ Tổ quốc. Những chiến công của ông mãi nhắc thế hệ hôm nay rằng bầu trời hòa bình đang có được đã được gìn giữ bằng trí tuệ, lòng quả cảm và cả tuổi xuân của biết bao người lính.
