HUYỀN THOẠI NỮ TƯỚNG NGUYỄN THỊ ĐỊNH VÀ SẮC CỜ BẤT TỬ

"Nhà tôi có treo một lá cờ
Đỏ thắm những câu chuyện xưa
Từng dãy phố mang sắc cờ
Đẹp như hoa bay giữa trời..."

Giai điệu ngân nghe tha thiết, tự hào như đang viết tiếp những trang sử hào hùng của dân tộc, kết nối quá khứ oanh liệt với cuộc sống hòa bình, tươi đẹp ngày hôm nay. Từng giọt máu hồng ngã xuống, từng tuổi xuân gạt lại phía sau để đánh đổi lấy sắc đỏ tươi thắm trên lá cờ Tổ quốc ngày hôm nay. Trong dòng chảy lịch sử hào hùng và đẫm máu xương ấy, bên cạnh những người chiến sĩ nơi tuyến đầu, hình ảnh người phụ nữ Việt Nam hiện lên như một biểu tượng bất tử của sự hy sinh, kiên cường và lòng yêu nước nồng nàn. Họ không chỉ là những người mẹ hiền mà còn là những chiến sĩ kiên cường, bất khuất, họ góp phần to lớn vào các cuộc kháng chiến vĩ đại cũng như công cuộc xây dựng đất nước. Nếu cần tìm một hình mẫu trọn vẹn nhất cho khí phách và lòng trung trinh ấy, lịch sử sẽ gọi tên Nữ tướng Nguyễn Thị Định (Bà Ba Định) — người con gái ưu tú của vùng đất thép Bến Tre.

Giữa dông bão lịch sử, có những con người đã biến nỗi đau cá nhân thành sức mạnh xoay chuyển vận mệnh của cả quê hương. Sinh ra tại xã Lương Hòa, huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre — nơi dòng sông Tiền hiền hòa bồi đắp phù sa nhưng cũng là nơi bão táp chiến tranh dội xuống sớm nhất — Nguyễn Thị Định đã nhen nhóm lý tưởng yêu nước từ khi mới 16 tuổi. Lứa tuổi đẹp nhất của đời người con gái không phải là những ước mơ lụa là hay chốn phồn hoa êm đềm, mà là những chuyến ngược xuôi hoạt động bí mật, đối mặt với sự vây ráp gắt gao của kẻ thù. Năm 19 tuổi, hạnh phúc gia đình vừa mỉm cười chưa lâu thì dông bão lịch sử bất ngờ ập đến. Người chồng yêu quý của bà — người đồng chí kiên trung — bị địch bắt và hy sinh dã man tại ngục tù Côn Đảo khi đứa con trai đầu lòng Nguyễn Văn Mẫn mới tròn vài tháng tuổi.

Mất đi người bạn đời tri kỷ khi tuổi thanh xuân vừa mới bắt đầu là một mất mát quá đỗi tàn nhẫn. Tin chồng hy sinh nơi ngục tù xa xôi dội đến giữa lúc con thơ còn bồng bế trên tay, đè nặng lên vai bà nỗi đau khôn xiết. Thế nhưng, giọt nước mắt khóc chồng được bà nuốt ngược vào trong, hóa thành ngọn lửa căm thù thiêu rụi mọi sợ hãi. Bà gửi lại con nhỏ cho mẹ già chăm sóc, cắn răng chia ly tình mẫu tử để dấn thân trọn vẹn vào cuộc trường kỳ kháng chiến.

Năm 1946, người mẹ trẻ ấy đã giương buồm trên chiếc thuyền gỗ thô sơ, vượt qua muôn trùng sóng gió và sự bủa vây của tàu chiến Pháp để ra Bắc xin viện trợ vũ khí, mang về cho chiến trường Nam Bộ 12 tấn vũ khí, đặt nền móng đầu tiên cho đường Hồ Chí Minh trên biển huyền thoại.

Những năm tháng sau Hiệp định Giơ-ne-vơ (1954), miền Nam chìm trong đêm đen của chính sách "tố cộng, diệt cộng" và Luật 10/59 lê máy chém khắp các xóm làng. Tiếng oan khuất vang lên từ từng mái nhà, gốc rạ. Đầu năm 1960, ngọn lửa Đồng Khởi bùng cháy mãnh liệt tại Bến Tre, và Bà Ba Định chính là một trong những linh hồn lãnh đạo chủ chốt thổi bùng lên bão táp cách mạng ấy.

Chính từ vùng đất cù lao gian lao mà anh dũng này, dưới sự chỉ đạo mưu trí và trái tim thương dân sâu sắc của bà, một thứ vũ khí độc nhất vô nhị trong lịch sử quân sự thế giới đã ra đời: "Đội quân Tóc dài".

