Câu chuyện: Người mẹ giữa hai chiến tuyến

Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ, ở vùng quê Tam Ngãi, Trà Vinh, có một người phụ nữ Nam Bộ tên Nguyễn Thị Út, được mọi người gọi thân thương là Út Tịch. Sinh ra trong một gia đình nghèo, tuổi thơ của bà gắn với cảnh làm thuê, làm mướn. Nhưng khi chiến tranh lan rộng, người phụ nữ ấy đã chọn con đường tham gia cách mạng, sẵn sàng đối mặt với hiểm nguy để bảo vệ quê hương.

Từ năm 1945, Nguyễn Thị Út tham gia hoạt động cách mạng. Bà trở thành một nữ du kích kiên cường, cùng đồng đội chiến đấu bảo vệ địa phương, chống lại những cuộc càn quét và vận động người dân tham gia kháng chiến. Theo tư liệu của Bộ Quốc phòng, trong giai đoạn 1945–1965, bà cùng đội du kích xã Tam Ngãi tham gia 23 trận đánh, góp phần tiêu diệt và làm bị thương nhiều đối phương, thu giữ vũ khí và phá vỡ nhiều cuộc càn quét.

Điều khiến cuộc đời Út Tịch trở nên đặc biệt là bà không chỉ là một chiến sĩ trên chiến trường mà còn là một người mẹ. Trong hoàn cảnh chiến tranh khắc nghiệt, bà vẫn phải chăm lo cho sáu người con nhỏ. Một bên là trách nhiệm của người mẹ đối với gia đình, một bên là nhiệm vụ của người chiến sĩ đối với quê hương. Hai trách nhiệm ấy cùng hiện diện trong cuộc đời bà, khiến hình ảnh người phụ nữ Nam Bộ thời chiến trở nên vừa gần gũi, vừa phi thường.

Câu nói nổi tiếng “Còn cái lai quần cũng đánh” đã gắn liền với tên tuổi Út Tịch, thể hiện tinh thần chiến đấu quyết liệt và ý chí không khuất phục trước hoàn cảnh. Bà không phải người đứng ngoài cuộc chiến để nói về lòng yêu nước, mà là người trực tiếp tham gia chiến đấu, cùng đồng đội đối diện với hiểm nguy và những mất mát của chiến tranh.

Những đóng góp của bà được Nhà nước ghi nhận bằng Huân chương Quân công Giải phóng hạng Ba và danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, được tuyên dương ngày 5 tháng 5 năm 1965. Cuộc đời bà cũng trở thành nguồn cảm hứng cho tác phẩm Người mẹ cầm súng của nhà văn Nguyễn Thi.

Câu chuyện về Út Tịch là câu chuyện có thật về một người phụ nữ đã sống giữa những năm tháng bom đạn, vừa mang thiên chức làm mẹ, vừa mang trách nhiệm của một người chiến sĩ. Hình ảnh ấy nhắc nhở chúng ta rằng trong thời hoa lửa, lòng yêu nước không chỉ được thể hiện qua những chiến công lớn lao mà còn qua sự kiên cường, hy sinh và ý chí bảo vệ quê hương của những con người bình dị.