Bài viết

CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA (1)

Hải Phòng17/01/2026Đoàn trường THPT Thanh Hà (Đoàn TNCS Hồ Chí Minh xã Thanh Hà)3 lượt xem0 lượt chia sẻ

“Chiến tranh”- hai tiếng ngắn ngủi nhưng chất chứa biết bao đau thương, mất mát và hy sinh. Đó là những năm tháng đất nước chìm trong bom đạn, là tiếng súng xé toạc bầu trời, là máu và nước mắt hòa vào từng tấc đất quê hương. Chiến tranh tàn ác và khốc liệt đến mức đã cướp đi tuổi xuân, hạnh phúc, thậm chí cả sinh mạng biết bao con người. Những gian nan, đói rét, bệnh tật và cái chết luôn rình rập, thử thách ý chí và lòng can đảm của những người lính nơi chiến trường.

Dẫu thời gian đã lùi xa, chiến tranh chỉ còn lại trong những trang sách và thước phim tư liệu, nhưng dấu vết của nó vẫn chưa hề phai mờ. Bởi hôm nay, giữa cuộc sống yên bình, vẫn còn đó những nhân chứng sống – những cựu chiến binh từng đi qua năm tháng hoa lửa, mang trên mình kí ức không thể nào quên về một thời máu lửa của dân tộc. Chính từ những câu chuyện chân thực ấy, lịch sử không chỉ được tái hiện bằng lời kể, mà bằng cả những nỗi đau, niềm tự hào và sự hy sinh thầm lặng. Chúng em cảm thấy vô cùng may mắn khi được trực tiếp trò chuyện và lắng nghe những câu chuyện chân thực từ hai ông cựu chiến Phạm Quang Trung và Nguyễn Xuân Trường – những người đã đi qua năm tháng chiến tranh ác liệt. Qua từng lời kể chậm rãi, ký ức về một thời hoa lửa dường như sống lại, chân thực và xúc động hơn bao giờ hết. Đặc biệt, ông Trung từng là cựu học sinh của Trường THPT Thanh Hà, nơi chúng em đang học tập và rèn luyện. Điều ấy khiến câu chuyện của ông không chỉ là lịch sử của dân tộc, mà còn trở nên gần gũi, thân thương như một phần ký ức của chính ngôi trường này.

Cựu chiến binh Phạm Quang Trung bắt đầu với giọng đầy hoài niệm, ông kể: Năm 1971 lúc đó ông Trung đang là học sinh lớp 10 của trường THPT Thanh Hà - tương đương với lớp 12 bây giờ. Theo tinh thần của Đảng và nhà nước kêu gọi thanh niên lên đường tòng quân giết giặc giải phóng miền Nam thống nhất đất nước, lớp lớp thanh niên các ông lúc bấy giờ xếp bút nghiêng con đường học hành để lên đường đánh giặc giành lại độc lập cho đất nước. Ngày 5/12/1971, ông- cựu chiến binh Phạm Quang Trung cùng với Nguyễn Xuân Trường và 18 bạn bè khác nhận ngũ tại xã Thanh Bình huyện Thanh Hà, tỉnh Hải Dương. Sau huấn luyện được gần 7 tháng ở Kinh Môn và Chí Linh, các ông bắt đầu hành quân vào trong Nam đi chiến đấu từ tháng 5. Ðến tháng 6 vào tới được trực tiếp bổ sung vào chiến trường. Hai ông cùng bắt đầu hành trình 20 ngày trên đường xe chở và 7 ngày đi bộ trong Quảng Bình rồi sang Vĩnh Ninh. Bùi ngùi cảm xúc, ông Trung nói:" Vừa bắt đầu tới Vĩnh Ninh các ông đã thấy khói lửa nghi ngút, pháo ở biển nó bắn trên đồi nhìn cứ lốm đốm lốm đốm, khi các ông nghe "kình" 1 phát ở đầu nòng rồi bắt đầu xoẹt xoẹt là đã tới sát bên cạnh mình rồi."

Theo lời hai cựu chiến binh ngày hôm sau các ông bắt đầu tập trung ở sân Mã Ái Tử, “đoàn chia bớt anh em đi từng đơn vị một trong đó ở tiểu đoàn 3 trung đoàn 48 của ông có ông Chiến, ông Ánh, ông Phạm, ông Trung, ông Bình, ông Lập” ông Trường hoài niệm kể lại từng thành viên trong tiểu đội của mình. Dường như nó là một trong những ký ức ông khắc cốt ghi tâm mà thời gian sẽ không bao giờ xóa nhoà đi được. Các ông mang theo tâm thế sẵn sàng chiến đấu, trực tiếp bảo vệ thị xã Quảng Trị. Trong đó tâm điểm là thành cổ Quảng Trị- nơi mà đã được bộ phim “Mưa đỏ” tái hiện lại cuộc chiến tranh ở đó. Ông Trung nói “Như trong bộ phim Mưa đỏ thì các ông chính là nhân vật chính. Ðó là cả một thời máu lửa oai phong của các ông, một sự hy sinh không thể đo đếm được”. Ông Trung nói như vậy nhưng chắc hẳn mỗi người chúng ta ai cũng ngầm hiểu rằng “Mưa đỏ” cũng chỉ khắc họa được một phần nào gian khổ, những thách thức mà các chiến binh phải đối mặt. Ông Trường nghẹn ngào cho biết mấy anh em các ông động viên nhau qua mỗi lần bảo rằng “Thôi cố hoàn thành nhiệm vụ”. Và thế là các ông vào tiểu đoàn tập trung triển khai, chiến đấu hăng say.

