Câu chuyện của Bác Thanh niên xung phong Ma Thị Bích - xóm Tân Hợp, xã Phượng Tiến.
Sinh năm 1948 trong một gia đình người Tày ở xóm Tân Hợp, xã Phượng Tiến, tuổi thơ của Ma Thị Bích gắn liền với nương ngô, ruộng lúa và những đêm nghe tiếng suối chảy giữa đại ngàn. Những năm tháng tuổi thiếu nữ của bà lẽ ra sẽ bình yên như bao cô gái miền núi khác, nếu không có tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc trong những năm tháng chiến tranh ác liệt.
Năm 1966, khi vừa tròn 18 tuổi, Ma Thị Bích đã viết đơn tình nguyện tham gia lực lượng Thanh niên xung phong. Ngày rời bản, hành trang của bà chỉ có vài bộ quần áo nâu, chiếc khăn piêu mẹ trao và lời dặn giản dị: “Đi giúp nước, giữ sức khỏe, nhớ ngày trở về.”
Những ngày đầu vào đơn vị, cô gái miền núi nhỏ bé phải làm quen với cuộc sống hoàn toàn khác: hành quân dài ngày, ngủ lán rừng, ăn cơm vắt, uống nước suối. Công việc của bà cùng đồng đội là mở đường, san lấp hố bom, vận chuyển lương thực, đạn dược và bảo đảm giao thông thông suốt cho các đoàn xe ra tiền tuyến. Mỗi con đường được thông là thêm một mạch máu tiếp sức cho chiến trường.
Ký ức sâu sắc nhất trong quãng đời Thanh niên xung phong của bà là những đêm “đường sáng như ban ngày” vì pháo sáng và bom đạn. Có những hôm, vừa lấp xong hố bom, chưa kịp nghỉ đã nghe tiếng máy bay gầm rú. Cả đội lại lao vào công việc trong tiếng đất đá rơi lộp bộp. Bà kể rằng khi ấy ai cũng sợ, nhưng không ai cho phép mình dừng lại. Sợ nhất là đường bị tắc, xe không kịp ra tiền tuyến.
Có lần, trong một trận bom dữ dội, một đồng đội của bà bị thương. Giữa khói bụi và tiếng nổ, Ma Thị Bích cùng các bạn đã băng bó, cáng bạn ra khỏi khu vực nguy hiểm. Hình ảnh những bàn tay nắm chặt, những lời động viên “cố lên” giữa bom rơi đã trở thành ký ức theo bà suốt cả cuộc đời. Tình đồng đội thời chiến, giản dị mà thiêng liêng, chính là sức mạnh giúp họ vượt qua tất cả.
Sau hơn một năm hoàn thành nhiệm vụ, năm 1967 bà xuất ngũ với cấp bậc binh nhất, trở về quê hương. Ngày trở lại xóm Tân Hợp, cô gái năm nào đã trưởng thành hơn rất nhiều. Bà lại trở về với nương rẫy, với cuộc sống đời thường, nhưng trong trái tim luôn cháy lên niềm tự hào vì đã góp một phần nhỏ bé vào những năm tháng hoa lửa của đất nước.
Giờ đây, khi mái tóc đã bạc trắng, mỗi lần nhắc lại quãng thời gian Thanh niên xung phong, ánh mắt bà vẫn ánh lên niềm xúc động. Đó là những năm tháng gian khổ nhưng đẹp nhất của tuổi trẻ — nơi lòng yêu nước, tinh thần dũng cảm và tình đồng đội đã trở thành hành trang theo bà suốt cuộc đời.