Hãy hình dung những người mẹ, người chị, người em áo bà ba sờn vai, đầu quấn khăn rằn, tay không mang một viên đạn nhưng trong ngực là trái tim dũng cảm không biết sợ hãi. Hàng ngàn người phụ nữ bồng bế con thơ, mang theo xoong nồi, chiếu mùng, tay ôm lấy thi thể người thân bị tàn sát kéo thẳng lên dinh tỉnh trưởng trong chiến thuật "Tản cư ngược". Họ đấu lý với nòng súng, dùng tình mẹ, tình chị để cảm hóa binh lính ngụy, tố cáo tội ác càn quét của kẻ thù. Sự gan góc, bền bỉ và ánh mắt hờn phẫn của những người phụ nữ ấy đã làm rung chuyển bộ máy chính quyền tay sai, đẩy lùi hàng loạt trận càn quét dã man. Cái tên "Đội quân Tóc dài" từ sự khiếp sợ của kẻ thù đã trở thành niềm tự hào bất tử của phụ nữ Việt Nam.

Từ ngọn lửa Đồng Khởi, tài năng và uy tín của Nguyễn Thị Định tỏa sáng khắp chiến trường miền Nam. Năm 1965, bà vinh dự được Bác Hồ và Bộ Chính trị bổ nhiệm làm Phó Tổng Tư lệnh các Lực lượng Vũ trang Giải phóng miền Nam Việt Nam, và sau này trở thành vị Nữ tướng đầu tiên của Quân đội Nhân dân Việt Nam.

Trên cương vị vị chỉ huy tối cao, người ta thấy một Nữ tướng sắc bén, quyết đoán trong từng trang bản đồ chiến sự, nhưng ở giữa rừng sâu căn cứ, người ta lại thấy một Bà Ba Định vô cùng dịu dàng, bình dị. Bà vá từng chiếc áo sờn vai cho chiến sĩ, ân cần thăm hỏi từng cô gái giao liên, thức trắng đêm lo lắng cho từng mũi tiến công ngoài mặt trận. Cuộc đời bà là sự kết tinh kỳ diệu giữa bản lĩnh thép của một vị tướng cầm quân và tấm lòng bao la, nhân hậu của một người mẹ Việt Nam. Bà đã đi qua trọn vẹn hai cuộc kháng chiến vĩ đại, nếm trải mọi đắng cay, mất mát cá nhân để đổi lấy nụ cười hòa bình cho hàng triệu mái nhà.

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng tên tuổi và sự nghiệp của Nữ tướng Nguyễn Thị Định vẫn sống mãi như một tượng đài bất tử. Từ một cô gái nông thôn Bến Tre dịu dàng đến vị Nữ tướng huyền thoại, cuộc đời bà chính là lời khẳng định đanh thép: Sức mạnh Việt Nam được dệt nên từ chính sự hy sinh, nước mắt và trí tuệ của toàn dân tộc, trong đó có những cống hiến vô giá của người phụ nữ.

Mỗi khi chiều về, nhìn lá cờ đỏ sao vàng tung bay bình yên trước hiên nhà, nghe lại câu hát "Nhà tôi có treo một lá cờ / Đỏ thắm những câu chuyện xưa...", lòng ta lại trào dâng một niềm xúc động khó tả. Màu đỏ ấy không chỉ là sắc màu của chiến thắng, mà còn là màu máu hồng của biết bao anh hùng liệt sĩ, là giọt nước mắt lặng thầm của Nữ tướng Nguyễn Thị Định và hàng triệu người mẹ Việt Nam.

Khắc ghi bài học "thời hoa lửa", thế hệ hôm nay nghiêng mình trước những vết chân người đi trước, nguyện sống, học tập và cống hiến hết mình để giữ gìn trọn vẹn dải gấm vóc mà các cha anh đã đánh đổi bằng cả tuổi xuân và sự sống.

TÀI LIỆU TRÍCH DẪN THAM KHẢO

1.    Nguyễn Thị Định (1977), Không đường nào khác (Hồi ký), Nxb Phụ nữ, Hà Nội.

2.    Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam, Tư liệu lịch sử về Đội quân Tóc dài và Nữ tướng Nguyễn Thị Định trong kháng chiến chống Mỹ.

3.    Viện Lịch sử Quân sự Việt Nam (2005), Lịch sử Quân đội Nhân dân Việt Nam (1945 - 2005), Nxb Quân đội Nhân dân, Hà Nội.

4.    Tỉnh ủy Bến Tre (2010), Lịch sử Phong trào Đồng Khởi Bến Tre (1960 - 2010), Nxb Chính trị Quốc gia Sự thật, Hà Nội.

5.    Báo Quân đội Nhân dân, Chuyên mục Nhân vật Lịch sử: Huyền thoại Nữ tướng Nguyễn Thị Định và ngọn lửa Đồng Khởi Bến Tre.

6.    Ca khúc: "Nhà tôi có treo một lá cờ" — Sáng tác: Bùi Trường Linh.