Nữ tướng Nguyễn Thị Định và ngọn lửa Đồng khởi Bến Tre

Trong chiều sâu thăm thẳm của lịch sử chống Mỹ cứu nước, khi nhắc đến sức mạnh kiên cường của nhân dân miền Nam, hình ảnh Nữ tướng Nguyễn Thị Định — “Út Định” thân thương của đồng bào Xứ Dừa — luôn tỏa sáng như một biểu tượng bất tử về lòng dũng cảm, trí tuệ chiến lược và tinh thần xả thân vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Cuộc đời bà không chỉ là cuốn sử ký sống động gắn liền với những mốc son chói lọi của cách mạng Việt Nam, mà còn là minh chứng hùng hình nhất cho sức mạnh phi thường của người phụ nữ Việt Nam trong thời đại Hồ Chí Minh: "Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang".

Sinh ra và lớn lên tại xã Lương Hòa, huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre — vùng đất phù sa trù phú nhưng thấm đượm nỗi đau mất nước — Nguyễn Thị Định sớm giác ngộ lý tưởng cách mạng từ khi mới 16 tuổi. Lòng yêu nước bùng cháy trong tim người thiếu nữ trẻ trước cảnh quê hương bị giặc Pháp áp bức, bóc lột dã man. Thế nhưng, con đường dấn thân vì nghĩa lớn của bà chưa bao giờ bằng phẳng mà luôn đong đầy nước mắt và thử thách khốc liệt. Năm 1940, khi đứa con đầu lòng vừa tròn vài tháng tuổi, người chồng thân yêu của bà — chiến sĩ cách mạng Bích Thuận — bị địch bắt và đày ra Côn Đảo rồi hy sinh tại đó; bản thân bà cũng bị chính quyền colonial bắt giam và tù đày suốt những năm tháng thanh xuân tại nhà tù Ba Tri rồi Bà Rá. Giữa bốn bức tường đá lạnh lẽo và những trận đòn thù tàn bốc, nỗi đau mất chồng cùng sự xa cách con nhỏ không làm nhụt chí người con gái Bến Tre. Trái lại, nghịch cảnh ấy như dòng thép lỏng rèn đúc nên một bản lĩnh thép, biến tình yêu thương gia đình thành ngọn lửa cách mạng hực cháy, sẵn sàng bùng nổ khi thời cơ đến. 

Bước sang giai đoạn chống Mỹ cứu nước, khi chính quyền Ngô Đình Diệm ban hành Luật 10/59 lê máy chém đi khắp miền Nam, dội mưa máu và khủng bố trắng lên các làng quê, Nguyễn Thị Định khi ấy đã là Phó Bí thư Tỉnh ủy Bến Tre. Trước tình thế ngàn cân treo sợi tóc của phong trào cách mạng miền Nam, bà đã cùng Tỉnh ủy Bến Tre nhạy bén nắm bắt Nghị quyết 15 của Trung ương Đảng, dũng cảm đứng lên xé rách bức màn đêm tăm tối. Đêm 17 tháng 1 năm 1960, dưới sự lãnh đạo trực tiếp của bà Út Định, cuộc khởi nghĩa Mỏ Cày nổ ra, mở đầu cho phong trào "Đồng khởi" lan rộng khắp tỉnh Bến Tre và toàn miền Nam. Bằng sự kết hợp tài tình giữa ba mũi tiến công: chính trị, quân sự và binh vận, bà đã sáng tạo nên một hình thức chiến đấu có một không hai trong lịch sử quân sự thế giới — "Đội quân tóc dài". Hàng ngàn, hàng vạn người mẹ, người chị, người em gái Bến Tre chỉ với gậy gộc, chông chà, mõ tre cùng trái tim nồng nàn yêu nước đã tay không xông vào đồn bốt địch, đối đầu trực diện với xe tăng, họng súng để đấu tranh chính trị, đòi lại sự sống và tự do. Phong trào Đồng khởi không chỉ làm tan rã từng mảng lớn bộ máy chính quyền tay sai ở nông thôn, mà còn tạo ra bước ngoặt chiến lược, đưa cách mạng miền Nam từ thế giữ gìn lực lượng sang thế tiến công dũng mãnh. 

Không dừng lại ở vai trò một người lãnh đạo phong trào quần chúng, Nguyễn Thị Định còn chứng minh tài năng quân sự kiệt xuất của mình trên chiến trường. Năm 1965, bà vinh dự được Đảng và Nhà nước giao trọng trách Phó Tổng Tự lệnh các Lực lượng Vũ trang Giải phóng miền Nam Việt Nam. Hình ảnh một người phụ nữ Nam Bộ dịu dàng trong chiếc áo bà ba đen, chiếc khăn quàng rằn quen thuộc, nhưng mang trong mình tư duy quân sự sắc sảo, trực tiếp chỉ đạo những chiến dịch lớn, đã trở thành nỗi kinh hoàng của quân đội Mỹ - Ngụy và là niềm tự hào vô bờ bến của quân dân cả nước. Chủ tịch Hồ Chí Minh từng dành cho bà những lời khen ngợi trân trọng nhất: "Phó Tổng Tự lệnh Quân giải phóng miền Nam là cô Nguyễn Thị Định. Cả thế giới chỉ có vị tướng quân nữ anh hùng như vậy. Thật là nở mặt nở mày cho dân tộc Việt Nam ta". Đến năm 1974, bà chính thức được phong hàm Thiếu tướng, trở thành nữ tướng đầu tiên của Quân đội Nhân dân Việt Nam — một dấu mốc lịch sử khẳng định vị thế và đóng góp to lớn của người phụ nữ trong sự nghiệp giải phóng dân tộc.

Sau ngày đất nước hoàn toàn thống nhất, trải qua nhiều quân hàm và vị trí lãnh đạo cấp cao của Đảng và Nhà nước, Nữ tướng Nguyễn Thị Định vẫn giữ nguyên vẹn sự giản dị, chân thành và tấm lòng nhân hậu sâu sắc đối với đồng bào, đồng chí. Cuộc đời bà là một bản thiên hùng ca bất tử về tinh thần yêu nước, là minh chứng sinh động cho ý chí quật cường của một dân tộc không chịu lùi bước trước bất kỳ kẻ thù hung bạo nào. Ngọn lửa Đồng khởi mà bà cùng nhân dân Bến Tre nhen nhóm năm xưa không chỉ đốt cháy ách áp bức bất công của đế quốc Mỹ, mà còn tiếp tục soi sáng, truyền cảm hứng mạnh mẽ cho các thế hệ hôm nay và mai sau trên con đường xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam giàu đẹp, tự do.

Tài liệu tham khảo: https://tuonglinh.qdnd.vn/danh-sach-tieu-su/thoi-chong-my#:~:text=S%E1%BB%9Bm%20nh%E1%BA%ADn%20th%E1%BB%A9c%20%C4%91%C6%B0%E1%BB%A3c%20l%E1%BA%BD%20s%E1%BB%91ng%2C%20l%C3%BD,b%E1%BA%B1ng%20b%E1%BA%A7u%20nhi%E1%BB%87t%20huy%E1%BA%BFt%20c%E1%BB%A7a%20tu%E1%BB%95i%20tr%E1%BA%BB.