CÂU CHUYỆN 7

Sau năm 1975 đến nay, tuy chưa thật rầm rộ nhưng cũng đã xuất hiện một số tác phẩm tốt viết về người lính hôm nay. Đó là, các trường ca: Biển (Hữu Thỉnh); Đảo chìm và Hơi thở rừng hồi (Vương Trọng); Cổ tích làng Cát (Mai Nam Thắng); Tổ quốc-đường chân trời (Nguyễn Trọng Văn); Tổ quốc nhìn từ biển (Nguyễn Việt Chiến); Hạ thủy những giấc mơ (Nguyễn Hữu Quý)... Đó là, các tiểu thuyết: Hoang tâm, Xác phàm (Nguyễn Đình Tú); Giời cao đất dày (Bùi Thanh Minh); Đảo chìm (Trần Đăng Khoa); Biển xanh màu lá (Nguyễn Xuân Thủy); các tập truyện ngắn, bút ký: Người về bến sông Châu của Sương Nguyệt Minh; Gió đi dưới trời (Phùng Văn Khai)… Trên Tạp chí Văn nghệ quân đội thường xuyên xuất hiện những tác phẩm viết về bộ đội hôm nay của các tác giả: Đỗ Tiến Thụy, Nguyễn Mạnh Hùng, Nguyễn Xuân Thủy, Phạm Duy Nghĩa, Nguyễn Đình Tú, Đỗ Bích Thúy, Nguyễn Quốc Trung, Hồ Kiên Giang, Sương Nguyệt Minh, Thái Nam Anh, Phạm Thanh Khương, Phạm Vân Anh…

Hình ảnh người lính hôm nay của đủ các quân, binh chủng hầu như đã được khắc họa trên các tác phẩm văn học như tiểu thuyết, trường ca, thơ, truyện ngắn, bút ký, lý luận phê bình. Tuy nhiên, sòng phẳng mà nói, tác phẩm văn học về bộ đội hôm nay còn ít về số lượng và nhìn chung chưa cao về chất lượng. Văn học chưa theo kịp với hiện thực đời sống, chưa ngang tầm với những cống hiến hy sinh của cán bộ, chiến sĩ ta. Văn học về người lính hôm nay hình như chưa chạm tới chiều sâu tâm hồn của họ, phần nhiều vẫn chỉ là sự ghi chép chung chung, mang tính biểu dương là chính. Không phải ngẫu nhiên mà trước khi trình bày văn học về người lính hôm nay, tôi đã sơ bộ điểm qua những tác phẩm xuất sắc thời đánh Pháp, đánh Mỹ. So sánh chúng ta thấy, hiện nay chưa có nhiều tác phẩm viết về bộ đội xuất sắc, tạo ấn tượng sâu và rộng trong công chúng như thời chống Pháp, chống Mỹ. Thời nào cũng thế, chiến tranh hay hòa bình, người lính cũng đều phải gánh gồng những gian nan, thiệt thòi rất lớn. Trung với nước, hiếu với dân vẫn là phẩm chất nổi trội của Bộ đội Cụ Hồ nhưng trong hoàn cảnh hiện nay thì họ vẫn phải bị tác động bởi rất nhiều yếu tố từ tích cực đến tiêu cực của xã hội. Những người lính hôm nay được sống trong một thế giới phẳng, quá nhiều thông tin ùa vào họ, quá nhiều lựa chọn dành cho họ trong kết nối với xã hội. Vậy thì, văn học phải viết như thế nào đây để cho người lính đọc vào thấy được diện mạo, tâm hồn, hoàn cảnh thật của mình trong đó. Và, từ đấy, họ nhận được những đồng cảm chia sẻ, những bồi đắp cao đẹp cho nhân cách, tâm hồn mình. Đó cũng là nhân tố tạo nên sức mạnh cho Quân đội mà không nói ra chắc ai cũng thấm thía. Nhà văn không phải là chính ủy nhưng bằng những tác phẩm hay họ sẽ vun đắp, thắp sáng trong mỗi người lính tình yêu đất nước nồng nàn và ngọn đèn nhân văn rạng rỡ. Thiết nghĩ, trong công cuộc dựng xây đất nước và bảo vệ Tổ quốc hôm nay, không chiến sĩ nào không mong chờ những tác phẩm văn học hay viết cho người lính, vì người lính.