Ở trong đó, các ông băn khoăn tới bất lực vì sự khắc nghiệt của chiến trường mới và không biết khi nào mới chiếm lại được Thành Cổ, pháo bắn suốt ngày suốt đêm không 1 giây phút nào ngừng nghỉ, không 1 giây phút nào là không có tiếng động "đùng đoàng" ngoài ấy.

Theo lời ông Trường , ngày ông bắt đầu vào là cả thị xã còn nguyên không có gì ”Nơi Thành Cổ Quảng Trị ấy đẹp lắm! Nơi có con đường nhựa chạy bao quanh, một bên là sông Thạch Hãn.” Thế mà kéo đến sang bên thị xã, pháo nó kéo vào như những chiếc “cối xay thịt”, còn bên kia cũng có máy bay bổ nhào, cũng có pháo nhưng thưa thớt hơn bên này. Từ những dòng chia sẻ thực tế của một chiến sĩ đã trải qua gian khổ của chiến tranh đã mô tả thật trần trụi mà chân thực nhất sự khắc nghiệt của cuộc chiến ngay khi còn chưa vào trận. Và đặc biệt ngay trong thị xã là không một giây phút nào không có tiếng ồn. Anh em bộ đội suốt ngày đếm phải nằm ở dưới giao thông hào với cái hầm kèo, mỗi một đoạn giao thông hào lại có một cái hầm, cứ chiến tranh ác liệt quá là lại chui vào tránh một thời gian rồi lại ra canh giữ. Cho đến gần sáng mới mò lên đánh, hoặc địch xông lên thì quân ta đã có cái chốt ấy để chống lại chúng nên chúng cũng không chiếm được nhưng giằng co nhau suốt.

Các ông kể “Ở trong đó trụ lại vừa đi vừa về là mất 3 tháng - 81 Ngày đêm rực lửa ở thành cổ Quảng Trị”. Tuy nhiên, ông Trung kể rằng ông bị thương trước vào ngày 14/8 và lui về phía sau. Tới đến 10/9, ông Trường cũng bị thương nặng khi đó ông Lập cũng đã mất nằm đè lên ông Trường. Ông Bình cũng hi sinh ngay hôm 2/9/1972. Chiến trường qua lời kể lại lúc đó, nước dâng lên quá cao, bộ đội hi sinh đã rất nhiều đến nỗi không san được, xác chết nằm la liệt. Ðến tối là tải thương ra và rất nhiều bộ đội sang bổ sung mà trong khi đó có mỗi một cái thị xã - mỗi một thị xã của Thành Cổ Quảng Trị có mấy sư đoàn. Qua lời hai ông ta biết được ông Trung và ông Trường ở sư đoàn 320, trung đoàn 48, ngoài ra còn có sư đoàn 308, sư đoàn 312 thành ra một thị xã ấy mà có nhiều bộ đội mà hi sinh rất nhiều.

Ngày về tiểu đội ấy chỉ còn lại ông Ca, ông Trung, ông Trường, Ông Chiến, ông Phạm. Qua lời hai ông kể em biết được ông bị thương 31% sau khi dưỡng thương xong là năm 1974 ông về đi học sư phạm và công tác tại trường Trung học phổ thông Thanh Hà. Hiện tại ông Trung đã nghỉ hưu. Ông Ca sau khi dưỡng thương về làm phó bí thư thường trực thị trấn Thanh Hà trong một thời gian dài. Ông Trường bị thương khá nặng đến tận bây giờ ông vẫn còn một mảnh đạn 1 cm nằm trong hộp sọ - Một vết tích cho thấy sự khắc nghiệt của chiến tranh lúc bấy giờ. Sau khi dưỡng thương và được bác sĩ cho về ông Trường tiếp tục đi học và công tác bên ngành Tàu Quốc rồi về hưu. Các ông đã thành lập một hội cựu chiến binh và những buổi sinh hoạt của hội các ông thường ngồi lại với nhau để hàn huyên về những năm tháng chiến tranh đã qua về những người đồng đội đã hy sinh và cả những đau thương mất mát mà các ông đã phải trải qua.

Sau khi lắng nghe và ghi chép lại những ký ức chiến tranh của các bác cựu chiến binh, chúng em càng thấm thía hơn giá trị của hòa bình hôm nay. Những câu chuyện được kể không chỉ là hồi ức của một thời hoa lửa, mà còn là minh chứng sống động cho lòng yêu nước, tinh thần quả cảm và sự hy sinh thầm lặng của cả một thế hệ. Chúng em nhận ra rằng dù có viết bao nhiêu trang giấy đi chăng nữa cũng không thể diễn tả hết được sự khốc liệt của chiến tranh và những hy sinh mà các bác đã trải qua. Những con chữ, dù được trau chuốt đến đâu, cũng không thể chân thực và lay động bằng chính lời kể trực tiếp từ những người đã đi qua bom đạn.

Chính vì vậy, video dưới đây là những lời tâm sự chân thành của các bác cựu chiến binh – những nhân chứng sống của lịch sử. Mỗi câu nói, mỗi ký ức được các bác nhắc lại đều là những câu chuyện đã được viết nên trong bài, nhưng nay được tái hiện bằng cảm xúc thật, bằng giọng nói trầm lắng của những con người đã hiến dâng cả tuổi xuân cho Tổ quốc.

Chúng em xin trân trọng chia sẻ video này như một lời tri ân sâu sắc tới các bác – những người đã hiến dâng tuổi xuân, máu xương cho độc lập, tự do của Tổ quốc; đồng thời mong rằng thế hệ trẻ hôm nay sẽ thêm hiểu, thêm yêu và biết gìn giữ hòa bình mà cha ông đã đánh đổi bằng cả cuộc đời mình, để thế hệ hôm nay không chỉ đọc lịch sử, mà còn được lắng nghe lịch sử bằng trái tim.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn