Nguyễn Thị Định - Nữ Tướng duy nhất của Việt Nam ở thế kỷ XX
Tiểu sử
Nguyễn Thị Định sinh năm (1920-1992) - thường được mọi người gọi là cô Ba Định. Là nữ tướng đầu tiên và duy nhất của Quân đội nhân dân Việt Nam trong thế kỷ XX. Bà sinh ra tại xã Lương Hòa, huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre, là con út của một gia đình nông dân nghèo nhưng giàu lòng yêu nước. Lớn lên trong cảnh nước mất nhà tan, phải chịu ách thống trị của thực dân, bà sớm đã phải chứng kiến cuộc sống cơ cực của nhân dân và những bất công mà đồng bào phải chịu. Chính hoàn cảnh đó đã khơi dậy trong lòng bà khát vọng tự do, thôi thúc bà tìm đến con đường cách mạng.
Những năm đầu tham gia cách mạng
Năm 1936, khi mới 16 tuổi, dưới sự dìu dắt của người anh ruột là Nguyễn Văn Chẩn bà đã tham gia phong trào Đông Dương đại hội như đi giao liên, rải truyền đơn và vận động nhân dân đấu tranh chống áp bức, bất công. Đến tháng 10 năm 1938, bà được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương - đây là dấu mốc quan trọng thể hiện sự trưởng thành trong nhận thức và lý tưởng của nữ chiến sĩ trẻ.
Năm 1940, chồng bà - đồng chí Nguyễn Văn Bích (Ba Bích) bị thực dân Pháp bắt, đày ra Côn Đảo và hy sinh. Cũng trong năm ấy, bà bị bắt và đày đến nhà tù Bà Rá. Những năm tháng tù đày cùng nỗi đau mất chồng đã thử thách ý chí của nữ chiến sĩ trẻ. Đau đớn tột cùng là thế nhưng đồng chí vẫn nhớ lời chồng dặn dò: “Dấn thân vào con đường cách mạng là phải chịu gian khổ, hy sinh”, nhờ lời dặn đó, đồng chí đã có thêm nghị lực để vững vàng hơn. Năm 1943, do sức khỏe suy yếu, bà được trở về quê dưới sự quản thúc của chính quyền thực dân. Đến năm 1944, bà nối lại liên lạc với tổ chức cách mạng và tiếp tục hoạt động. Dù phải trải qua nhiều đau thương nhưng bà vẫn không từ bỏ lý tưởng đã lựa chọn. Chính trong những năm tháng gian khổ ấy, bản lĩnh và lòng kiên trung của nữ chiến sĩ cách mạng ngày càng được tôi luyện.
Tham gia Cách mạng Tháng Tám và kháng chiến chống Pháp (1945-1954)
Tháng 8 năm 1945, Nguyễn Thị Định tham gia phong trào khởi nghĩa giành chính quyền tại Bến Tre. Sau khi thực dân Pháp quay trở lại xâm lược Nam Bộ, đồng chí được bầu vào Ban chấp hành Phụ nữ cứu quốc tỉnh.
Tháng 3 năm 1946, bà được tham gia đoàn vượt biển bằng thuyền từ huyện Thạch Phú ra miền Bắc báo cáo với Bác Hồ và Trung ương Đảng về tình hình chiến trường Nam Bộ, đồng thời xin chi viện vũ khí đánh Pháp. Bà đảm nhận làm trưởng đoàn vận chuyển 12 tấn vũ khí từ Bắc về Nam an toàn. Đây là nhiệm vụ đặc biệt nguy hiểm, đòi hỏi lòng dũng cảm và tinh thần trách nhiệm.
Từ năm 1947, bà giữ nhiều trọng trách trong tổ chức Đảng và các đoàn thể tại Bến Tre. Bà từng làm Phó bí thư rồi Bí thư Huyện ủy Mỏ Cày, góp phần khôi phục và phát triển phong trào cách mạng trong những năm kháng chiến chống Pháp.
Lãnh đạo phong trào Đồng Khởi Bến Tre và xây dựng Đội quân tóc dài (1954-1975) - dấu son rực rỡ trong sự nghiệp cách mạng
Sau Hiệp định Genève năm 1954, Nguyễn Thị Định được giao nhiệm vụ ở lại miền Nam hoạt động bí mật. Trong hoàn cảnh phong trào cách mạng gặp nhiều khó khăn, bà cùng đồng đội kiên trì xây dựng cơ sở, vận động quần chúng và tổ chức lực lượng đấu tranh.
Năm 1960, bà giữ vai trò quan trọng trong việc lãnh đạo phong trào Đồng Khởi ở Bến Tre. Phong trào đã tạo nên bước ngoặt cho cách mạng miền Nam, thể hiện sức mạnh đoàn kết và tinh thần đấu tranh của nhân dân.
Gắn liền với tên tuổi Nguyễn Thị Định là sự phát triển của “Đội quân tóc dài” huyền thoại và phương châm tiến công địch bằng “ba mũi giáp công” - chính trị kết hợp vũ trang và binh vận. Hình ảnh những người phụ nữ bình dị nhưng kiên cường đã trở thành biểu tượng nổi bật của phong trào Đồng Khởi.
Với những đóng góp quan trọng, tháng 4 năm 1974, bà được phong quân hàm Thiếu tướng, trở thành nữ tướng đầu tiên của Quân đội Nhân dân Việt Nam. Trên cương vị Phó Tư Lệnh các lực lượng vũ trang giải phóng miền Nam, bà tiếp tục góp sức vào sự nghiệp đấu tranh giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.
Sau năm 1975, Nguyễn Thị Định tiếp tục đảm nhiệm nhiều trọng trách trong Đảng, Nhà nước và các tổ chức phụ nữ. Bà từng giữ chức Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, dành nhiều tâm huyết cho công tác vận động, chăm lo và phát huy vai trò của phụ nữ trong công cuộc xây dựng đất nước.
Đồng chí Nguyễn Thị Định mất ngày 26/8/1992. Với nhiều đóng góp lớn cho Tổ quốc, nhân dân, bà được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Hồ Chí Minh, Huân chương Quân công hạng Nhất và nhiều huân chương cao quý khác. Ngày 30/8/1995, đồng chí được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Cuộc đời bà Nguyễn Thị Định là minh chứng tiêu biểu cho lòng yêu nước, ý chí kiên cường và tài năng lãnh đạo của người phụ nữ Việt Nam. Ngoài những dấu mốc son của một sự nghiệp cách mạng ta còn nhận ra vẻ đẹp của một nhân cách lớn. Từ cô gái trẻ sớm giác ngộ lý tưởng, người chiến sĩ phải chịu cảnh tù đày đến nhà lãnh đạo phong trào Đồng Khởi và vị nữ tướng trên chiến trường miền Nam, mỗi chặng đường của bà đều in đậm dấu ấn của lòng kiên trung và tinh thần tận hiến. Điều làm nên dấu ấn đặc biệt của bà không chỉ là quân hàm Thiếu tướng mà còn là khả năng tập hợp quần chúng, khơi dậy sức mạnh của người phụ nữ. Hình ảnh Cô Ba Định đã góp phần khẳng định rằng người phụ nữ không chỉ giữ vai trò quan trọng trong gia đình và xã hội mà còn có thể đảm nhiệm những trọng trách lớn lao trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc.
Bà như một bông hoa thép nở giữa mảnh đất Bến Tre kiên cường: bình dị mà mạnh mẽ, dịu dàng mà bất khuất. Dẫu thời gian có trôi đi, hình ảnh người nữ tướng Cô Ba Định vẫn sẽ sống mãi như biểu tượng cao đẹp của phụ nữ Việt Nam - những con người đã góp phần làm nên lịch sử bằng trái tim yêu nước và ý chí không bao giờ khuất phục.
