Cao Thắng: Người thợ rèn vũ khí giữa núi rừng

Cao Thắng: Người thợ rèn vũ khí giữa núi rừng

Giữa cuộc khởi nghĩa Hương Khê, có một người không chỉ cầm vũ khí chiến đấu mà còn tìm cách tạo ra vũ khí cho chính nghĩa quân của mình. Cao Thắng đã biến những xưởng rèn giữa núi rừng thành nơi thử nghiệm những khẩu súng phục vụ cuộc chiến chống thực dân Pháp.

Cao Thắng (1864–1893), tên thật Cao Nữu, quê ở Hà Tĩnh, là một trong những tướng lĩnh quan trọng của khởi nghĩa Hương Khê và là trợ thủ đắc lực của Phan Đình Phùng.

Trong những năm đầu của cuộc khởi nghĩa, Cao Thắng nhanh chóng thể hiện khả năng tổ chức và chỉ huy.

Ông tập hợp nghĩa quân, xây dựng căn cứ và tổ chức nhiều trận đánh chống quân Pháp.

Nhưng điều khiến Cao Thắng trở nên đặc biệt là khả năng tổ chức chế tạo vũ khí.

Nghĩa quân khi ấy thiếu thốn nghiêm trọng về súng đạn, trong khi quân Pháp được trang bị những loại vũ khí hiện đại hơn.

Cao Thắng nhận ra rằng muốn duy trì cuộc chiến lâu dài, nghĩa quân không thể chỉ dựa vào số vũ khí thu được từ đối phương.

Ông cùng những người thợ trong nghĩa quân nghiên cứu mẫu súng trường của quân Pháp, tìm cách chế tạo loại súng tương tự.

Những khẩu súng được chế tạo trong điều kiện vô cùng thiếu thốn, với nguyên liệu và công cụ hạn chế.

Dù không thể hoàn toàn sánh với vũ khí công nghiệp của quân Pháp, việc nghĩa quân tự nghiên cứu và chế tạo súng đã cho thấy khả năng tổ chức và tinh thần chủ động đáng kể.

Cao Thắng cũng tổ chức lực lượng nghĩa quân tương đối chặt chẽ, xây dựng căn cứ và phát triển hoạt động ở nhiều địa bàn.

Năm 1893, trong một trận đánh với quân Pháp, Cao Thắng bị thương nặng và hy sinh khi mới 29 tuổi.

Ông ra đi khi cuộc khởi nghĩa Hương Khê vẫn còn tiếp diễn.

Sau đó, Phan Đình Phùng tiếp tục lãnh đạo nghĩa quân cho đến khi ông qua đời năm 1895.

Cao Thắng là một nhân vật đặc biệt trong phong trào Cần Vương bởi ông cho thấy tinh thần chống ngoại xâm không chỉ nằm ở lòng dũng cảm trên chiến trường, mà còn nằm ở khả năng tìm cách vượt qua những hạn chế về vũ khí và vật chất. Trong hoàn cảnh nghĩa quân thiếu thốn đủ thứ, ông đã tìm cách học hỏi từ chính vũ khí của đối phương để chế tạo những khẩu súng phục vụ lực lượng của mình. Đó là một tư duy rất đáng chú ý ở một người hoạt động trong điều kiện cuối thế kỷ XIX. Cao Thắng hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ, chưa kịp chứng kiến kết quả cuối cùng của cuộc khởi nghĩa. Nhưng những gì ông để lại cho thấy một điều: khi con người có ý chí, họ luôn tìm cách biến những điều tưởng như không thể thành có thể. Có thể những khẩu súng do nghĩa quân chế tạo chưa đủ sức thay đổi hoàn toàn tương quan lực lượng, nhưng chúng là minh chứng cho tinh thần tự lực, sáng tạo và quyết tâm không chịu khuất phục trước một đối thủ mạnh hơn rất nhiều.